MetherologorumQuartus

lum figura Scd̓m ſenſum autē non videnturinueterati valde et ex lacte coagulata¶ De forma omiomerorūIſtud eſt ſecūdum capitulum in quo ph̓us oſtenditqualia ſunt omiomera quātum ad formā. Et tria facitquia primo oſtendit hoc ex ꝑte forme in generali. Secūdo oſtendit a quibus habent fieri effectiue. ibi (tales qͥdem) Tertio recapitulat que dicta ſunt et que reſtāt dicenda. ibi Si igit̉ habemus) Dicit ergo primo ꝙ qualia ſunt omnia omiomera ẜm naturam dictum eſt priusquia dictū eſt ꝙ ex omiomeris ſint om̄ia opera nature.ſed ipſa ſunt materialit̓ ex elementis ſed ẜm ſubſtantiaꝫid eſt formā ſunt ex rōne. id eſt proportōne elementorū.Et de iſta forma dicitur ſeptimo methaphiſice ꝙ neqꝫeſt elementū neqꝫ ex elementis. ſed eſt aliquid ꝯſequensad hec Tunc ibi (Semper aūt) Oſtendit ꝙ formeſunt magis manifeſte in anomiomeris. qꝛ ibi oꝑationesſunt magis manifeſte ſed oꝑationes ducūt in cognitionēforme. et hoc declarat in organis et in illis que ſunt gratia alicuius operis. quia magis manifeſta eſt differentiade homine viuo et cadauere ꝙ ſit de carne viua et mortua. et hec minus eſt nota in elementis qͣꝫ in omiomerisqꝛ ibi eſt plurimū de materia ⁊ ſubſtantia .i. forma nihilaliud ē qͣꝫ illd̓ a qͦ accipit̉ ratio rei Tūc ibi (qm̄ et hoꝝ)Fic cōſequēter ph̓s manifeſtat ꝙ in oībus omiomerisinuenitur forma. et hoc primo facit in hoībus ⁊ animalibus. qꝛ qd̓libet illoruꝫ ordinatur ad aliquid opus ⁊ qn̄poſſunt in talem operationem. tunc habent propriamentitatem et propriam formā. Sed qn̄ non poſſunt tuncnon dicunt̉ talia niſi equiuoce Et hoc manifeſtat multꝭexēplis. Secūdo ibi ¶Sil̓r aūt. Qanifeſtat idem in plātis et inaīatis ſcꝫ in mineralibꝰ. vt in argento et auro. qͥavnūqd̓qꝫ eſt determinatum aliquo opere. ⁊ non eſt aurūniſi poſſit in opus auri. Et ita ſimiliter dd̓m eſt de plantis. licet operationes in illis nō ſint ita manifeſte. Tertio ibi (Quare quādo) Infert corollariū Dicens ꝙ inaliquibꝰ nō eſt facile videre quādo exiſtunt ⁊ quādo nōquia in illis oꝑatio nō eſt manifeſta. et ergo in eis nō poteſt videri niſi ſint corrupta vt ſoluꝫ maneant figure Nōquidem eedem in numero ſed in ſpecie. qꝛ corrupūtur figure corruptis formis. cū in vno ſit ſolum vna forma ſubſtantialis. vt ſanctus Thomas credit eſſe dicendumTales quidem igitur partes caliditate et frigitate et motibus ab his contingit fieri coagulatas calido et frigido. Dico autem quecunqꝫomiomera velut carnem os pilos neruū et quecunqꝫ talia. om̄ia em̄ differunt prius dictis diſferentijs tenſione tractione cōminutione duricie mollicie et alijs talibus Hec auteꝫ a calidoet frigido et motibꝰ fiunt mixtis Cōſtituti aūtex his q̄ anomiomera nullo vtiqꝫ adhuc videbūt̉ velut caput aut manus aut pes. ſed ſicut etfiendi es qͥdē aūt argentū cauſa frigiditas et caliditaset motus fiendi āt ſerrā aut phialaꝫ autarcham nō adhuc ſed hic quidem ars ibi autēnatura vel alia aliqua cauſa Si igitur habe

bemus cuius generis vnūquodqꝫ omiomerorum accipiendum ẜm vnūquodqꝫ quid eſt. puta quid ſanguis aut caro aut ſperma et aliorūvnūquodqꝫ Sic em̄ ſcimus vnūqd̓qꝫ propterquid. et quid eſt ſi materiam aut rationem habeamus Maxime autem cū ambo generationem et corruptionem et vnde principium motus autē manifeſtatis his ſimiliter omiomeraconſiderandum et tandem ex his cōſtituta velut hominem plantā et alia taliaDe cauſa efficienteomiomerorum.Hic ſecūdo oſtendit ex quibus effectiue omiomeraet anomiomera habent eſſe. Et primo de omiomerisDicēs ꝙ hn̄t eſſe a caliditate ⁊ frigiditate effectiue ſed amōtibꝰ ipſorū hn̄t cōſiſtentiā. Sunt autē omiomera velut carnes et nerui vel pili et omnia talia que differuntdifferentijs predictis. Sed tn̄ in anomiomeris non habent aliam formam ſubſtantialem actu a toto diuiſam ſꝫvirtute tm̄ Si vero omiomerum per ſe exiſtens tale habet in actu formā ſubſtantialem que non generatur a calido et frigido ſed a principali generante. Uunc ibi.(Conſtituta aūt) Oſtendit a quibus habent eſſe effectiue anomiomera. Dicens ꝙ anomiomera ſicut mancaput et pes nō ſunt cōſtituta a calido et frigido ſicut esnec ſunt ab arte ſicut archa phiala ſed ſicut omiomera habent eſſe a calido et frigido et motibꝰ horum ita anomiomera fiūt a natura vel ab alia cauſa ¶ Ultimo in hocoꝑe cū dicit (ſi igit̉) epilogat de dictis Dicēs ꝙ habemꝰex his q̄ dicta ſunt in hoc libro cuius generis ſit vnūqd̓qꝫ omiomerorū. quia dictum eſt ex quibꝰ ſunt vt ex materia. et etiā qualiter fiūt ex materia. ſcꝫ vtrū congelatiōevel coagulatione Etiam dictum eſt quot et que qualitates oꝑantur actiue in mixtis et quot et que paſſiue patiūtur. dictum eſt etiam quid ſit vnūqd̓qꝫ omiomerorū qͣꝫtum ad materiam et formaꝫ ſaltem in generali qd̓ hic ſufficit. quia tunc maxime ſcimus cū cognoſcimus amboprincipia ſcꝫ generatiōem et corruptōem. id eſt formamet materiam. et vnde eſt principium motus. id eſt efficiens. Sed in ſpeciali quid ſit vnūquodqꝫ iſtorū accipiendum eſt poſterius. id eſt in libro de mineralibus ⁊ deplantis et animalibꝰ vbi agitur de conſtitutis ex omiomeris. et ſic erit cōſummatio phyloſophie naturalis¶ Expoſitio et textualis declaratio quatuorlibrorū Metherologorū Ariſto. iuxta comētatōem doctoris ſancti et ipſiꝰ ꝓbatiſſimā viāad profectū ſtudētiū gymnaſij Colonienſis qd̓trito ſermone burſa Montis dicit̉. ſtudio magiſtrorum eiuſdem laborioſiſſime ac vigilantiſſima cura congeſta finit feliciter Et per honeſtum virum Henricū quentel Agrippinen̄ Colonie ciuem nitidiſſime impreſſa Anno incarnatiōis Milleſimo quadringenteſimo ſuꝑ nonageſimū ſeptimo Decimo kalēdas octobris.U

UE