PrimusDe generatione
cōgregatōne ⁊ ſegregatōe determinata eſt. vt qͥdam inquiunt. In ꝯtinuo vero tranſmutatio ēalteratio ſed hoc eſt in quo fallunt̉ omnia. Eſtem̄ generatio ⁊ corruptio non ꝯgregatōne ⁊ ſegregatōne. ſed qm̄ tranſmutatur ex hoc toto inhoc totū. Hi aūt exiſtimant alteratōem eſſe omnem talē tranſmutatōem In hoc aūt differuntIn ſubiecto em̄ hoc qͥdem eſt ẜm rōnem. hoc ātẜm materiā. Quando qͥdem igit̉ in his eſt trāſmutatio generatio erit ⁊ corruptio. quādo autēin paſſionibꝰ ⁊ ẜm accidens alteratio eſt Segregata āt aūt ꝯgregata leuiter mutabilia ſunt.Si em̄ in paruiſſimas aquas aqua diuidat̉ citius aer generatur. Si aūt ꝯgreget̉ tardiꝰ. magis aūt erit manifeſtū in ſequentibꝰ Nunc āttantū determinatū ſit qm̄ impoſſibile eſt generationē eſſe ꝯgregatōem qualē qͥdam inquiuntPoſtqͣꝫ ph̓s p̄miſit rōem Democriti. hic ꝯn̄r ꝓcedit ad eiꝰ ſolutōem Dicens ꝙ nō ē incōueniēs dicerevnūqd̓qꝫ ſenſibile eē diuiſibile ẜm vnūqd̓qꝫ ſignū. ⁊ etiāeē indiuiſibile. qꝛ eſt diuiſibile poteſtate ⁊ ẜm potētiamſꝫ nō ē diuiſibile ẜm endelechiā .i. ẜm actū. Sꝫ ꝯͣ illā ſolutōem ſubiūgit duas rōes Democriti. qͦꝝ pͥma ꝟtualiter in hoc ꝯſiſtit. ſi corpꝰ ſenſibile ſit oīno ſil̓ diuiſibilein potentia. ꝙ ſit oīno ſil̓ diuiſum in actu. ⁊ ſic ſeq̄ret̉ ꝙcorpꝰ corrūperet̉ in terminū incorporeū .i. in puncta etſimil̓r generaret̉ ex aliqͦ incorporeo. hoc ē ex punctꝭ autex oīno nihilo qd̓ eſt īpoſſibile. gͦ videt̉ ꝙ adhuc neceſſarium ſit ponere aliqͣ corꝑa indiuiſibilia Scd̓a rō tangitur ibi. ⁊ aliter ſic. et eſt. qꝛ generatio fit ꝑ ꝯgregatōeꝫet corruptio fit ꝑ ſegregatōem. ſꝫ nō ē poſſibile in pͥncipijs generatōis ⁊ corruptōis ꝓcedere in infinitū. gͦ videtur ꝙ ſint ponenda aliqua corpora indiuiſibilia in qͥbus ſit ſtatus ¶ Tunc ibi. Quoniam autem. Soluit primam ratōem Democriti Dicens ꝙ fecit latentem paralogiſmū. qꝛ ſua ꝯn̄a nō tenet in oībꝰ. qꝛ q̄damſunt de quoꝝ rōe eſt eē in potētia. ⁊ gͦ in talibꝰ nō p̄t poni eſſe ſil̓ in actu. tunc em̄ tolleret̉ rō ⁊ natura illiꝰ rei Ethoc declarat ſanctꝰ Thomas in ſucceſſiuis et ꝑmanētibus in ſucceſſiuis ſic. qꝛ in pͥma ꝑte diei ſil̓ poſſibile eſteē oēs horas diei. nō tn̄ p̄t poni ꝙ oēs hore illiꝰ diei ſintſil̓ actu. qꝛ tūc tolleret̉ natura ip̄iꝰ ſcꝫ ꝙ ē numerꝰ motusẜm pͥus ⁊ poſteriꝰ. Scd̓o pꝫ idē in ꝑmanētibꝰ ſcꝫ in linea qꝛ nō ſeqͥt̉ linea ē ſil̓ oīno diuiſibil̓ in potētia ꝙpoſſitponi ſil̓ oīno actu diuiſa. qꝛ hoc eēt ꝯͣ rōem linee Etiameē lineā ſil̓ oīno actu diuiſam. nihil aliud ē qͣꝫ pūcta ī actu eſt vbiqꝫ in linea. vel gͦ eēt ꝯtigua vel ꝯnr̄ ſe habētiain linea. qd̓ eſt īpoſſibile vt ſatis late demoſtrat̉ ꝑ ph̓mſexto phyſicoꝝ Sic ſil̓r dd̓m ē in ꝓpoſito ꝯͣ Democritūde diuiſione magnitudinis. ¶ Tunc ibi. ſed nō ſimplexSoluit ſcd̓am rōem Democriti ꝑ interemptōnem. dicens ꝙ ſimplex ⁊ ꝑfecta generatio nō fit ſicut qͥdā dixerunt ꝑ ſolā ꝯgregatōem. neqꝫ corruptio ꝑ ſolā ſegregationē ſicut accidit in rebꝰ artificialibꝰ. quaꝝ forma ꝯſtatin cōpōne vel ordine. Sꝫ in naturalibꝰ generatio ⁊ corruptio eſt mutatio ex hoc toto .i. nō diſſoluto in partesin hoc totū. quaſi nō ꝯgregatū ex aliqͥbꝰ ꝑtibꝰ. Sicut ex
