Druckschrift 
Opera, lat. Mit Expositiones textuales dubiorum.
Seite
IIIIv
Einzelbild herunterladen
 

PrimusDe generatione

cōgregatōne ſegregatōe determinata eſt. vtdam inquiunt. In ꝯtinuo vero tranſmutatio ēalteratio ſed hoc eſt in quo fallunt̉ omnia. Eſtem̄ generatio corruptio non ꝯgregatōne ſegregatōne. ſed qm̄ tranſmutatur ex hoc toto inhoc totū. Hi aūt exiſtimant alteratōem eſſe omnem talē tranſmutatōem In hoc aūt differuntIn ſubiecto em̄ hoc qͥdem eſt ẜm rōnem. hoc ātẜm materiā. Quando qͥdem igit̉ in his eſt trāſmutatio generatio erit corruptio. quādo autēin paſſionibꝰ ẜm accidens alteratio eſt Segregata āt aūt ꝯgregata leuiter mutabilia ſunt.Si em̄ in paruiſſimas aquas aqua diuidat̉ citius aer generatur. Si aūt ꝯgreget̉ tardiꝰ. magis aūt erit manifeſtū in ſequentibꝰ Nunc āttantū determinatū ſit qm̄ impoſſibile eſt generationē eſſe ꝯgregatōem qualē qͥdam inquiuntPoſtqͣꝫ ph̓s p̄miſit rōem Democriti. hic ꝯn̄r ꝓcedit ad eiꝰ ſolutōem Dicens ē incōueniēs dicerevnūqd̓qꝫ ſenſibile diuiſibile ẜm vnūqd̓qꝫ ſignū. etiā indiuiſibile. qꝛ eſt diuiſibile poteſtate ẜm potētiamſꝫ ē diuiſibile ẜm endelechiā .i. ẜm actū. Sꝫ ꝯͣ illā ſolutōem ſubiūgit duas rōes Democriti. qͦꝝ pͥma ꝟtualiter in hoc ꝯſiſtit. ſi corpꝰ ſenſibile ſit oīno ſil̓ diuiſibilein potentia. ſit oīno ſil̓ diuiſum in actu. ſic ſeq̄ret̉corpꝰ corrūperet̉ in terminū incorporeū .i. in puncta etſimil̓r generaret̉ ex aliqͦ incorporeo. hoc ē ex punctꝭ autex oīno nihilo qd̓ eſt īpoſſibile. videt̉ adhuc neceſſarium ſit ponere aliqͣ corꝑa indiuiſibilia Scd̓a tangitur ibi. aliter ſic. et eſt. qꝛ generatio fit ꝯgregatōeꝫet corruptio fit ſegregatōem. ſꝫ ē poſſibile in pͥncipijs generatōis corruptōis ꝓcedere in infinitū. videtur ſint ponenda aliqua corpora indiuiſibilia inbus ſit ſtatus Tunc ibi. Quoniam autem. Soluit primam ratōem Democriti Dicens fecit latentem paralogiſmū. qꝛ ſua ꝯn̄a tenet in oībꝰ. qꝛ q̄damſunt de quoꝝ rōe eſt in potētia. in talibꝰ p̄t poni eſſe ſil̓ in actu. tunc em̄ tolleret̉ natura illiꝰ rei Ethoc declarat ſanctꝰ Thomas in ſucceſſiuis et ꝑmanētibus in ſucceſſiuis ſic. qꝛ in pͥma ꝑte diei ſil̓ poſſibile eſt oēs horas diei. tn̄ p̄t poni oēs hore illiꝰ diei ſintſil̓ actu. qꝛ tūc tolleret̉ natura ip̄iꝰ ſcꝫ ē numerꝰ motusẜm pͥus poſteriꝰ. Scd̓o pꝫ idē in ꝑmanētibꝰ ſcꝫ in linea qꝛ ſeqͥt̉ linea ē ſil̓ oīno diuiſibil̓ in potētia ꝙpoſſitponi ſil̓ oīno actu diuiſa. qꝛ hoc eēt ꝯͣ rōem linee Etiam lineā ſil̓ oīno actu diuiſam. nihil aliud ē qͣꝫ pūcta ī actu eſt vbiqꝫ in linea. vel eēt ꝯtigua vel ꝯnr̄ ſe habētiain linea. qd̓ eſt īpoſſibile vt ſatis late demoſtrat̉ ph̓mſexto phyſicoꝝ Sic ſil̓r dd̓m ē in ꝓpoſito ꝯͣ Democritūde diuiſione magnitudinis. Tunc ibi. ſed ſimplexSoluit ſcd̓am rōem Democriti interemptōnem. dicens ſimplex ꝑfecta generatio fit ſicut qͥdā dixerunt ſolā ꝯgregatōem. neqꝫ corruptio ſolā ſegregationē ſicut accidit in rebꝰ artificialibꝰ. quaꝝ forma ꝯſtatin cōpōne vel ordine. Sꝫ in naturalibꝰ generatio corruptio eſt mutatio ex hoc toto .i. diſſoluto in partesin hoc totū. quaſi ꝯgregatū ex aliqͥbꝰ ꝑtibꝰ. Sicut ex

