Druckschrift 
Opera, lat. Mit Expositiones textuales dubiorum.
Seite
XIIr
Einzelbild herunterladen
 

Areſtotelisxij.AIto

Folioxij.

bus ſpeculis lac quidem illuceſcit aſpicientibꝰviſum autem refrangi ad ſolem qūo poſſibile. quidem igitur neqꝫ via planetarum nulliusneqꝫ lumen eſt non reſpectorum aſtrorum neqꝫrefractio ex his manifeſtum. fere autem hec ſolum ſunt vſqꝫ nūc tradita ſunt ab alijs Poſtqͣꝫ ph̓us determinauit de ſtellis cadentibuset cometis. nūc cōſequenter in tertio capitulo huius ſecūdi tractatus determinat de lacteo circulo. Et diuiditurin duas partes principales. In prima facit hoc ẜm opinionem antiquorum. In ſecūda determīat illud ẜm ſententiam propriam ibi (Nos autem dicamus) Circaprimam duo facit. quia primo oſtendit de quo eſt intentio. et ſecūdo exequitur propoſitū. ibi (Locatorū) Dicens primo. dd̓m eſt qualiter et propter quā cauſaꝫ fitapparitio lactei circuli. et quid eſt illa claritas que eſt qͣſilac. Et tunc ſtatim exequitur ſuum propoſitum ponendo tres opiniones antiquorū. prima quia quidā de numero ph̓orū qui vocantur pithagorici dixerunt lacteus circulus eſſet quedam via. Sed in hoc ſunt diuerſificati. qꝛ quidā dixerunt eſſꝫ vna alicuius ſtelle que perhanc partem celi pertranſiuit derelicto proprio curſupore exortationis celi que dicitur in fabulis fuiſſe factaſub Phetonte Sed alij dicūt iſtum circulū quādoqꝫꝑtranſiuit ſol. et ita per motum ſolis vel ſtelle locus iſtecrematus eſt. et quaſi exuſtus. vel paſſus aliquam taleꝫimmutatōem. vt videatur ibi q̄dā albedo Et hāc opinionem ph̓s ſic reprobat. qꝛ ex ea ſequeret̉ circulus zodiacus eſſet totus aduſtus et albus. quia non ſolum ſol ſedom̄es ſtelle errantes feruntur per zodiacū. qͦd tn̄ falſumeſt. qꝛ circulus zodiacus eſt nobis totus manifeſtus. ettotus nobis viſibilis propter paruitatē terre obtinetvicem pūcti. et tamē apparet aduſtus neqꝫ albi neqꝫin ꝑte illa que ꝯiungit̉ lacteo circulo Tūc ibi (Qui ātRecitat ſecūdam opinionē Dicens ſectatores Anaxagore Democriti dixerūt claritatem lacteam apparetin celo eſſe lumen quarūdā ſtellaꝝ. qͥa quādo fol fert̉ ſubterra. tūc vmbra terre ꝑtingens vſqꝫ ad ſpherā ſtellaruꝫfixarū occultat quaſdam ſtellas ne recipiantur radijsſol̓. ita ſol iſtas ſtellas recipere p̄t Alia vero aſpiciunt̉ a ſole itaqꝫ ꝓpt̓ lumē ſolis lumē ꝓpriū dare pn̄tſed claritas illarum ſtellarū ad quas non ꝑtingunt radijſolis impediente terra apparet. et eſt propriū lumē qd̓ dicebant eſſe claritatem lactis. Hanc ſecūdam opinionem reprobat duabus rationibus. Prima quia ſi occultatio ſtellaꝝ vmbrā terre eſſet cauſa apparitōis lacteeclaritatis. tunc oporteret lacteam claritateꝫ trāſferri admotum ſolis. propter quem ſꝑ alia et alia aſtra occultarentur radijs ſolis per vmbrā terre. quia oportet imaginari motum vmbre terre oppoſitum motui ſolis. Sedhoc eſt manifeſte impoſſibile qꝛ claritas lactis ſemperapparet in eiſdem ſtellis. quia circulus lactis videt̉ eſſevnus de maximis circulis ſphere qui diuidit eam medium. Secūda ratio. qͥa aſtronomicas conſiderationes demōſtratū eſt ſol eſt multo maior terra. diſtātia aſtrorū a terra eſt multo maior qͣꝫ diſtantia ſolis a terra igitur oportet conus vmbre terre alicubi ꝓpe ſolēterminet̉ ſicneceſſe eſt ſolem reſpicere om̄ia aſtra.impediri a terra. licet iſta vmbra terre que vocatur noxobſiſtat lune eclipſans ipſum. quia luna eſt inferior ſole.

