SecūdusDe celo
Adhuc quoniā om̄e quod mouet̉ ab aliquomouetur neceſſe irregularitatē fieri motus. autpropter mouēs. aut ꝓpter motum. aut propterambo. ſiue em̄ mouens nō eadem virtute moueat: ſiue motū alterat̉ ⁊ nō ꝑmaneat idē. ſiue ambo tranſmutent̉. nihil ꝓhibet irregulariter moueri quod mouet̉. Nihil aūt horum circa celūfieri poſſibile. qd̓ quidē mouetur oſtēſum eſt. qpͥmum ⁊ ſimplex ⁊ ingenitum ⁊ incorruptibile.et totalit̓ ītrāſmutabile Mouēs aūt multo magis irrationabile eſſe tale. Primū em̄ primi. etſimplex ſimplicis. ⁊ incorruptibile et ingenituꝫincorruptibilis ⁊ ingeniti motiuū. Quoniā igitur quod mouet̉ nō trāſmutat̉ corpus exiſtens.neqꝫ vtiqꝫ mouens trāſmutabit̉ incorruptibileexiſtēs. qͣre ⁊ lationē impoſſibile irregularē eſſeHic ponit ſcd̓am rōem que ſumit̉ ex parte mouentꝭet mobilis. Et eſt talis. ſi motus celi eēt irregularis velergo illa irregularitas cauſaret̉ ꝓpter mouēs aut ꝓptermobile vel ꝓpter vtrūqꝫ. quia ome quod mouet̉ ab aliomouet̉. vt oſtēſum eſt in ſeptimo ⁊ octauo phiſicoꝝ Nōꝓpter mouēs. qꝛ primū mouēs ſemꝑ mouet eadē virtute. Nec ꝓpter mobile. qꝛ illud ſemꝑ manet idē nec vnq̄alterat̉. Nec ꝓpter ambo ſimul. qꝛ pͥmum mobile ē ſimplex ingenitū ⁊ incorruptibile ⁊ totaliter intrāſmutahile ſaltem trāſmutatōe variante ſubſtātiam et virtutemeius. ⁊ multo magis rōnabile eſt ꝙ motor ſit talis ꝯditōis. quia mouens eſt potius ⁊ preſtantius moto. Exquo patꝫ ꝙ impoſſibile eſt motum celi eſſe irregularēEtem̄ ſi fiat irregulariter aut tota tranſmutatur. ⁊ quādoqꝫ quidem fit velocior. quādoqꝫ autem tardior iterum. aut ꝑtes ip̄ius. partes quidem ip̄ius ꝙ nō ſunt irregulares manifeſtum.Iam em̄ vtiqꝫ facta fuiſſet diſtantia aſtroruꝫ ininfinito tempore. Hoc quidem velocius motohoc autem tardius. Nō videtur aūt nihil hn̄saliter elongationibus. ſed ⁊ neqꝫ totam accidittranſmutari. remiſſio em̄ vniuſcuiuſqꝫ fit ꝓpterimpotētiam. impotētia aūt propter naturā. Etem̄ in animalibꝰ impotētie omnes preter naturam ſunt. puta ſenectus ⁊ decrementum. Totaem̄ conſiſtētia animaliū forte ex talibus cōſtat.que differūt proprijs locis. nulla em̄ partiū ip̄ius habet eam que ip̄ius regionem Si igitur inpͥmis nō eſt quod preter naturā. ſimplicia em̄ ⁊immixta ⁊ in ꝓpria regione ⁊ nihil ip̄is contrarium neqꝫ vtiqꝫ in potētia erit. Quare neqꝫ remiſſio neqꝫ intenſio. ſi enim intenſio ⁊ remiſſio.Hic ponit terciā rōnem que ſumitur ſolū ex ꝑte mobilis. Et ē talis. ſi motus celi irregulariter ꝑageret̉. velilla irregularitas fieret in ꝑtibus celi puta in ſtellis fixis aut in toto celo. Nō in ꝑtibus. qꝛ ſi partes celi quan-
