QuartusDe celo

cū ſint rotūda aut longa qͣꝫuis ſint minora ferunt̉ deorſum ſicut acus. Scd̓o dubitat̉ ꝓpter qͥd ꝑtes quorundam corpoꝝ grauitatē habētiū et terrea exiſtētia natētin aere ſicut folia auri ¶ Tunc ibi De his aūt. Areſtoteles reprobat ſolutōem Democriti ad iſtas dubitationes Dicens ꝙ nō eſt recte credere cām iſtoꝝ eē quamDemocritus aſſignauit. dixit em̄ ꝙ exalatiōes ſeu vapores calidi ex aqua ſurſum eleuati obuiantia corꝑi graui habenti latitudinē ꝯtrapellunt ip̄m eſſe ſurſum ⁊ iōfaciunt ip̄m ſiſtere ſed nō ꝓhibent corpora parua ꝓptereoꝝ ꝑuitatē. Et contra illā rōem obuiauit Democritus ſibijp̄i. qꝛ ſi hoc eſſet veꝝ iſta cā contingeret in aere.qꝛ plura ſunt calida in aere qͣꝫ in aqua q̄ plures vaporescauſare pn̄t ⁊ magis ꝯtrapellere. Soluit idē hanc inſtātiam et d̓t ꝙ iſte exalatōes calide eleuate in aere diffunduntur et diſꝑgunt̉. ſed ip̄is diſꝑſis nō faciunt illū impetū vt poſſint corpus ſuprapoſitū ſurſum tenere. Sedd̓t ph̓s ꝙ ip̄e hanc inſtantiā debiliter ſoluit. qꝛ illi vapores magis deberent illud corpus ſurſum mouere ꝓptermobilitatē aeris et ꝓpter inſpiſſatōem vapoꝝ qͥ in aereſunt groſſiores et denſioresꝘ autem ſunt hec qͥdem facile diuiſibiliaꝯtinuoꝝ. hec aūt minus. diuiſiua aūt eodē mōhec qͥdem magis. hec aūt minus has eſſe putādum cauſas. Facile diuiſibile qͥdem igitur qd̓bene terminabile ⁊ magis quod magis. aer autmagis aqua talis. aqua aūt terra. ⁊ minus vtiqꝫin vnoquoqꝫ genere magis defacili diuiſibile ⁊diſtrahit̉ facilius ¶ Habentia qͥdem igit̉ latītudinem ꝓpter multū cōprehendere ſemꝑ ſupermanant propter nō diſtrahi quod plus de facili. Econtrario aūt habētia a figuris ꝓpter pauca cōprehendere ferunt̉ deorſum ꝓpter diuidere facile. ⁊ in aere multo magis. quanto magisdefacili diuiſibilis aqua eſt. Qm̄ aūt grauitashabet quandā virtutē ẜm quam fertur deorſuꝫet continua ad nō diſtrahi. Hec itaqꝫ adinuicēcōparentur. Si em̄ excedat virtus grauitatiseam que in ꝯtinuo ad diſtractōem ⁊ diuiſionetranſibit deorſum velocius. ſi aūt debilior ſit ſuꝑnatabit De graui qͥdem igitur ⁊ leui ⁊ circaip̄a accidentibꝰ determinatū ſit nobis hoc mō.Hic Areſto. ponit verā ſolutōem p̄dictaꝝ dubitationū ex qua apparet ꝯcluſio pͥus poſita. Et tria facit.qꝛ pͥmo p̄mittit duas ſuppoſitōnes. Scd̓o explicat ſolutōnes ibi. habentia qͥdem. Et tercio recapitulat ibi.De graui qͥdē Dicit gͦ pͥmo ponendo pͥmā ſuppōemꝙ corpoꝝ ꝯtinuoꝝ q̄dā ſunt faciliter diuiſibilia ſicut aerqͥdā aūt ſunt minus talia ſicut terra vel aqua. Un̄ corpora faciliter diuiſibilia ſunt humida q̄ ſunt bn̄ terminabilia termino alieno. ſed illa ſunt difficulter diuiſibilia q̄bn̄ terminant̉ termino ꝓprio. Scd̓a ſuppoſitio in corporibꝰ eiuſdē generis minus eſt magis diuiſibile. qꝛ magꝭpaſſibile qͣꝫ maius. ¶ Tunc ibi. Habētia qͥdē. Soluitdictas dubitatōes et pͥmo pͥmā. dicens ꝙ corꝑa haben