vt dictum eſt. Uūc ibi (Amplius aūt) Recitat tertiam opinionem Dicens quidam ſcꝫ de tertia opinione dixerūt claritas lactea eſt ex eo viſus noſter reꝑcutiebatur a ſtellis quibuſdam ad ſolem. et ideo apparebat claritas circa illas ſtellas recipientes viſuꝫ ita claritas ſolaris ſit quaſi quoddā ſpeculum. ſicut Ipocrasdixit de apparitione comete. Hanc opinionē ſil̓r deſtruitduabꝰ rōibus. Prima qꝛ ſi vidēs quieuerit ſpeculuꝫ etres que videtur moueat̉ tūc non eſt poſſibile emphaſeoseſt formam vel ſimilitudinem apparentem manere in eodem ſigno. id eſt in eodē pūcto vel parte ſpeculi ad qd̓fit repercuſſio. ſed nobis manentibus et quieſcentibꝰ ſolmouetur ſimiliter res viſa. quia in diuerſis ꝑtibus eſtdiuerſa diſtantia delphis. id eſt ſtellaruꝫ galaxie ad ſolē.quādoqꝫ em oriuntur in media nocte. et tunc plus diſtāta ſole. quādoqꝫ vero in diluculo et tunc minus diſtant.eſt impoſſibile ad iſtam apparitōnem ex repercuſſioneuenientem eſſe in eodem loco. Et quia ꝑtes lactei circūli ſemper manent in eodem loco et ſimiliter eius claritasmanet in eiſdem locis. quare patet predictam opinionēeſſe falſam. Secūda ratio eſt. quia de nocte in aqua et inalijs huiuſmodi corporibus ſpecularibus aſpicitur forma lactei circuli. et tamē tunc ſol non poteſt refrangi adviſum noſtrum. quia propter diſtantiam videtur valdeinconueniens ibi ſint due repercuſſiones. vna ſcꝫ abaqua. et alia a lacteo circulo Ultimo epilogando concludit lacteus circulus non eſt via alicuius planetarum.vt dixit prima opinio. Neqꝫ eſt lumen ſtellarum quereſpiciuntur a ſole. vt dixit ſecunda opinio. Neqꝫ etiameſt repercuſſio viſus a ſtellis ad ſolem. vt dixit tertia opinio. hec opiniones fuerunt ante Areſto. de galaxiaNos autem dicamus reſumentes ſuppoſitum nobis principium. Dictum eſt em̄ prius extremum dicti aeris potentiam habet ignis vt motu diſgregato aere ſegregatur talisconſiſtentia qualem et cometas ſtellas eſſe dicimus. Tale itaqꝫ oportet intelligere factum.qd̓ quidem in illis cum non ipſa per ſe fuerit talis ſegregatio ſed ab aliquo aſtrorum aut fixorum aut errantiū. Tunc em̄ ibi vidētur comete quia aſſequunt̉ ipſorum lationem quēadmodum ſoli talis concretio a qua ꝓpter refractionem halo apparere dicimus ſic fuerit diſpoſitus aer. itaqꝫ ẜm vnū aſtrorū accidit hocoportet accipere factum circa totum celum ſuperiorum lationē oēm. Rationabile em̄ ſiquidem vnius aſtri motus et eum qui oīm faceretale aliquid arripere cum his adhuc ẜm quēlocuꝫ creberrima et plurima et maxima exiſtūtentia aſtrorum. quidē igitur animaliū propter ſolis lationem et planetarū diſſoluit taleꝫconſiſtentiam propter qd̓ multi quideꝫ cometarum extra tropicos fiunt. Adhuc auteꝫ neqꝫ circa ſolem neqꝫ circa lunam ſit coma. Citius enim diſgregantur qͣꝫ vt conſtat talis con-