De generationeSecundus
modū determinatū eſt in octauo phyſicoꝝ. ¶ Uūc ibi.Cōtinuꝰ aūt. Inqͥrit ſcd̓o vn̄ motꝰ habeat ꝯtinuitatēet mouet talē queſtionē. Cū motꝰ ſit ꝯtinuus. q̄rit̉ vn̄habeat ſuā ꝯtinuitatē. vtꝝ ſcꝫ habeat ꝓpter hoc ꝙ mobile ſit ꝯtinuū vel ꝓpter locū in qͦ ē motꝰ. ſi terminet̉ adlocū. aut a paſſionē ad quā ē motꝰ qn̄ terminat̉ ad paſſionē. Reſpondit ph̓s ꝙ motꝰ celeſtis iō ē ꝯtinuꝰ. qꝛ idqd̓ mouet eſt ꝯtinuū. ⁊ nō qꝛ locꝰ in qͦ ē motus ē continuus. cū pͥmus orbis nō ſit in loco niſi ꝑ accn̄s. qꝛ ſcꝫ ꝑrelationē ꝯtinētis ad ꝯtentū hꝫ locū. Etiā motꝰ generatōnis nō hꝫ ꝯtinuitatē ab eo in qͦ mouet̉. Et ſil̓r aliqn̄ ē motꝰ ī paſſionē q̄ nō ē ꝯtinua niſi ꝑ accn̄s. qꝛ ſcꝫ idcui accidit eſt ꝯtinuū. Si aūt aliqͥs motꝰ ſit ꝯtinuꝰ exloco in qͦ mouet̉. iſte ſolū erit motꝰ localis cuiꝰ locꝰ hꝫquandā magnitudinē ⁊ ꝯtinuitatē. nō tn̄ oīs motꝰ localis. ſꝫ ſolū circularis. qꝛ qd̓ mouet̉: circulariter eſt idē ſꝑet ſeip̄o ꝯtinuū. ⁊ iō facit motū ſempiternū ⁊ ꝯtinuum.motus aūt ſempiternus facit tp̄s ſempiternū¶ Utꝝ ex ꝑte finis ⁊ ex ꝯtinuitate moQVtus quāhꝫ a mouente. poſſꝫ oſtendiꝑpetuitas in generatōe ⁊ corruptōe Dd̓m ꝙ generatōnes et corruptōes ſunt ꝑpetue. ſic ꝙ nō inceperuntneqꝫ deſinent ꝑ naturā vel ꝑ tranſmutatōem naturaleꝫ.ſicut tn̄ antiqui nitebātur dicere ꝯtra quos demōſtratph̓s in diuerſis locis mundū eſſe ꝑpetuū. ſil̓r etiā d̓t exeodē fundamēto generatiōes et corruptōnes eſſe ꝑpetuas. Qd̓ h̓ ꝓbat ex ꝑte finis et ex ꝑte motꝰ. Ex ꝑte finis ſic ꝓbat. qꝛ natura ſꝑ deſiderat qd̓ meliꝰ ē. ſꝫ meliꝰ ēſꝑ eē qͣꝫ qn̄qꝫ eē ⁊ qn̄qꝫ n̄ eē. gͦ natura hͦ deſiderat. Tūcvltra res generabiles ⁊ corruptibiles nō hn̄t ſꝑe eſſe invno indiuiduo numero ꝓpter longā diſtantiā a primopͥncipio. ⁊ ſic modicū ꝑticipant de eē diuino gͦ deꝰ aliomō cōpleuit deſideriū nature generabiliū ꝑpetuando.