Areſtotelis
Folio xxxvij
exuſſit aūt nō ſed p̄uenit. ꝓpter qd̓ ⁊ reſiſtentiaqͥdem patiūtur aliqͥd. que aūt non nihil. Iuxtaqd̓ clipei iam eramen liquefactum fuit. lignumaūt nihil paſſum fuit. propter raritatē em̄ ꝑuenit ſpūs penetrans ⁊ ꝑtranſiens. ⁊ ꝑ veſtimenta ſil̓iter nō cōbuſſit. ſed velut attritōeꝫ fecit¶ Iſta eſt quarta pars huius capituli. in qua ph̓s determinat de fulmine. ⁊ cira hoc pͥmo determinat de ipſo ⁊de effectu eius Dicens ꝙ ſi ſpūs ſubtilis ẜm ſubſtantiaꝫſit multꝰ in qͣꝫtitate extrudat̉ a frigido qd̓ ē in ipſa nube generat̉ fulmen qd̓ penetrat. ⁊ frequēter adurit illud cui incidit. Sed ſi talis ſpūs fuerit nimis ſubtilis. tūc non adurit. ⁊ illud ꝯſueuerūt poete vocare argeta Si aūt ſit minꝰſubtilis ⁊ tardius penetrans ⁊ maiorē morā faciendo adurat̉ tūc eſt fulmen qd̓ vocatur ꝑſoloenta ¶ Tūc ibi(Hic quidē) Manifeſtat efficaciam vtriuſqꝫ fulminisDicens ꝙ pͥmū fulmen ꝓpter eius nimiam ſubtilitatemet velocitatem ꝑtranſit ⁊ penetrat illa ſupra que cadit arteqͣꝫ ipſa igniat. Sed aliud ꝓpter eius nimiam tarditatēpͥus adurit ⁊ colorat. ita ꝙ aduſtio p̄uenit motū localemeius in penetrando. Ex hoc infert correlariū ad euidentiam dictoꝝ Dicens. ꝙ ꝓpter hoc ꝙ ſpūs moram faciēdocolorat. ꝯtingit ꝙ corpora dura ⁊ reſiſtentia ſpiritui magis patiūtur a fulmine qͣꝫ nō reſiſtētia ꝓpter duo. Primoqꝛ fulmen agit in reſiſtentia maiori tempore. Secundo.qꝛ vbi ſpūi reſiſtit̉. ibi fortificat̉ ⁊ multiplicat̉. Et hoc etiāmanifeſtat duobꝰ exemplis. Primuꝫ. qꝛ quandoqꝫ lanceeeree infixe clipeo ligneo. fuerūt aliquando liquefacte. ⁊ lignum ꝓpter raritatem nihil fuit paſſum. Secūdum exemplum. qꝛ fulmen aliquando ꝑtranſiuit veſtimenta que nōꝯbuſſit. ſed aliqualiter attriuit. hominē aūt ꝓpter maioreꝫreſiſtentiam interfecit¶ Quare ⁊ hec om̄ia ꝙ ſpūs palam ⁊ ex talibꝰ Eſt aūt ⁊ aliquādo ⁊ oculis videre. velut ⁊nūc accidit circa templū in Epheſo ꝯbuſtum.ad multas em̄ ꝑtes flamina ferebat̉ ꝯtinua diſrepta ſeorſum. Ꝙ quidē em̄ fumus ſpūs ⁊ ardet fumus manifeſtū eſt: ⁊ dictū eſt pͥus in alteris Cum aūt ſimul multus cedat tūc manifeſte videtur ſpūs eſſe. Qd̓ quidē igit̉ in paruisignitōibꝰ videt̉ hoc. ⁊ tūc multa materia fiebatmulto fortius. ruptis igit̉ lignis vnde principium ſpūs erat multus ſecedebat ſimul qua efflabat. ⁊ ferebat̉ ſurſum ignitus vt videt̉ flammaferri ⁊ inuadere domos Semper em̄ putareoportꝫ aſſequi fulminibꝰ ſpūs ⁊ p̄cedere. ſed nōvident̉. qꝛ ſine colore ſunt. propter qd̓ ⁊ que debet ꝑcutere. mouetur pͥuſqͣꝫ percutiat̉ tanqͣꝫ pͥus incidente pͥncipio ſpūs Et tonitrua autēdiuidūt nō ſono. ſed qꝛ ſimul ſegregat̉ qd̓ plagam fecit ⁊ ſonū ſpiritus. qꝛ ſi percuſſerit diuidit. exurit aūt nō De tonitruo quidem igituret coruſcatōe. ⁊ ethnephia. ⁊ adhuc aūt de inci