empli gr̄a. qn̄ corpꝰ naturale actu exn̄s cōpoſitū ex materia et forma. ita tranſmutat̉ accipiat nouā formamſub̓alem tunc eſt ſimplex generatio et corruptio. ſi verofiat tranſmutatio ſolū ẜm paſſiones et accidentia tūcalteratio. Addit tn̄ ph̓s ibi. ſegregata aūt Qꝭ ꝯgigatio et ſegregatio multū faciunt ad generatōem corruptōem? qꝛ quāto aqua plus eſt diuiſa in paruiſſimasꝑtes tanto citius ē reſolubilis in aerē. et quāto plus eſtꝯgregata tanto magꝭ reſiſtit agenti minꝰ ꝯuertiturin aquā. et hoc manifeſtū erit in ſequentibꝰ. Ultimoepilogando d̓t ph̓s nūc determinatū īpoſſibile eſtgeneratōem ꝯgregatōem talē qualē qͥdā inquiunt ſcꝫex corporibꝰ indiuiſibilibus.Utꝝ corpora īdiuiſibilia ſint reꝝ naV. turaliū pͥncipia Dd̓m. quiaom̄e corpꝰ eſt ꝯtinuū. ſꝫ ꝯtinuū eſt diuiſibile. corpus eſt diuiſibile. Scd̓o ꝓbat̉. qꝛ vnū indiuiſibile additum alteri auget ip̄m. et ꝯn̄s ex indiuiſibilibꝰ nonreſultat diuiſibile. Sꝫ Democritꝰ reputauit incōuenienti aliqͥd fieri ex incorporeo. poſuit corꝑa indiuiſibilia pͥncipia reꝝ. Et quādo ſibi dicebat̉ corpꝰdiuiſibile dixit hoc veꝝ eſſe ad hunc intellectū. qꝛ poſſetdiuidi ẜm qd̓libet ſignū diuiſiuū ſed poſſet diuidiẜm qd̓libet ſignū ꝯtinuatiuū. qꝛ alias facta diuiſioneremaneret aliqd̓ corpꝰ. qd̓ reputabat incōueniens. cumcorpꝰ diuidat̉ in ea ex qͥbꝰ cōponit̉. Sꝫ errauit. qꝛ ẜm idē ē punctꝰ ꝯtinuās ꝑtes linee ſuꝑ que cadit diuiſio eiꝰ. idē erit ſignū ꝯtinuatm̄ diuiſiuū. Et Democritꝰ vt ſaluaret diuerſitatē ſenſui apparente. poſuitilla corꝑa athomalia infinitaꝝ figuraꝝ. qꝛ diuerſa diuerſimode figurata generant̉ ex eis ꝯgregatōem ſegregatōem illaꝝ partiū. Sꝫ hec oīa ſunt ad lōgū in textu reprobata. vbi etiā cōꝑat̉ opinio Democriti ad opinione Platōnis eſt magis irrōnabilis.S NAIANOLert ꝯgregatio corpoꝝ athoma Qe ẜm Democritū generatioliū. ſꝫ corruptio ē ſegregatio ip̄oꝝ. Sꝫ hoc ſtare pōt pͥmo. qꝛ ſi ſic ſeq̄ret̉ generatio corruptio eēt moStus locales Tum ſcd̓o. qꝛ tūc genitū eēt vnū ſimpl̓rſꝫ ſolū e ēt vnū ſicut aceruus lapidū. tercio. qꝛ generatio ē mutatio huiꝰ totius in hoc totū. ſil̓r corruptio. fiunt abſqꝫ diuiſione ꝯtinui. Seq̄ret̉ etiā ẜm doctorēſanctū generatio corruptio eēt niſi alteratio. qꝛilla trāſmutatio accidit p̄ter reſolutōem compoſiti inmateriā pͥmā ē alteratio ſicut manifeſte accidit in domovel naui et in oībꝰ illis qͦꝝ forma ꝯſtat ī cōpōe vl̓ ordineF Corpꝰ ē diuiſibile ẜm vnūqd̓qꝫ ſignū. qꝛ ẜmaliqd̓ ſignū ē diuiſibile de facto diuidit̉ et eſtpar de alijs. p̄t actu diuiſum in qd̓libet ſignū. vel facta diuiſione remanebit nihil. vel magnitudines diuiſibiles. vel puncta. vel ſuꝑficies. vel paſſiones. vl̓ corpora indiuiſibilia. Sꝫ qͥnqꝫ pͥma ſunt īpoſſibilia. vtbatū ē textū. ſextū erit dd̓m ſcꝫ corpꝰ ſit diuiſumin corꝑa athomalia tūc vltra vnūqd̓qꝫ cōponit̉ ex his īreſoluit̉. corꝑa athomalia erūt reꝝ pͥncipia. Dd̓ꝫillaē democriti ſufficient̓ textu ſoluta ē. vl̓ dd̓miſta corpꝰ ē diuiſibile ẜm qd̓libet ſignū non debite ponit̉in. ſꝫ dꝫ eo poni in potentia ẜcata ipſuꝫp̄t reduci ad actū. ſꝫ potētia diuiſibilitatꝭ in corpore noē ad actū ꝑfectū reducibil̓ ꝓpt̓ incōueniētia ſuꝑiꝰ allega