Druckschrift 
Opera, lat. Mit Expositiones textuales dubiorum.
Seite
XIIIIv
Einzelbild herunterladen
 

Deſenſuet ſenſatō

delectabile duobꝰ ſenſibus. ſcꝫ guſtui odoratui ſicut naturaliter vnū eſt delectabile vni ſenſuiHocquidem igitur odorabile proprium hominis eſt qui autem ẜm ſapores ordinatus etaliorum animalium. ſicut dictuꝫ eſt prius. Etillo quidem quia ẜm accidens habent delectabile diuidūtur ſpecies ẜm ſapores. Iſtius autem iam propter naturam ipſius eſſe ẜm ipſam delectabilē aut triſtem Cauſa auteꝫ eſtproprium eſſe hominis talem odorem propterfrigus quod circa cerebrum. Frigida em̄ natura exiſtēte ſanguine cerebro qui circa illud inanguſtis venis exiſtente ſubtili puro de facili autem infrigidabili propter quod cibi fumoſitas infrigidata propter locum infirmantia reumnata facit hominibꝰ ad adiutorium ſanitatis: propter quod facta eſt iſta ſpecies odoris. Nihil em̄ aliud eſt opꝰ ipſius qͣꝫ hoc. hocautem facit manifeſte. Eſt em̄ cibus delectabilis exiſtens ſiccus humidus multotiens infirmans eſt Qui autē ab odore ẜm ſeipſumodoriferi quocūqꝫ ſe habeat vtilis vt eſt dicere ſemper Hic conſequenter oſtendit a quibus huiuſmodi odorabilia percipiūtur. Et circa hoc tria facit. Primo proponit quod intendit. Secūdo aſſignat cauſam dictoruꝫ. ibi. Cauſa autem eſt) Tercio excludit obiectōeꝫ. ibi (Quiautē) Dicit ergo primo. odorabile quod ẜm ſe delectat vel contriſtat eſt propriuꝫ hominis. quia ſcꝫ ſolus homo huiuſmodi delectabilia diſcernit in eis delectaturvel contriſtatur. quo ad hoc abundat ſenſus odoratuspre alijs animalibꝰ. ſed tamē alia aīalia in hmōi odoribꝰdiſcernēdis qui coordinātur ſapori habent ſenſum acutiorem qͣꝫ homo. qͣꝫtum ad hoc ſupra dixit habemꝰ ſenſum odoratus peiorem alijs animalibꝰ Et quia huiuſmodi odores qui coordinantur ſpaoribus habent delectatiotionem per accidens. ſcꝫ per ꝯparationem ad eſcam. ideoſpecies eorū diſtinguūtur ẜm ſpecies ſaporis. qd̓ non contingit in his odoribꝰ qui ẜm propriam naturaꝫ habent triſticiam vel delectationeꝫ. ſed huiuſmodi ſpecies odoris diſtinguūtur ẜm odorabilia. vt dictum eſt. Tunc ibiCauſa aūt eſt) Aſſignat cauſam predictorum Dicens odor ẜm ſe delectabilis eſt ꝓpriꝰ hominis ad ꝯtēperandum frigiditatem cerebri ipſius. homo em̄ habet maiuscerebrum ẜm quātitatem ſui corporis inter cetera animalia. cerebrum autem ẜm ſuam naturam eſt frigidum. ergo ſanguis qui circa cerebrum ꝯtinetur in quibuſdā ſubtilibꝰ venis eſt defacili infrigidabilis etiam fumi reſolutia cibo ſurſum aſcendētes propter loci frigiditatem inſpifſātur. ꝓpter hoc cauſantur reumatice infirmitates ī hominibꝰ. ideo in adiutorium ſanitatis contra ſuperfluamcerebri frigiditatem attributa eſt iſta ſpecies odoris hominibꝰ. Et ſi quandoqꝫ huiuſmodi odores grauent cerebrūhoc eſt ideo. quia non adhibentur ẜm debent. ſed ſuperflue ipſum calefacientes faciunt minimam reſolutionem.ſed li modo debito adhibeantur conferunt ad ſanitatem.