doqꝫ citius ⁊ quādoqꝫ tardius mouerent̉. tunc iam alonginquo tꝑe ſtelle fixe in alia diſtātia ſe haberent ad inuicem qͣꝫ pͥus. ſed huius ꝯtrariū apparet. quia vidētureādem figuram ꝯſeruare ⁊ eodem modo ab inuicē elōgari in hoc tempore. ſicut etiam inuenerūt antiquiſſimiobſeruatores. Neqꝫ in toto celo. qꝛ remiſſio velocitatiscuiuſcūqꝫ mobilis fit ꝓpter impotētiam. ſicut patꝫ manifeſte quādo corpora aīalium laſſantur. quia tūc remittitur eoꝝ motus. ſed om̄is impotētia ⁊ defectus eſt preter naturā. ſicut ſenectus ⁊ decrepitus in aīalibus ſuntp̄ter naturam ſaltem ꝑticularem. Nam tota ſubſtantiaanimalis ꝯſtat ex talibus corporibꝰ ſcꝫ elemētis. que diſtant a ꝓprijs locis. ⁊ ergo neceſſe eſt ꝙ in corꝑe animalis accidat quādoqꝫ corruptio ⁊ defectus. Sed in pͥmiscorporibus ſcꝫ celeſtibus nihil p̄t accidere p̄ter naturā.quia ſunt ſimplicia ⁊ in ꝓprio loco. nec eſt eis aliquid cōtrariū. Ergo in ip̄is nō poteſt eſſe aliqua remiſſio .i. diminutio velocitatis. ⁊ ꝑ conſequēs neqꝫ intenſio. quiailla duo ſeinuicem conſequuntur.S7 70 qEFͣ Per totam celi mutatiōem intelligit ſuprema¶. ſphera vt exponit ſanctus Thomas. ſꝫ in illanō ſunt ſtelle fixe. ergo videtur ꝙ ꝑ ꝑtes ſup̄me ſpherenō poſſint intelligi ſtelle fixe. vt tamen phūs deducit.¶ Dicēdum ẜm doctore ſanctū. ꝙ Areſtoteles h̓ ſuꝑponit ſpherā ſtellarū fixarum eſſe ſupremā. quia tēporeſuo nōdum dep̄henſum erat ꝙ ſtelle fixe haberēt ꝓpriuꝫmotum p̄ter motum diurnū. ⁊ ideo attribuit pͥmū motuꝫ .ſ. diurnum ſphere ſtellarū fixarū quaſi propriū ei. ethuic dicto poſteriores aſtrologi ꝯtradicuntAdhuc autem ⁊ irrationabile infinito tēpore potens eſſe mouēs. ⁊ rrirſus alio infinito impotēs. Nihil em̄ videtur exiſtens infinito tempore preter naturam. i n̄potētia autē preter natueram. neqꝫ equali ter npore p̄ter naturam ⁊ ẜmnaturam. neqꝫ totoʸ. iter potēs ⁊ impotens. Negeſſe autē ſi remit. itur motus infinito remitti tēpore Sed ad huc neqꝫ intēdi ſemꝑ aut iteruꝫremitti poſſibil e. Infinitus em̄ vtiqꝫ erit ⁊ indeterminatus viotus. Omnē autē dicimus ex aliquo in aliqu id eſſe ⁊ determinatum. Adhuc aūtſi quis accipiat eſſe aliquod tempus minimumcuius nō cōtingit in minori moueri celum. Sicut em̄ neqꝫ cythariſare neqꝫ ire in quocūqꝫ temporepoſſibile nō vtiqꝫ erit. ſed eſt vniuſcuiuſqꝫactus determinatū minimū tempus ad nō excedere. Sic neqꝫ moueri celū in quocūqꝫ tempore poſſibile. Si igit̉ hoc verum. nō vtiqꝫ erit ſiintenſio lationis Si autem non intēſio neqꝫ remiſſio ſimiliter em̄ ambo ⁊ alterū ſiquidem eadem intēditur velocitate aut maiori et infinitotempore Relinqͥtur itaqꝫ dicere viciſſim eſſemotū ad velocius ⁊ tardius. Hoc aūt penitusirrōnabile ⁊ fictioni ſil̓e. Adhuc aūt ⁊ nō laterein his rōnabilius. ſenſibiliora em̄ iuxta inniceꝫpoſita. Ꝙ qͥdem igit̉ ⁊ vnum ⁊ ſolum eſt celum.