dentibꝰ ⁊ tiphonibꝰ ⁊ fulminibꝰ dictuꝫ eſt. ⁊ ꝙidem omnia. ⁊ que drn̄a omniū ipſorum¶ Hic ꝯſequenter ph̓us oſtendit ꝙ fulmuen ſit ſpiritꝰſeu exalatio incenſa. Dicens ꝙ ex illis que dicta ſunt manifeſtū eſt ꝙ fulmen eſt ſpiritus. ⁊ non eſt lapis vel ſoliduꝫaliquid ſicut tamen multi crediderūt. qꝛ qn̄qꝫ cuꝫ fulmineantefertur lapis vel aliud hmōi deorſum. qd̓ vel eſt generatum in nube. vel ꝓpter ventū circularem ſurſuꝫ eleuatuꝫEt hoc qd̓ dictū eſt ph̓us declarat ex his que oculis apparent. qꝛ cōbuſto templo in Epheſo ſpūs conuerſus inflammā continue ferebatur ſurſum ẜm multas partes. eigo ſignū eſt ꝙ fulmen ſit exalatio ardens. Patꝫ idē etiamde lignis in igne poſitis. ex quibꝰ exit paruus fumus qͥ inexitu inflāmatur. licet ꝓpter paruitatem quādoqꝫ non ſitmanifeſtus. ergo hoc multo fortius acciderat in cōbuſtione templi predicti ꝓpter multitudinē materie ¶ Tuncibi (Semꝑ em̄) Reddit cām cuiuſdam accidentis circafulmen. qꝛ illa que patiūtur a fulmine vident̉ moueri anteqͣꝫ ꝑcutiant̉. Reſpondet ph̓us ꝙ ſemper aliquis motusſpūs precedit ⁊ ſequitur ictum fulminis. ⁊ ille motus precedens mouet corpora. ¶ Tūc ibi (Et tonitrua) Cōparat fulmen ad tonitruū Dicens ꝙ in tonitruo quādoqꝫ diuidūtur corpora. nō quidem ꝓpter ſonū. ſed ꝓpter ſegregatōem ventia nube. qui incidens alicui corpori plerūqꝫ diuidit illud ſed nō exurit. fulmen aūt cōburit illa corpora. ¶ Finaliter ibi De tonitruo) Recapitulat dicensꝙ ſic determinatum eſt de tonitruo ⁊ coruſcatōe ⁊ de ethnephia. iterum de tiphonibꝰ ⁊ incenſionibꝰ. ⁊ fulminibusquid ſit vnūquodqꝫ ẜm ſubſtantiam. quia quodlibet eſt qͥdam ſpiritus. ſed differentia ipſorum eſt ẜm magis ⁊ minus ſubtile. ⁊ ẜm alia accidentia ꝯſequentia.Utrum ethnephie. typhoneslυ . incenſiones. ⁊ fulmina. ſint paſſiones eiuſdem ſpeciei ⁊ eadem in ſubſtantia. ¶ Dicendum ſicut immediate dictum eſt in recapitulatione. ꝙ omnia iſta ſunt eiuſdem ſpeciei qͣꝫtum ad ſubſtantiam. ſꝫ differunt ſolum ſpecie accidentali ẜm magis ⁊ minus ſubtile. ⁊ ſimiliter ẜm alia accidentia ſuperius recitata. Patetex declaratione doctoris ſancti. quia idem ſpiritus ẜᵐ ſubſtantiam propulſus ex nube dicitur Et nephias ⁊ typhonſed differunt ẜm figuram motus. quia Et nephias mouetur deorſum ẜm rectum. ſed typhon ẜm circulum. etidem ſpiritus ex nube ſegregatus ſubtilis ⁊ modicus ꝓpter ſubtilitatē ignitus dicitur incenſio. Si vero talis ſpiritus ſit multus ẜm quātitatem ⁊ extruſus a frigido qd̓eſt in nube dicitur fulmen ☞ Eſt igitur etnephias vētus magnus a friciditate nubis verſus terraꝫ depulſuslateraliter motus ⁊ tranſuerſiue. Et qꝛ talis ventus magnus eſt. ideo frigiditas nubis non ſufficit ipſum directepropellere vſqꝫ ad terram. Et habet iſte ventus duos effectus. Unus eſt quia obſcurat aerem. exeo ꝙ multumeſt groſſus. Secūdus ꝙ adducit pluuiam. quia cum magna frigiditate nubis expellitur. Et ꝯmuniter flat iſte vētus ante magnas pluuias. et quando fiunt magna tonitrua. ☞ Sed typhon eſt ventus a nube deſcendensexpulſus vſqꝫ ad tertam motus circūgiratiue propter inuolutionem partis que reflectitur a terra. et partis q̄ obuiat ⁊ deſcendit verſus terraꝫ. Et differt tripliciter ab etnephia. Primo quia eſt ventus minor ⁊ ſubtilior qͣꝫ et̓ne
g i.