SecundusDe celoXepe

quotquot celū generāt ad mediū venire dicūt¶ Hic ph̓s ponit terciā ſolutōem. que ſumit̉ ex ꝑte aeris ſubſidētis terre. Dicēs ꝙ Anaximenes ⁊ Anaxagoras ⁊ Democritus. qͥ poſuerūt cam quietis terre eēeius latitudinē ꝓpter quā nō diuidit inferiorē aerem. ſꝫſuꝑequitat ip̄m. quod etiā facere vident̉ quedaꝫ corꝑaartificialiter facta cū aliqͣ latitudine ad obuiandū aeri ſiue vento. Et ſil̓r patꝫ hoc de aqua in clepſedris Si em̄ſit aliqd̓ vas habēs in ſui ſummitate paruū foramē obturatū. ⁊ in lateribꝰ aliud nō obturatū. ⁊ ſubito ſubmergat̉ in aquā. tūc aer interius incluſus nō habēs quo diffugiat ꝓhibet introituꝫ aque. Et ita ſil̓r videt̉ de aereꝯpreſſo ſubſiſtente ſub terra ꝙ ſuſtētet terrā. ⁊ ad hͦ adducūt multa argumēta ſenſibilia. Sꝫ Areſto. reprobatiſtā opinionē tribus rōibus. Prima. qꝛ terra nō eſt latefigure. ſed ſpherice vt infra patebit. Scd̓a. quia ip̄i aſſignat cauſam illius latitudineꝫ terre. ⁊ tn̄ ẜm ea ex qͥbusꝓcedunt magis videt̉ ꝙ magnitudo ſit illiꝰ cā. ⁊ illa magnitudo pōt eſſe in terra ſi ſit ſpherice figure Tercia rōqꝛ terra natural̓r mouet̉ ad mediū. vt patꝫ ex dictis. occaſione cuius hic multa repetit q̄ ſunt pͥus dicta. gͦ etiāibi naturaliter qͥeſcit. ⁊ ꝑ ꝯſequēs nō qͥeſcit ibi ꝓpter aliquā violētiam circūgiratōis celi. ſicut etiā accidit in licꝭdis ⁊ in aere. in qͥbus ꝓpter giratōem ea que ſunt maiora ⁊ grauiora ꝯgregant̉ ad mediū ex violētia giratiōis.Et ꝓpter eāde cauſam omnes qͥ dicūt mundū incepiſſeꝑ generatōeꝫ dicūt ꝑ illā giratōem celi veniſſe ad medir̄i¶ Quoniā aūt manet. querūt cām et dicūt hi qͦdem. hoc modo. qm̄ latitudo ⁊ magnitudo ipſius cauſa. Hi aūt quēad nodū Empedo cles celi lationē circūpoſitam ⁊ velocius lataꝫ terre lationē ꝓhibere. quēadmodū aqua in cyathꝭ. etem̄ hoc in circuitu cyatho lato multotiēs ad inferius erit facta. tamē nō fert̉ deorſum nata ferrideorſum ꝓpter eandē cauſam. Quāuis neqꝫgiratōe ꝓhibente neqꝫ latitudine. ſed ſuꝑueniete aere alicubi feret̉. ad mediū quidē em̄ ſi violētia ⁊ manet violētia. ẜm naturā aūt neceſſariumeſſe aliquā ip̄ius lationē. Hoc igit̉ vtrū ſurſumaut deorſum aūt alicubi eſt. Eſſe quidē em̄ quādam nccārium Si aūt nihil magis deorſum qͣꝫſurſum. aer aūt qui ſurſum nō ꝓhibeat eā q̄ ſurſum latiōem. neqꝫ vtiqꝫ qui ſub terra ꝓhibebiteam que deorſum. Eaſdem em̄ eorūdem nccārium eſſe cauſas eiſdē. Adhuc aūt ad Empedoclē vtiqꝫ illud qͥs dicet. Quādo em̄ elemēta diſtabunt ſeorſum a lite que cauſa terre māſioniserat. Nō em̄ vtiqꝫ ⁊ tūc cauſabit girationē¶ Hic Areſto. ponit quartā ſolutōem que ſumit̉ ex ꝑte corꝑis celeſtis. Dicens pͥmo ꝙ aliqͥ ponūt cām quietis terre in medio latitudine terre. Sed Empedoclesdicit ꝙ cauſa illius manſionis ſit motus celi qͥ ꝓpter ſuivelocitatē ꝓhibet terrā moueri. Et ponit exemplū deaqua contēta in cyathis .i. in qͥbuſdam vaſis ereis. quiaſi tale vas ſit ꝑforatum ⁊ aqua velociter moueat̉. aqua2