Et hoc manifeſte apparet ex effectu. cuꝫ tamen nulla aliavtilitas appareat talis odoris. parum em̄ deſeruit intellectui ꝑceptio talium odorum ad inueſtigādas naturas rerum cui multum deſeruit viſus auditus. vt ſupra oſtenſum eſt. Tūc ibi. (Qui autem) Excludit quandam obiectionem. poſſꝫ em̄ aliquis dicere ad predictūremediū ſanitatis ſufficeret alia ſpecies odorabilis coordinatur ſapori. Sed reſpondet ph̓us illa ſpecies odoris que eſt delectabilis ꝓpter cibum multotiēs magis grauat caput. vel propter ſuperfluam humiditatem. vel propter ſuꝑfluam ſiccitatem. ſed iſta ſpecies odoris que ē ẜmſe delectabilis ſemper eſt vtilis ad ſanitatem ex ſui natura. addit aūt vt eſt dicere ꝓpter debitum vſum. Et propter hoc fit per reſpirationem nonomnibꝰ. ſed hominibus ſanguinem habentibus. velut quadrupedibꝰ magis participantibꝰ nature aeris Aſcendentibꝰ nanqꝫ odoribꝰad cerebrum propter leuitatem caloris que inipſis ſanius habent circa locum hunc Odorisnanqꝫ virtus natura calida eſt. vtitur auteꝫ natura reſpiratiōe ad duo. vt operoſe quidem adtoracis adiutorium. vt aduentitie ad odorem.reſpirante em̄. ſicut ex tranſitu facit nares motum. Proprium autem nature hominis tale genus odoris. quia plus cerebrum humidiushabet alijs animalibꝰ vt ẜm magnitudineꝫ.pter hoc enim ſolum vt eſt dicere aliorumanimalium homo gaudet florum taliū odoribus cōmenſuratur em̄ eorum calor motusad hyperbolem eius que in loco frigiditatishumiditatis eſt: Alijs vero quicūqꝫ pulmoneꝫhabent per reſpirare alterius generis odorisſenſum dedit natura. vt non duo ſenſitiua faciat. ſufficit em̄. Quoniam quidem in reſpirantibusⁱ quēadmodum hominibꝰ vtrorūqꝫ odorabilium his alterorū ſolū exiſtens ſenſus Hic ꝯſequenter ꝯcludit ex p̄dictis debitum modumodorandi. et pͥmo in hominibꝰ alijs animalibꝰ reſpirantibꝰ. Secūdo in animalibꝰ reſpirantibꝰ. ibi (Quare ꝟo reſpirant) Circa pͥmū ꝓponit quod intendit Dicēspͥmo odor eſt vtilis ad ꝯtemperandum frigiditatē cerebri. ideo odoratio fit reſpiratiōem. quidem in omnibꝰ animalibꝰ. ſed in hominibꝰ in quibuſdam habentibꝰſanguinem. ſicut in quadrupedibꝰ auibꝰ. que etiam magis participant naturam aeris. vt eorum motus demonſtrat. Tūc ibi Aſcendentibꝰ nanqꝫ) Manifeſtat cauſam quare ſcꝫ odor ꝑcipitur reſpirando qͣꝫtuꝫ ad homīesDicens odores aſcendūt ad cerebrū qꝛ calor igneusreſoluit odores dat eis quādam leuitatem vt petāt ſuperiora. et ex hoc ſeqͥtur quedam ſanitas circa cerebrum. qꝛodor habet virtutem calefaciendi ꝓpter calidum igneuꝫ aquo cauſatur reſoluitur. Et ergo natura vtitur reſpiratione ad duo. vt operoſe quidem principaliter ad adiutorium toracis. id eſt pectoris. id eſt ad refrigeriuꝫ caloriscordis. vt aduentitie autē. id eſt ſecūdario ad percipiendū