Druckschrift 
Opera, lat. Mit Expositiones textuales dubiorum.
Seite
VIIIr
Einzelbild herunterladen
 

Et torruptione

Cocx2Folloviij

tabile ſanabile. licet ſit idem ſublecto. Ultimo epilogando concludit. de illis intantū dictum eſtDe generatione aūt alteratione qͥd differunt dicamꝰ Dicimus em̄ has eſſe alteras trāſmutationes adinuicē. Quoniā igit̉ eſt aliudſubiectum. aliud paſſio que de ſubiecto nata eſt dici. eſt trāſmutatio vtriuſqꝫ hoꝝ. Alteratio qͥdem eſt. quādo manēte ſubiecto ſenſatoente tranſmutat̉ in eius paſſionibꝰ aut contrarijs aut medijs. vt corpus ſanū eſt. rurſus laborat manens idem. eis qn̄qꝫ rotundū. quandoqꝫ aūt angulare idem ens. Quādoqꝫ autemtotum trāſmutat̉ manēte aliquo ſenſibili. vtſubiecto eodem. ſed qͣſi ex ſemīe toto ſanguis.aut ex aqua aer. aut ex aere om̄i aqua. generatio hoc tale. huius aūt corruptio. Maximeāt ſi trāſmutatio fiat ex inſenſato inſenſatū. auttactu aut om̄ibus ſenſibꝰ. puta qn̄ aqua generatur ex aere aut corrumpitur in aerem. aer enimvalde ſenſibile eſt.Poſtqͣꝫ ph̓s on̄dit qualiter eſt q̄dam generatio ſimpliciter q̄dam ẜm qͥd. Hic ꝯn̄ter in hac ſcd̓a ꝑte principalicapl̓i ſecūdi (vel ẜm alios in iſto ſecūdo tractatu) ph̓s inquirit de differētia generatōis alteratōnis. Et pͥmo ponit ſuā intentōem. Dicēs dicendū eſt de genetatōnealteratōe quo differūt abinuicē. qꝛ iam dictū eſt ſintdiſtincte trāſmutatōes Tunc ibi (Qm̄ igit̉) Exequitur ꝓpoſitū ponit duas drn̄as inter generatōem alteratione. Prima ſumit̉ ex ꝑte terminoꝝ. qꝛ aliud eſt ſubiectūet aliud eſt paſſio que nata ē dici de ſubiecto. ſicut differūtſub̓a accidēs. ſed generatio terminat̉ ad ſubſtantiā. alteratio ad paſſiones ſeu accidētia. Secūda drn̄a ſumit̉ exparte definitionū. qꝛ alteratio eſt qn̄ manente eodem ſubiecto ſenſibili nulla ſcꝫ facta trāſmutatōe in ſubſtātia eiusfit ſolū trāſmutatio in eius paſſionibꝰ. id eſt qualitatibꝰ. etnihil refert ſiue fiat a ꝯtratijs ſiue a medijs. puta ſiue fiatde albo in nigrū. vel de rubeo in pallidū. Et ponit duo exēpla primū eſt quādo corpus aīalis idem manēs prius ſa ē. poſtea infirmat̉. Secundū eſt. qn̄ es aut aliud metallum idem manens quādoqꝫ eſt rotundū. quādoqꝫ ē angulare. vel habēs angulos. Sed generatio eſt quando eſttrāſmutatio ſolum ẜm paſſiones. ſed etiā ẜm totā ſubſtantiā rei. inqͣꝫtum ſcꝫ in materia accipit aliam formā ſubſtantiale. ita manet aliquod ſenſibile. id eſt manetidem ſubiectu in numero qd̓ ſit ens in actu. Sicut quādoex toto ſemīe generat̉ totus ſanguis. aut ex toto aere totaaqua. nulla ſegregatione cōgregatiōe facta intrinſece. vttn̄ Democritus poſuit. Et maxime fit generatio ẜm opinionē multoꝝ. quādo fit trāſmutatio ex aliquo quod nonp̄t bene ſentiri in aliquod qd̓ eſt leue ſenſibile. vel ẜm tactūqui eſt groſſior melior inter ſenſus. aut etiaꝫ alios ſenſusſicut cum aqua generat̉ ex aere eſt generatio ſimpl̓r. ſꝫ quādo aqua corrumpit̉ in aerē tunc eſt corruptio ſimpl̓r. quiaaer eſt modicum ſenſibilis ꝓpter ſui raritatem.NIINITIL. ij prima ſpecie qualatis iuSꝫᵐ ph̓m ſeptimo phyſicoꝝ