Fu̓vlinCſiloꝓpter velocitatem motus nō cadit extra vas. ¶ Tuncibi. Quāuis neqꝫ. Qh̓s improbat p̄dictam rōeꝫ. Primo quantū ad qͥetem. ſcd̓o quantū ad motū ibi. Inconuenies aūt. Circa primū ponit duas ratōes improbātes. quarū prima eſt generalis ad reprobādum etiā alias opiniones de latitudine ⁊ magnitudine terre. Et ētalis. Accārium eſt ꝙ terra habeat aliquē motū naturalem. ⁊ talis motus nō eſt ſurſum. neqꝫ eſt ad dextrumneqꝫ ad ſiniſtrū. ergo relinqͥtur ꝙ ſit deorſum. ⁊ ad medium. Si ergo naturaliter mouet̉ ad medium. tūc etiamibi naturaliter quieſcit. Et ꝑ cōſequens antiqui male aſſignant cauſam qͥetis terre in medio ex aliqua violentiaSi vero dicat̉. ꝙ terra ẜm motū ſuum naturaleꝫ nō magis moueat̉ deorſum. qͣꝫ ſurſum. tūc videtur ſequi ꝙ ſicut aer qui eſt ſupra terrā nō ꝓhibet eam moueri ſurſuꝫita etiā nec aer qui eſt ſub terra ꝓhibebit eā moueri deorſum. Nec ſcꝫ ꝓpter ꝯpreſſionem. nec ꝓpter latitudinenec ꝓpter reuolutōem eius ex motu celi. quia in eiſdemrebus quantum ī ad eoſdem effectus neceſſe eſt ponereeaſdem cauſus. ¶ Secūda ratio que eſt ſpecialiter contra Empedoclem eſt talis qꝛ elemēta ẜm Empedoclēquandoqꝫ erāt ꝑ litem diſgregata. ⁊ diſtabant ab inuicem. ſic tamē ꝙ admixta erat huic liti amicicia que ꝓuenit ex circūgiratōe celi. eſt ergo queſtio. que fuit cauſa qͥetis terre anteqͣꝫ giratio celi eſſet ꝑ talem amiciciam.Inconueniens autem ⁊ nō conferre. quia pͥus quidem propter girationem ferebantur partes terre ad medium.¶ Hic Areſto. improbat rōem quā antiqui aſſignantꝯmuniter de motu terre tribus rōibus. Dicit ergo pͥmo. ꝙ incōueniēs eſt nō conſiderare qͣre pͥuſqͣꝫ generabatur mūdus ꝑtes terre ferebant̉ ad mediū ꝓpter girationē celi. nūc aūt nō ꝯtingit talem cām aſſignare. cū tamē om̄ia grauia ferant̉ ad mediū. Tunc ſic arguit̉ ꝓ pͥma rōe. grauia mouent̉ ad mediū ⁊ ſil̓r ea que ſunt apd̓nos ad que nō ꝑtingit giratio celi. ergo giratio nō eſt illius cauſa. ꝙ ſcꝫ grauia mouent̉ ad mediū. quia remota cauſa remouetur effectus. ¶ Scd̓a rō. ignis fert̉ ſurſum nō ꝓpter giratōem celi. ſed ꝓpter aptitudinē ſue nature. ergo oportet idē eſtimare de terra quo ad motumdeorſum. Uenet ꝯſequētia. quia ignis ⁊ terra ſunt contraria. ſed cōtrariorū ſunt contrarij motus. ergo ſi vnuꝫcōtrarioꝝ ſit naturale oportet ⁊ reliquū eſſe naturale.vt ſupra dictum eſt. ¶ Tercia ratio. Graue diſtinguit̉a leui. nō ꝓpter giratōem celi. ſed ẜm ſuam ꝓpriam naturam que p̄uenit illam giratōem. ergo graue non mouet̉ad mediū ꝓpter giratōem. ſed ꝓpter aptitudineꝫ illiusnature. Tenet ꝯſequētia. quia illam aptitudinē natureſequitur motus ad aliquē locum ⁊ nō niſi motus deorſum. vt patꝫ ex dictis. ⁊ ſil̓r naturam leuis ſequit̉ motꝰſurſum. Et addit ph̓s in fine. ꝙ ẜm plurimos ph̓os diſtinguunt̉ graue ⁊ leue. ⁊ ſimiliter loca ipſoꝝ. quia ẜm ilos qui ponunt totum vniuerſum eſſe finitum. ſed illi qͥponebant vniuerſum infinitum nō fuerūt exercitati circa iſtos motus ⁊ qͥetes grauiū ⁊ leuium.Nunc autem vtiqꝫ propter quā cauſam omnia grauitatem habētia feruntur ad ipſam Nōem̄ giratio propinquat ad nos. Adhuc autemet ignis ſurſum fertur. ꝓpter quam cauſam. nō