Druckschrift 
Opera, lat. Mit Expositiones textuales dubiorum.
Seite
VIIIr
Einzelbild herunterladen
 

Areſtocelis

Foliovtij

terie ſicut dictū eſt de fumo lucernarum. Quādoqꝫ verofit qꝛ aliqua ignita proijciūtur ꝓpter hoc expellūtur a ſuperiori frigore. ſicut cum aliqua cadūt elabentia ex digitisEt videtur iſte ignis in terra in mari tam in die qͣꝫ in nocte exiſtēte ſerenitate. qꝛ tempore nebuloſo talis ignis abhumiditate nubiū aeris extinguit̉. Et differūt iſti duodiſcurſus ſiderū ex duabꝰ illis cauſis ꝓuenientes ex parteloci. qꝛ pͥmus diſcurſus fit aduſtiōem exalatiōis in locoſupremo. Sed ſecūdus fit hic inferius vbi humida exalatio congregata deorſuꝫ tendens impellit quaſi ꝓijcit calidum deorſum Tūc ibi (Propter pōnem) Aſſignat rōnem quorūdam occurrentiū circa dicta. Et duo facit. Primo aſſignat rōnem de modo motus. Secūdo deteiminat locū generatōis ipſoꝝ. ibi (Om̄ia aūt hec) Dicens pͥmo. ẜm diuerſam poſitōem exalationis in latitudine ꝓfunditate diuerſimode fertur ſtella cadēs aut ſurſum aut deorſum aut ad latus ẜm frigus expellēs autſurſum aut deorſum vel ad latus ponatur. et quādo ferūtur ad latus tūc mouētur quaſi ẜm dymetrum. id eſt oblique. hoc pluries cōtingit. qꝛ calidum expulſum fert̉ duabus lationibꝰ naturaliter em̄. qꝛ calidum fertur ſurſum.ſed per expulſionem fertur deorſuꝫ. Sed motus obliquꝰeſt quaſi medius inter aſcenſum deſcenſuꝫ His āt dictꝭepilogat que dicta ſunt. Dicens omniū p̄dictoruꝫ cauſa materialis eſt exalatio. Sed cauſa mouens eſt duplexqꝛ quādoqꝫ eſt motus ſuperioris corꝑis. quādoqꝫ condenſatio aeris inſpiſſati ex frigore expellentis calidum Tunc ibi (Omīa autē hec) Determinat locum generationis p̄dictoꝝ. Uicens omnia generātur ſub lunaCuius ſignum eſt. qꝛ apparent nobis valde velociter moueri. ſicut illa que proijciunt̉ a nobis. vtputa ſagitte aliahmōi. que ꝓpter ꝓpinquitatem ad nos videntur excederevelocitatem aſtroꝝ ſolis lune. qͣꝫuis ẜm rei veritatemſuꝑiora corꝑa multo velocius moueant̉Utrū om̄es impreſſiones ignite. ſint eiuſdem ſpēi ſpecialiſſime Qd̓m ſic. ſaltem eſſentialis. cuius nomē ſimplexnon eſt noīatū vocatur circūloquutōem impreſſio ignita. Sed differūt accidentaliter ſpecie accidentali in figura colore motu. Prima pars probatur. quia om̄es talesſunt de natura ignis. generantur ex eadem materia ẜmſubſtantiam. Pro quo nota. duplex eſt cauſa materialis impreſſionū ignitarum. ſcꝫ remota. eſt corpus ſiccumet terreſtre habens aliquid de humido aereo pingui defacili inflammabili. ꝓpinqua. ſicut eſt exalatio calida ſicca ſiccitate oppoſita humiditati aquoſe. Similiter cauſaefficiens eſt duplex. ſcꝫ remota ꝓpinqua. Remota eſt ſolet celum qd̓ alterat terrā cetera corpora exalabilia. Propinqua eſt corpus ſubtilians eleuās exalatōem. vel etiam calidum exurens inflammans exalatiōem iam eleuatam in ſuprema regione aeris. vel etiā frigidum fortificans calidū exalatū anthiperiſtaſim. Sed finis illarumimpreſſionū eſt duplex. ſcꝫ propinquus. eſt generatio ignis. et remotus. eſt ſalus animantiū viuentiū in aereſupra terram. qꝛ ille exalationes ſunt multotiēs venenoſeideo ꝓpter ſalutem animaliū ſurſum eleuantur ꝯburuntur ne noceant viuentibꝰ Secūda pars probatur. quiaẜm diuerſas diſtinctōes exalationis in caliditate. frigiditate. raritate. denſitate. grauitate. leuitate ꝯtingit diuerſitas figurarum. colorū. motuū. Unde diuerſitas in caIiditate frigiditate facit diuerſitatem in paruitate lati

