Druckschrift 
Opera, lat. Mit Expositiones textuales dubiorum.
Seite
VIv
Einzelbild herunterladen
 

PrimusDe generatione

re nihil differt. modū em̄ querimꝰ ſed ſubiectū In nōens igit̉ ſimpl̓r ē corruptio ſimplexinſimpl̓r aūt ens generatio ſimplex Quibꝰ igūt̉determinatū ē ſiue igni terre ſiue alijs quibushoꝝ erit. hoc qͥdē ens. hoc aūt ens. vno igitur modo differt in hoc ſimpl̓r generari et corrūpi aūt ſimpl̓r. Alio aūt qualitercūqꝫmateria quedā vtiqꝫ erit cuiꝰ quidē em̄ magisdifferētie ſignāt hoc aliquid magis ſubſtantiaCuiꝰ aūt priuatiōem nōens. puta ſi calidū. predicamētū aliqd̓ et ſpecies frigiditas aūt priuatio Differūt aūt ignis et terra his differentijs Hic ꝯſequenter ph̓us accedit ad ſoluendū queſtionē pͥncipaliter intentam Dicens oſtendendū eſtquare ſcꝫ quedam dicuntur ſimpl̓r generari. quedamſimpliciter corrūpi. quedā vero non. Et rurſum etiamꝯſiderandū eſt quare generatio vnius eſt corruptio alterius. quia hoc videt̉ habere quandā rōnem q̄damſint ex ſeinuicē generant̉ in qͥbus illa drn̄a etiā locūhꝫ. ſcꝫ q̄dā generant̉ ſimpl̓r q̄dā ẜm qͥd. Sicut exempli gr̄a. ille adiſcit fit ſciens ſed fit ſimpl̓r. qꝛ eratanteqͣꝫ eſſet ſciens. Tūc ibi Quēadmodū igit̉. Ph̓sſoluit p̄miſſam queſtionē ponit duos modos quotingit in his ad ſeinuicē generant̉ generatio corruptio vnius ſit ſimpl̓r alterius ẜm qͥd. Primus modus eſt. qꝛ generatio ſimplex eſt eſt via in ſimpl̓r enscorruptio ſimplex eſt ē via in noens Sicut exēpli gr̄aẜm Permenidē ignis eſt ens. terra ens. poſuit em̄duo pͥncipia reꝝ. ſcꝫ ens nōens appellans ens ignem ens terram. tranſmutatio ergo que eſt via in ignemputa ſi ex terra generetur ignis. tunc diceretur generatio ſimpl̓r. quia eſt via in ens. corruptio aūt ſimplicitſed alicuius ſcꝫ terre que eſt nōens. Econtra vero qn̄ex igne generatur terra tunc generatio terre eſt generatio aliqua. aūt generatio ſimpliciter. ſed corruptio ignis eſt corruptio ſimpl̓r. quia eſt corruptio entis ſcꝫ ignis. Tunc ibi. Alio aūt modo. Ponit ſcd̓m moduꝫDicens illud cuius differētie magis ẜcant hoc aliqͥdeſt magis ſubſtantia ens. Illud aūt cuius differentiemagis ẜcant pͥuatōem magis eſt ens. Sicut exempli gratia differētia ignis ſcꝫ caliditas eſt ſpēs forma.Sed differētia terre eſt frigiditas que eſt puatio. qꝛ ignis naturalis eſt calidus et terra naturaliter frigida. etergo ignis eſt magis ſubſtantia terra magis acceditad ens. Et ergo generatio ignis eſt generatō ſimpliciter. Sed generatio terre eſt generatio ẜm qͥdF Contra exempla pͥmi modi. qꝛ ẜm Areſtote . lem ignis qͣꝫ terra eſt ens. ergo male dictūeſt. terra ſit ens. Dicendū ẜm doctorē ſanctuꝫ nihil differt in ꝓpoſito ſupponere talia exempla. vl̓ aliaqꝛ ẜm dicit ph̓us in textu inducendo exempla querimus modum non ſubiectū. Et ergo nihil refert. vtrūexempla in his terminis vel alijs ꝓponant̉. in ſignū cuiꝰAreſtoteles in libris logice cōmuniter vtitur exemplisẜᵐ opiniones alioꝝ ph̓oꝝ ẜᵐ doctorē ſanctū ſtꝭ inducenda quaſi ſint verba Areſtotelis ſed ſufficitip̄a illud oſtendatur quod in ſcientia queritur

