Et torruptione
ꝙ Cocx2Folloviij
tabile ⁊ ſanabile. licet ſit idem ſublecto. Ultimo epilogando concludit. ꝙ de illis intantū dictum eſtDe generatione aūt ⁊ alteratione qͥd differunt dicamꝰ Dicimus em̄ has eſſe alteras trāſmutationes adinuicē. Quoniā igit̉ eſt aliudſubiectum. ⁊ aliud paſſio que de ſubiecto nata eſt dici. ⁊ eſt trāſmutatio vtriuſqꝫ hoꝝ. Alteratio qͥdem eſt. quādo manēte ſubiecto ſenſatoente tranſmutat̉ in eius paſſionibꝰ aut contrarijs aut medijs. vt corpus ſanū eſt. ⁊ rurſus laborat manens idem. ⁊ eis qn̄qꝫ rotundū. quandoqꝫ aūt angulare idem ens. Quādoqꝫ autemtotum trāſmutat̉ nō manēte aliquo ſenſibili. vtſubiecto eodem. ſed qͣſi ex ſemīe toto ſanguis.aut ex aqua aer. aut ex aere om̄i aqua. generatio iā hoc tale. huius aūt corruptio. Maximeāt ſi trāſmutatio fiat ex inſenſato inſenſatū. auttactu aut om̄ibus ſenſibꝰ. puta qn̄ aqua generatur ex aere aut corrumpitur in aerem. aer enimvalde ſenſibile eſt.Poſtqͣꝫ ph̓s on̄dit qualiter eſt q̄dam generatio ſimpliciter ⁊ q̄dam ẜm qͥd. Hic ꝯn̄ter in hac ſcd̓a ꝑte principalicapl̓i ſecūdi (vel ẜm alios in iſto ſecūdo tractatu) ph̓s inquirit de differētia generatōis ⁊ alteratōnis. Et pͥmo ponit ſuā intentōem. Dicēs ꝙ dicendū eſt de genetatōne ⁊alteratōe quo mō differūt abinuicē. qꝛ iam dictū eſt ꝙ ſintdiſtincte trāſmutatōes Tunc ibi (Qm̄ igit̉) Exequitur ꝓpoſitū ⁊ ponit duas drn̄as inter generatōem ⁊ alteratione. Prima ſumit̉ ex ꝑte terminoꝝ. qꝛ aliud eſt ſubiectūet aliud eſt paſſio que nata ē dici de ſubiecto. ſicut differūtſub̓a ⁊ accidēs. ſed generatio terminat̉ ad ſubſtantiā. ⁊ alteratio ad paſſiones ſeu accidētia. Secūda drn̄a ſumit̉ exparte definitionū. qꝛ alteratio eſt qn̄ manente eodem ſubiecto ſenſibili nulla ſcꝫ facta trāſmutatōe in ſubſtātia eiusfit ſolū trāſmutatio in eius paſſionibꝰ. id eſt qualitatibꝰ. etnihil refert ſiue fiat a ꝯtratijs ſiue a medijs. puta ſiue fiatde albo in nigrū. vel de rubeo in pallidū. Et ponit duo exēpla primū eſt quādo corpus aīalis idem manēs prius ſanū ē. ⁊ poſtea infirmat̉. Secundū eſt. qn̄ es aut aliud metallum idem manens quādoqꝫ eſt rotundū. quādoqꝫ ē angulare. vel habēs angulos. Sed generatio eſt quando eſttrāſmutatio nō ſolum ẜm paſſiones. ſed etiā ẜm totā ſubſtantiā rei. inqͣꝫtum ſcꝫ in materia accipit aliam formā ſubſtantiale. ita ꝙ nō manet aliquod ſenſibile. id eſt nō manetidem ſubiectu in numero qd̓ ſit ens in actu. Sicut quādoex toto ſemīe generat̉ totus ſanguis. aut ex toto aere totaaqua. nulla ſegregatione ⁊ cōgregatiōe facta intrinſece. vttn̄ Democritus poſuit. Et maxime fit generatio ẜm opinionē multoꝝ. quādo fit trāſmutatio ex aliquo quod nonp̄t bene ſentiri in aliquod qd̓ eſt leue ſenſibile. vel ẜm tactūqui eſt groſſior ⁊ melior inter ſenſus. aut etiaꝫ alios ſenſusſicut cum aqua generat̉ ex aere eſt generatio ſimpl̓r. ſꝫ quādo aqua corrumpit̉ in aerē tunc eſt corruptio ſimpl̓r. quiaaer eſt modicum ſenſibilis ꝓpter ſui raritatem.NIINITIL. ij prima ſpecie qualatis ⁊ iuSꝫᵐ ph̓m ſeptimo phyſicoꝝ