ſcꝫ eſſe eius ꝑ ꝯtinuā generatōem. ⁊ ꝑ ꝯn̄s ex ꝑte finisꝯuenienter ſumit̉ ꝑpetuitas generatōis. Sꝫ ex ꝑte motus oſtendit aliqͥbꝰ p̄ſuppoſitis de qͥbꝰ dictū eſt ſuꝑ Exqͥbꝰ ſic arguit̉ motꝰ corpoꝝ celeſtiū ⁊ motores eoꝝ habentes ſe ſub vno pͥmo ſunt cauſa generatōis ⁊ corruptionis in iſtis inferioribꝰ vt ſepe dictū ē pͥus. ſꝫ iſti motꝰſunt ꝑpetui. vt h̓ ph̓s ꝓbat ex ꝑte tꝑis. ſil̓r motores ſtꝭꝑpetui. ⁊ etiā ordo ē ꝑpetuꝰ. gͦ ſeqͥtur ꝙ generatōnes ⁊corruptōnes ab illis cauſate ſunt ꝑpetueQꝭ dupl̓r aliqͣ intelligūt̉ ꝑpetuaAU AOLri. vnoº ẜm rectū qn̄ſcꝫ fit trāſitde vno in alteꝝ ſine reditu ad pͥmū pͥncipiū. ⁊ hͦ mō ē impoſſibile generatōes ⁊ corruptōes ꝑpetuari cū ſpēs reꝝ ſintfinite. Alioº ẜm circulū qn̄ .ſ. ſit trāſitus de vno in reliquūet iterū reditus ad pͥmū. Et ſic generatōes ⁊ corruptiōesdicunt̉ eē ꝑpetue. qꝛ materia ſtans nūc ſub forma aeris p̄taliqn̄ ſtare ſub forma ignis vel aq̄. ⁊ poſtea iteꝝ ꝑ quēdā circulū ſub forma aeris eadē in ſpē. Et hāc circulatōem hn̄tiſta inferiora a latōe ſol̓ ſub obliqͦ circulo. vt pꝫ ex dictisP Deſideriū ſꝑ videt̉ ſeqͥ cognitiōem. ſed natura¶ . nō cognoſcit qd̓ melius ē. gͦ nō deſiderat Dicendū ꝙ deſideriū nō ſꝑ ſeqͥtur cognitōnem ꝑticularit̓ deſiderātis. ſed ſeqͥtur cognitōeꝫ alicuiꝰ ſuꝑioris dirigētis etmouētis naturā in ſuū finē. Et ergo hoc deſideriū non eſtnature tanqͣꝫ ſubiecti ſed tanqͣꝫ directixͣ Quicqͥd eſt finis directi videt̉ etiā eē finis diriy gētis. ſed dirigēs naturā eſt pͥma cā. q̄ nullum
hꝫ finē extra ſe. gͦ videt̉ ꝙ eē reꝝ generabiliū nō ſit finis nature directe Dd̓m ꝙ lꝫ pͥmū dirigēs naturā nullā habeat finē extra ſe tn̄ bn̄ ꝓducit aliquē effectū ordinatū ad finēſicut etiā ꝓducit diuerſas res qͦꝝ vna in alterā ordinat̉. etꝓ tāto d̓r ꝓpter finē agere. vl̓ etiā finē extraſe intendereQm̄ aūt in cōtinue motis ẜm generatōnemaut alteratōeꝫ. aut vl̓r trāſmutatōeꝫ hmōi videmus. dein̄ ens ⁊ generatū hoc poſt hoc vt nondeficiat. videndū vtꝝ ē aliqͥd qͦd ex nccītate eritaut nihil. ſꝫ oīa ꝯtingit nō fieri. Qm̄ qͥdē em̄q̄dā manifeſtū ⁊ mox ꝙ erūt ⁊ futurū alid̓ p̄terhoc. Qd̓ qͥdem verū dicere qꝛ erit. oꝑtet hͦ eē qn̄qꝫ veꝝ qꝛ eſt. Qd̓ āt nūc veꝝ dicere qꝛ futuꝝ eſtnihil ꝓhibet nō fieri Futurꝰ em̄ incedere qͥs nōincedet: Ul̓r aūt qm̄ ꝯtingit q̄dā entiū ⁊ nō eēmanifeſtuꝫ qm̄ ⁊ que generant̉ ita habebunt etnon ex neceſſitate hoc eritPoſtqͣꝫ ph̓s determīauit de pͥncipijs generatōis ⁊ corruptōis. ⁊ cū hͦ on̄dit ꝑpetuitatē