empli gr̄a. qn̄ corpꝰ naturale actu exn̄s cōpoſitū ex materia et forma. ita tranſmutat̉ ꝙ accipiat nouā formamſub̓alem tunc eſt ſimplex generatio et corruptio. ſi verofiat tranſmutatio ſolū ẜm paſſiones et accidentia tūcalteratio. ¶ Addit tn̄ ph̓s ibi. ſegregata aūt Qꝭ ꝯgigatio et ſegregatio multū faciunt ad generatōem ⁊ corruptōem? qꝛ quāto aqua plus eſt diuiſa in paruiſſimasꝑtes tanto citius ē reſolubilis in aerē. et quāto plus eſtꝯgregata tanto magꝭ reſiſtit agenti ⁊ minꝰ ꝯuertiturin aquā. et hoc manifeſtū erit in ſequentibꝰ. Ultimoepilogando d̓t ph̓s nūc determinatū eē ꝙ īpoſſibile eſtgeneratōem eē ꝯgregatōem talē qualē qͥdā inquiunt ſcꝫex corporibꝰ indiuiſibilibus.Utꝝ corpora īdiuiſibilia ſint reꝝ naV. turaliū pͥncipia Dd̓m ꝙ nō. quiaom̄e corpꝰ eſt ꝯtinuū. ſꝫ oē ꝯtinuū eſt diuiſibile. gͦ oē corpus eſt diuiſibile. Scd̓o ꝓbat̉. qꝛ vnū indiuiſibile additum alteri nō auget ip̄m. et ꝑ ꝯn̄s ex indiuiſibilibꝰ nonreſultat diuiſibile. Sꝫ Democritꝰ reputauit ꝓ incōuenienti aliqͥd fieri ex incorporeo. iō poſuit corꝑa indiuiſibilia eē pͥncipia reꝝ. Et quādo ſibi dicebat̉ oē corpꝰ eēdiuiſibile dixit hoc veꝝ eſſe ad hunc intellectū. qꝛ poſſetdiuidi ẜm qd̓libet ſignū diuiſiuū ſed nō ꝙ poſſet diuidiẜm qd̓libet ſignū ꝯtinuatiuū. qꝛ alias facta diuiſione nōremaneret aliqd̓ corpꝰ. qd̓ reputabat incōueniens. cumcorpꝰ diuidat̉ in ea ex qͥbꝰ cōponit̉. Sꝫ errauit. qꝛ ẜmrē idē ē punctꝰ ꝯtinuās ꝑtes linee ⁊ ſuꝑ que cadit diuiſio eiꝰ. ⁊ gͦ idē erit ſignū ꝯtinuatm̄ ⁊ diuiſiuū. Et Democritꝰ vt ſaluaret diuerſitatē ſenſui apparente. poſuitilla corꝑa athomalia eē infinitaꝝ figuraꝝ. qꝛ diuerſa diuerſimode figurata generant̉ ex eis ꝑ ꝯgregatōem ⁊ ſegregatōem illaꝝ partiū. Sꝫ hec oīa ſunt ad lōgū in textu reprobata. vbi etiā cōꝑat̉ opinio Democriti ad opinione Platōnis q̄ eſt magis irrōnabilis.S NAIANOLert ꝯgregatio corpoꝝ athoma¶ Qe ẜm Democritū generatioliū. ſꝫ corruptio ē ſegregatio ip̄oꝝ. Sꝫ hoc ſtare nō pōttū pͥmo. qꝛ ſi ſic ſeq̄ret̉ ꝙ generatio ⁊ corruptio eēt moStus locales Tum ſcd̓o. qꝛ tūc genitū nō eēt vnū ſimpl̓rſꝫ ſolū e ēt vnū ſicut aceruus lapidū. Tū tercio. qꝛ generatio ē mutatio huiꝰ totius in hoc totū. ⁊ ſil̓r corruptio.gͦ fiunt abſqꝫ diuiſione ꝯtinui. Seq̄ret̉ etiā ẜm doctorēſanctū ꝙ generatio ⁊ corruptio nō eēt niſi alteratio. qꝛilla trāſmutatio q̄ accidit p̄ter reſolutōem compoſiti inmateriā pͥmā ē alteratio ſicut manifeſte accidit in domovel naui et in oībꝰ illis qͦꝝ forma ꝯſtat ī cōpōe vl̓ ordineF Corpꝰ ē diuiſibile ẜm vnūqd̓qꝫ ſignū. qꝛ ẜmaliqd̓ ſignū ē diuiſibile ⁊ de facto diuidit̉ et eſtpar rō de alijs. gͦ p̄t eē actu diuiſum in qd̓libet ſignū. velgͦ facta diuiſione remanebit nihil. vel magnitudines diuiſibiles. vel puncta. vel ſuꝑficies. vel paſſiones. vl̓ corpora indiuiſibilia. Sꝫ qͥnqꝫ pͥma ſunt īpoſſibilia. vt ꝓbatū ē ꝑ textū. gͦ ſextū erit dd̓m ſcꝫ ꝙ corpꝰ ſit diuiſumin corꝑa athomalia tūc vltra vnūqd̓qꝫ cōponit̉ ex his ī q̄reſoluit̉. gͦ corꝑa athomalia erūt reꝝ pͥncipia. Dd̓ꝫ ꝙillaē rō democriti ⁊ ſufficient̓ ꝑ textu ſoluta ē. vl̓ dd̓m ꝙiſta corpꝰ ē diuiſibile ẜm qd̓libet ſignū non debite ponit̉in eē. ſꝫ dꝫ eo mō poni in eē qͦ mō potentia ẜcata ꝑ ipſuꝫp̄t reduci ad actū. ſꝫ potētia diuiſibilitatꝭ in corpore noē ad actū ꝑfectū reducibil̓ ꝓpt̓ incōueniētia ſuꝑiꝰ allega