quarta non eſt alteratio. ſed ſolum in tercia ſpecie que dicitur paſſio ⁊ paſſibilis qualitas. ergo male ponunt̉ hc duoexempla de alteratione. quoꝝ vnum pertinet ad primā ſpeciem qualitatis ⁊ aliud ad quartā Et confirmat̉. quiaph̓us hic dicit ꝙ alteratio ſit mutatio in paſſionibꝰ. ſꝫ paſſiones ſunt de tercia ſpecie. Dicendū ẜm doctorē ſanctumin hoc loco ꝙ primo ⁊ ꝑ ſe alteratio eſt in qualitatibus tercie ſpeciei. ſed ꝑ accidens et mediantibꝰ illis qualitatibꝰ excōſequenti fit alteratio in alijs ſpeciebus. Sicut (exempligratia) ꝑ aliquā alteratōem calidi et frigidi mutat̉ homode ſanitate in egritudinē. ⁊ etiam ꝑ alteratōnem mollis etduri ꝑducit̉ corpus ad aliam ⁊ aliā figuramIn his autē ſi aliqua manet paſſio eadē cōtrarietatis in generato ⁊ corrupto. puta quando ex aere aqua. ſi ambo diaphana aut frigidanon oportet huiuſmodi alteraꝫ paſſionem eſſein quod tranſmutat̉. Si autem tranſitio ẜmtotum non erit alteratio. Uerbi gratia. muſicꝰhomo corruptus eſt. homo autē non muſicusgeneratus eſt. homo autē manet id idē. Si igitur huius paſſio non eſſet ẜm ſe muſica et immuſica. huiꝰ qͥdem eſſet generatio. huius autēcorruptio Ideo hominis qͥdeꝫ eſt paſſio hechominis autē muſici ⁊ homīs immuſici generatio ⁊ corruptio. nūc aūt paſſio hec manentisideo eſt alteratio ẜm talia.VHic Areſto. remouet quādā dubitatōem. qꝛ dictū eſtꝙ ſubiectum manet quādoqꝫ facta tranſmutatione circaeius paſſiones. poſſet aliquis credere ꝙ omne illud circaqd̓ fit trāſmutatio alio adueniente eſſet paſſio illius manētis. Reſpondet ph̓us ꝙ non. quia quādoqꝫ manet eadeꝫpaſſio in generato ⁊ corrupto. que tamē non eſt ſubiectumillius circa qd̓ fit generatio ⁊ corruptio. Sicut (exēpli gratia) quādo ex aere fit aqua. tunc ambo manent diaphanaid eſt tranſparentia. vel frigida nō ꝙ aer ſit naturaliter frigidus. ſed per accidens. ⁊ tamē non oportet ꝙ aqua ⁊ aerſit paſſio illius ꝑmanentis. quia tunc mutatio vnius in alterum eſſet alteratio. quod falſum eſt. quia eſt generatio etcorruptio. Et hoc manifeſtat ꝑ quoddā exemplum. quiaquando homo muſicus amittit habitum muſice. tunc homo muſicus corrumpit̉. et homo īmuſicus. id eſt habenspriuatōem muſice generatus eſt. quia muſica nō eſt paſſiohominis muſici. ſed eſt de ratione eius. licet ſit bene paſſiohominis ſicut ꝑmanētis. ⁊ ergo alteratio fit ẜm paſſionespermanentium. ſed aer et aqua nō ſunt paſſiones diaphani. igitur ⁊c̄.F Utrum eadem paſſio in numero. poſVQVſet eſſe in generato ⁊ corrupto. Dicendum ẜm doctorem ſanctum qui in forma hoc mouetdubium ꝙ non. ſed illa paſſio que prius fuit in ſubiecto corrumpitur per accideus ad corruptionem ſubiecti. recedente forma que erat principium talis accidētis. ⁊ aduenū ſimile accidens in generato cōſequens formā de nouo aduenientem Probat duabꝰ rōnibus. pͥma. qꝛ remoto pͥoriſcilicet ſubiecto nō p̄t ꝑmanere poſterius. ſcilꝫ paſſio Secunda. qꝛ idem accidens numero non poteſt eſſe in duobꝰ