tudine. qꝛ frigidi eſt conſtringere calidi dilatare. Similiter etiam leuitas facit moueri ſurſuꝫ grauitas deorſuꝫ.et diuerſitas in taritate. denſitate. ſiccitate. facit diuerſitatem in profunditate. QN8 GtuQꝭ om̄es impreſſiones igniOte generant̉ in eodem loco. qꝛdam generantur infra terram que faciūt terremotū. quedam generant̉ in ſuperficie terre in infima regione aeriset quedam in media. quedam in ſuprema regione aerisPatꝫ qꝛ omnis impreſſio ignita generat̉ ex fumo calidoſicco inflammabili. Aut ergo in tali fumo eſt caliditas excellens. aut mediocris. aut multum debilis. Si ſit excellens. tūc etiam talis exalatio ſufficit aſcēdere ad ſupremāregioneꝫ aeris. aut em̄ talis exalatio eſt equaliter ſubtilisin om̄ibꝰ partibꝰ. vel inequaliter Si inequaliter. aut magis habet de groſſo qͣꝫ de ſubtili. tūc quādo inflāmaturapparet modū columne piramidalis. Si vero tm̄ habꝫde groſſo qͣꝫtum de ſubtili. tūc apparet modū lancee ardentis. Si vero talis fumus ſit equaliter ſubtilis in om̄ibus ſuis partibꝰ. aut erit ꝯtinuus. aut diſcontinuus. Sidiſcōtinnus apparebit modū ſtipularuꝫ ardentiū. vocatur aſſulſus aſſus. id eſt ignis albꝰ poſt ignem albū. Sivero ſit continuus paruus in vna parte ſit incenſusin alia non. tūc apparet modum candele ardentis. Si vero in vna parte magis diſtrahatur qͣꝫ in alia. tunc vocaturaſſur ſiue titio vel dalus. Si vero talis fumus ſit mediocriter calidus. tūc tranſit ad mediam regionem aeris Uelergo eſt cōtinuus vel diſcontinuꝰ Si diſcontinuus tuncapparet modum ſtipularum ardentium Si vero fueritmateria globata vnus globus inflammatur poſt alium. tūc apparent capre ſaltantes. et vocant̉ ab Areſtoteleeges in greco. qd̓ eſt idem capra in latino. Quandoqꝫetiam ꝯtingit talis materia diſcōtinua circūdatur nube frigida inflammatur anthiperiſtaſim rumpit nubem. tūc apparent ſcintille ardentes. Si vero talis fumꝰfuerit ꝯtinuus. hoc eſt dupl̓r. aut erit compactus vel.Si ſecūdum tūc ſucceſſiue incenditur apparet moduꝫcandele ardentis. in greco vocatur dalus. Si vero fuerit globatus. hoc eſt dupl̓r. qꝛ vl̓ in aere ſibi aliquid occurrit. aut nihil. Si ſecūdum. tūc quādoqꝫ diu ſtat in aere. etvocatur ignis precedens. vel ignis fatuus Si ſibi aliquidfrigidum occurrat in aere hoc eſt dupl̓r. quia aut ſuperiꝰaut inferius. Si ſuperius. tūc talis fumus calidus p̄taſcendere vel deſcendere ꝓpter frigus ſuperius occurrensideo mouet̉ lateral̓r vocat̉ ſidus volans. Et quandoqꝫꝯtingit in tali motu ante inflammatōnem occurrit ſibitale frigidū. tūc incuruatur eleuatur in medio inflāmatur āterius. tūc vocat̉ draco volans. ſic apparetmodum draconis tortuoſi exufflantis igneꝫ. Si vero tali fumo obuiat aliquid humidū inferius. tūc talis imp̄ſſiovocatur aſſur .i. ignis aſcendens. Si autē talis fumus ſitdebiliter calidꝰ. tūc remanet in infima regione aeris. tūcmateria quādoqꝫ eſt diſcōtinua ſimul accenſa. tūc apparent ſtipule ardentes. Qūqꝫ vero materia eſt ꝯtinuaſimul accenſa. tunc vocatur dumus ardens. Qn̄qꝫ aūttalis materia eſt leuis ſubtilis. tūc inſequit̉ fugiētes etequitantes maxime qn̄ eſt ꝓpe eos. qꝛ mouet̉ ad motū aeris. vocat̉ ignis fatuꝰ. Et hac de cauſa quādoqꝫ ſupraaures crines equoꝝ apparent tales impreſſiones modum candele ardentis. et poſſunt etiam generari ex fumopingui eleuato ex ſudore equi. Et poſſet ſimilis diſtinctio

b ij