quarta non eſt alteratio. ſed ſolum in tercia ſpecie que dicitur paſſio paſſibilis qualitas. ergo male ponunt̉ hc duoexempla de alteratione. quoꝝ vnum pertinet ad primā ſpeciem qualitatis aliud ad quartā Et confirmat̉. quiaph̓us hic dicit alteratio ſit mutatio in paſſionibꝰ. ſꝫ paſſiones ſunt de tercia ſpecie. Dicendū ẜm doctorē ſanctumin hoc loco primo ſe alteratio eſt in qualitatibus tercie ſpeciei. ſed accidens et mediantibꝰ illis qualitatibꝰ excōſequenti fit alteratio in alijs ſpeciebus. Sicut (exempligratia) aliquā alteratōem calidi et frigidi mutat̉ homode ſanitate in egritudinē. etiam alteratōnem mollis etduri ꝑducit̉ corpus ad aliam aliā figuramIn his autē ſi aliqua manet paſſio eadētrarietatis in generato corrupto. puta quando ex aere aqua. ſi ambo diaphana aut frigidanon oportet huiuſmodi alteraꝫ paſſionem eſſein quod tranſmutat̉. Si autem tranſitio ẜmtotum non erit alteratio. Uerbi gratia. muſicꝰhomo corruptus eſt. homo autē non muſicusgeneratus eſt. homo autē manet id idē. Si igitur huius paſſio non eſſet ẜm ſe muſica et immuſica. huiꝰ qͥdem eſſet generatio. huius autēcorruptio Ideo hominis qͥdeꝫ eſt paſſio hechominis autē muſici homīs immuſici generatio corruptio. nūc aūt paſſio hec manentisideo eſt alteratio ẜm talia.VHic Areſto. remouet quādā dubitatōem. qꝛ dictū eſt ſubiectum manet quādoqꝫ facta tranſmutatione circaeius paſſiones. poſſet aliquis credere omne illud circaqd̓ fit trāſmutatio alio adueniente eſſet paſſio illius manētis. Reſpondet ph̓us non. quia quādoqꝫ manet eadeꝫpaſſio in generato corrupto. que tamē non eſt ſubiectumillius circa qd̓ fit generatio corruptio. Sicut (exēpli gratia) quādo ex aere fit aqua. tunc ambo manent diaphanaid eſt tranſparentia. vel frigida aer ſit naturaliter frigidus. ſed per accidens. tamē non oportet aqua aerſit paſſio illius ꝑmanentis. quia tunc mutatio vnius in alterum eſſet alteratio. quod falſum eſt. quia eſt generatio etcorruptio. Et hoc manifeſtat quoddā exemplum. quiaquando homo muſicus amittit habitum muſice. tunc homo muſicus corrumpit̉. et homo īmuſicus. id eſt habenspriuatōem muſice generatus eſt. quia muſica eſt paſſiohominis muſici. ſed eſt de ratione eius. licet ſit bene paſſiohominis ſicut ꝑmanētis. ergo alteratio fit ẜm paſſionespermanentium. ſed aer et aqua ſunt paſſiones diaphani. igitur ⁊c̄.F Utrum eadem paſſio in numero. poſVQVſet eſſe in generato corrupto. Dicendum ẜm doctorem ſanctum qui in forma hoc mouetdubium non. ſed illa paſſio que prius fuit in ſubiecto corrumpitur per accideus ad corruptionem ſubiecti. recedente forma que erat principium talis accidētis. aduenū ſimile accidens in generato cōſequens formā de nouo aduenientem Probat duabꝰ rōnibus. pͥma. qꝛ remoto pͥoriſcilicet ſubiecto p̄t ꝑmanere poſterius. ſcilꝫ paſſio Secunda. qꝛ idem accidens numero non poteſt eſſe in duobꝰ