IF Si corruptio eſſet via in ens ſimplicit̉. voillud ens eſſet omnino nihil. vel eſſet materia ſub ſola pͥuatōne. ſed nullū illoꝝ eſt dicendū. igit̉ ⁊c̄.Minor probatur. quia om̄is corruptio naturalis fitreſolutionē in aliquam materiā. ergo poteſt dici primum. neqꝫ ſcd̓m. quia nunqͣꝫ eſt pͥuatio pura ſine formacum materia nunqͣꝫ denudet̉ ab omni forma. ita ſitſub ſola pͥuatōne. Dicendū ẜm doctorē ſanctumper nōens ſimpliciter intelligitur hic materia cum priuatione adiuncta aliqua forma non quidē perfecta quecōplet ſpeciem rei naturalis ſed imꝑfecta que neqꝫ ꝑficit aliquam ſpeciem naturalem. neqꝫ eſt finis intentōisnature. ſed magis eſt via. vt patet manifeſte in generatione hominis ẜm Auicenna. Quando ergo aliquaꝫtranſmutatōnem deuenitur ad formam perfectam eſtgeneratio ſimpliciter. Sed quando deuenitur in priuatōnem cui adiungitur forma imperfecta tunc eſt generatio ẜm quid et corruptio ſimpliciter. Et ergo ſubiectum generatōnis ꝓprie dicte eſt reductiue de predicamento ſubſtantie. quia eſt materia prima. tamē nuda ſed ſtans ſub forma corrūpenda. exiſtens in potentia ad formam introducēdamAXF Contra ſecundū modum. frigiditas ē ens etnatura. ergo male dictum eſt ſit pͥuatio queeſt ens. Antecedes ꝓbatur. quia calidū et frigidumopponuntur cōtrarie. ſed vtrūqꝫ contrarioꝝ eſt aliquanatura. alias eſſet in eodem genere. quia priuatio et ens eſt in genere Dicendū ẜm doctorē ſanctū ſemꝑ vnum contrarioꝝ eſt cum defectu et pͥuatōedam reſpectu alterius. Dicit̉ ergo frigidū pͥuatioſi ſit pura pͥuatio ſicut cecū aūt nudū Sed qꝛ eſt qualitas deficiens reſpectu calidi. Et quando dicit̉ ſi priuatio diceret̉ ens vt hic ſupponit̉ ſequeret̉ iſte ſecūdus modus differret a pͥmo. Reſpondit doctor ſanctus iſti duo modi ſolū differunt penes hoc. qꝛ primus accipiebat̉ ẜm drām entis ſimpl̓r et entꝭ ſimpl̓rhic aūt accipitur ẜm drām entis ꝑfecti imꝑfecti.F Calidū frigidū in alijs corporibus ab eleI mentis ſunt accidentia. ergo male ponunt̉ hicpro differentijs ſubſtantialibꝰ et quaſi ꝑtinentia ad generatōem elementoꝝ. Tenet ꝯſequentia. qꝛ calidumfrigidū dicunt̉ vniuoce de alijs corporibꝰ et elementis.Et ꝯfirmat̉. qꝛ nulla forma ſubſtantialis eſt ſenſu ꝑceptibilis ſed ſolū intellectu cuiꝰ obiectū eſt qd̓ qͥd eſt tercio de aīa. ſꝫ calidū frigidū ſunt qͣlitates ſenſu ꝑceptibiles. qꝛ inferūt ſenſui paſſiones. ob dicunt̉ paſſibiles qͣlitates vt d̓r in p̄dicamētis Dd̓m ſicut habeturex qͣrto metaphiſice drn̄e ſub̓ales. qꝛ ſunt ignote ſicmanifeſtant̉ drās accn̄tales. ideo multotiēs vtimurdrn̄tijs accn̄talibꝰ loco ſub̓uliū. ph̓s d̓t calidūet frigidū drās ſub̓ales ignis terre. tn̄ ſint ꝓpriepaſſiōes ip̄oꝝ ꝓprie paſſiōes ſtꝭ effectꝰ drāꝝ ſubaliū.Et ſicut alie cauſe ītelligibiles īnoteſcūt effectꝰ ſenſibiles. ita ſil̓r ꝑfectōe calidi imꝑfectōe frigidi ꝑpendimus forma ſubſtantial̓ ignis ē ꝑfectior qͣꝫ forma ſubſtantial̓ ip̄ius terre. Et d̓r in textu. ignis ſit magisſub̓a qͣꝫ terra. qꝛ definitio eiꝰ magis ẜcat hoc aliqͥd. Et qn̄ d̓r in p̄dicamētis d̓r ſub̓a ſuſcipit magisneqꝫ minꝰ Rn̄det doctor ph̓s dictū vult ẜcare