ipſoꝝ. Hic ꝯn̄ter mouetquandā q̄ſtōem qͥ p̄t oriri ex p̄dictis. Dictū ē em̄ ꝙ motꝰ.circularis ſit cā generatōis ⁊ corruptōis. ⁊ etiā ſit cāꝑpetuitatis ⁊ ꝯtinuitatis eaꝝ. ⁊ cū on̄ſum ſit ꝙ iſte motus ſitex nccītate ꝯtinuꝰ ⁊ ſempiternꝰ. iō videt̉ ſeqͥ ꝙ effectꝰ eiꝰdebeat eē talis. Et gͦ ph̓s h̓ q̄rit vtꝝ oīa q̄ generent̉. generent̉ ex nccītate. Et circa hͦ duo facit. qꝛ pͥmo mouet qͣſtionē. ſcd̓o on̄dit qūo generatio ſit infinita. ibi ( Siqͥdē igit̉.)Circa pͥmū duo facit. qꝛ pͥº mouet ⁊ breuit̓ ſoluit. ſcd̓o repetit ea vt meliꝰ declaret ip̄am. ibi ¶ Utꝝ igit̉ oīa) Dicitgͦ pͥmo ꝙ qꝛ nos videmꝰ in oībꝰ ꝯtinue motis ſiue moueātur ẜm generatōeꝫ ſiue ẜm alteratōem ſiue aliter ẜm oēmtrāſmutatōeꝫ ꝙ poſt trāſmutatōeꝫ eſt ens. ⁊ etiā videmꝰꝙ vnū generat̉ poſt aliud ⁊ nō deficit. iō vidēdū eſt vtꝝ aliqͥd ex nccitate generet̉. aut nihil. ſꝫ oīa ꝯtingat eē generata ⁊ nō generata Tūc ibi (Qm̄ qͥdē) ponit ſolutōeꝫ Dicēs ꝙ in qͥbuſdā mox qn̄ ſtꝭ generant̉ alia ex nccītate. Sic̄(exēpli gr̄a) ſi terra madeſcat ncc̄e eſt terrā vaporare. ⁊ exvapore nubē generari. ⁊ ex nube pluuiā. ⁊ ex pluuia terrammadefieri. ⁊ ex illa iteꝝ ncc̄e eſt exire vaporē. ⁊ ſic in infinitū. Sꝫ in alijs hͦ nō oꝑtet. ſicut pꝫ de illis q̄ ſtꝭ a ꝓpoſito futura. qꝛ de illo de qͦ nūc ē veꝝ dicere qꝛ futuꝝ nihil ꝓhibetnō fieri (vbi gr̄a) nūc verū ē dicere de aliqͦ ꝙ ip̄e ſit futurꝰincedere. p̄t tn̄ īpediri ꝓpoſitū eiꝰ vt nō incedat. ꝓbat illā ſolutiōem. ⁊ eſt ſua rō tal̓. Sic̄ ē in entis diuiſiōe ita vl̓r ē ingeneratōe. ſꝫ in entibꝰ ita ē ꝙ q̄dā ſtꝭ ꝯtingētia eē ⁊ nō eē q̄dā ꝟo oīo n̄ ꝯtingit nō eē. ſed ſunt ex neceſſitate. gͦ ſil̓r eritin gn̄atōe ꝙ q̄dā ex nccītate gn̄abunt̉. ⁊ q̄dā ꝯtīgit gn̓ari.Utrū igit̉ om̄ia talia aut nō ſed q̄dā neceſſeſimpl̓r fieri. ⁊ eſt quēadmodū ineſſe. hec qͥdē impoſſibilia non eſſe. hoc aūt poſſibile. ita ⁊ circageneratōem (verbi gratia) cōuerſiones igit̉ neceſſe fieri. ⁊ nō poſſibile nō ꝯtingere. Si igiturquod pͥus neceſſe eſt fieri: ſiqͥdem poſterius erit(verbi gratia) ſi domus fundamentū. Si verohoc lutū pͥus. ergo ſi fundamentū factū eſt neceſſe ⁊ domū fieri Aut nō eſſe. adhuc ſi nō et