tia latā figurā ꝓpter latitudinē multū cōp̄hendūt de corpore eis ſuppoſito ⁊ ſic nō pn̄t ip̄m defacili diuidere. qͣreſuꝑnatant. ſꝫ econtra ē de illis qͥhn̄t ſtrictas vel acutasfiguras. qꝛ iſta paꝝ cōp̄hendunt de corꝑe ſuppoſito eiset iō facilit̓ diuidūt ip̄m. Et hͦ magis ꝯtingit in aere ꝙͣin aqua. qꝛ aer facilius ē diuiſibil̓ ſicut dictū eſt Scd̓amdubitatōem ſoluit Dicens ꝙ ſi virtꝰ ip̄ius grauis ſitfortior qͣꝫ reſiſtētia medij tūc citius mouet̉ deorſuꝫ. ſi ꝟoſit debilior tūc tardiꝰ mouet̉ deorſum. Sꝫ qn̄ reſiſtētiamedij excedit virtute grauitatis tūc neceſſariū eſt talecorpꝰ graue ſuꝑnatare ſicut patꝫ in folijs auri ꝑcuſſi¶ Tūc ibi. De graui qͥdē. Areſto. recapitulat determinata in hͦ quarto libro Dicens ꝙ ſic ſit a nobis determinatū de graui ⁊ leui ſimpl̓r ⁊ in reſpectu. ⁊ ſil̓r de accidentibꝰ q̄ circa ip̄a pͥmo reperiunt̉ inqͣꝫtū ſunt mobiliaad vbi. Quoꝝ ꝯditor pͥmus ē deꝰ glorioſus in ſeculaſeculoꝝ benedictus Amen.j F Utꝝ figure corpoꝝ ſimplicium. ſintQVcauſe ſuoꝝ motuū Dd̓m ꝙ figure grauiū ⁊ leuiū nō ſunt cauſe ſuoꝝ motuū. nec ſuntprie ⁊ ꝑ ſe cauſe maioris vel minoris velocitatis ⁊ tarditatis ip̄oꝝ. ſꝫ ſunt q̄dā ꝯcauſe iuuātes ⁊ īpedientesmaiorē vel minorē velocitatē aut tarditatē. Prima ꝑsꝓbat̉. qꝛ nature corpoꝝ grauiū ⁊ leuiū ſimplicium ſuntcauſe ſuoꝝ motuū ſꝫ figure nō ꝑtinent ad eſſentialē naturam ip̄oꝝ. igit̉ ⁊c̄. Scd̓a ꝑs patꝫ. qꝛ maior vel minorvirtꝰ corꝑis facit ad maiore vel minorē modū motꝰ ip̄ius ſcꝫ velocitatis vl̓ tarditatis. gͦ figure taliū corporuꝫnō erūt ꝑ ſe illiꝰ cā. Sꝫ tercia ꝑs pꝫ ex dictis. qꝛ figuraqn̄qꝫ iuuat ⁊ qn̄qꝫ īpedit diuiſione medij. ⁊ ꝓ tanto eſtcā maioris vel minoris velocitatꝭ motꝰ. Sꝫ ꝙ nō ſintcauſe pͥncipales. pꝫ. qꝛ graue cuiuſcūqꝫ figure fuerit ſꝑmouet̉ deorſum ⁊ leue ſurſumVz Figura ꝯſeqͥt̉ qͣꝫtitatē ⁊ materiā. ſꝫ materia ēꝑ ſe pͥncipiū ⁊ cāmotꝰ. gͦ ⁊ figura Dd̓m ꝙmateria ⁊ qͣꝫtitas ſe hn̄t ad motū tāqͣꝫ pͥncipiū paſſiuū.ſꝫ nō tāqͣꝫ pͥncipiū actiuū de qͦ magꝭ ē h̓ ad ꝓpoſitum.¶ Et qn̄ d̓r videmꝰ ad experientiā ꝙ naues qͣꝫto ſuntlatiores tanto minꝰ deſcendūt in aquis ⁊ plus mercesſupportant. Et ſil̓r tela. qͣꝫto ſunt acutiora tanto remotius iaciunt̉ ab arcu. gͦ videt̉ ꝙ figura ſit cā effectiua motus localis. Dd̓m ſicut dictū ē ꝙ figure bn̄ cooperāturvel iuuant ad velocitatē vel retardatōem motꝰ. ſꝫ nonſunt cauſe pͥncipales. ſicut qͥdā poſuerūt. qͥ dixerūt ignēſurſum moueri. qꝛ ē pyramidalis aūt ſpherice figure Ethūc falſum intellectū Areſto. in fine huius quarti libriexcludit ⁊ qͥd figura ad motū localē faciat ſenſibili manudictōne oſtendit.Hhec de textuali declaratione ac dubioꝝ reſolutōne circa librū de celo rmundo Areſtotelis iuxta preclariſſimā et inuictiſſimā doctrinā ſancti Thome Aquinatis.ac ẜm reparatiuū ꝓceſſum magiſtroꝝ Coloniegymnaſium Montis regentium collecta ſufficiant. et grata ſint ob amorē tāti doctoris ſancti