Druckschrift 
Opera, lat. Mit Expositiones textuales dubiorum.
Seite
XXIIv
Einzelbild herunterladen
 

PrimusDe generatione

formaliter manet. igit̉. Dd̓m Areſtoteles iſtaverba nil aliud intendit dicere niſi mixtio eſt attēdenda ẜm elementa corrūpuntur. ſed ẜm manentvirtualiter p̓ᵐ materiā et qualitates agunt in virtuteip̄oꝝ et hoc idem ꝯcedit ſanctus Thomas. Uel dd̓m elementa corrūpunt̉ in ſeinuice neqꝫ vnū in alterūſed bene corrupuntur in vnū terciū. Et quando dicitur Areſtoteles dicit inferius vna gutta vini miſcetur mille amphoris aque eo ſoluitur ſpecies trāſmutatur vinū in aquā. ergo per oppoſitū ſi debeant elementa vere miſceri tūc oꝑtebit ip̄oꝝ ſpēs ſaluari. Dicendū lr̄a Areſtotelis eſt vera. ſed non eſt hincin̄ parratio. qꝛ gutta vini totaliter corrūpitur. nullo ſaluatur ſed elementa in mixto ſic corrūpuntur. imo ſaluantur eminenter in forma ꝑfectioriF Areſtoteles dicit in fine huius libri mixtio7 ſit miſcibiliū alteratoꝝ vnio. ſed dicit corruptoꝝ. igitur. Dd̓m illa verba Areſtotelesplus īnuit niſi mixtio attendit̉ ẜm alteratiōem nonẜm corruptōem qͣꝫuis neceſſario interueniat. qꝛ per corruptōem totū tollit̉ nihil de virtute p̄exiſtentis ſaluat̉ſicut fit in mixtione. Et quando d̓r ẜm Areſtoteleꝫmiſcibilia poſſunt rurſum ſeꝑari. ſed ſeꝑantur a mixto niſi actualiter p̄fuiſſent in ip̄o. igitur ⁊c̄. Dicendum illa ſeꝑatio eſt ſolū motū localē ſed per nouā generatōem. p̄t etiā qn̄qꝫ elemētū ſaluari in pͥoris mixtiElementū ẜᵐ ph̓m quinto metaphiſice dicit̉illud ex quo aliquid cōponitur pͥmo inexiſtentie indiuiſibili ſpē in aliā ſpeciē. ſed ſtante illa definitōeneceſſariū erit elementa in mixto ꝑmanere formal̓r. igit̉⁊c̄. ꝓbatur. quia illud qd̓ eſt indiuiſibile ẜm ſpeciempoteſt in aliā ſpeciē tranſmutari Dicendū iſta eſtdefinitio elementi ꝓprijſſime accepti quo modo materia pͥma dicitur elementū. ſed iſta quatuor corpora ſimplicia ſunt elementa vocata. quia ſunt ſimpliciter prima neqꝫ irreſolubilia.Elementa dictōnis ſicut lr̄e et ſyllabe manēt. formaliter indictōne. ergo ſimiliter manebūtelementa in toto cōpoſito facta mixtionē. Uenet cōſequentia. quia in hoc ars videtur imitari naturā Dicendū eſt ſil̓e. quia elementa grāmaticalia ſunt partes integrales dictōnis. ſic aūt eſt de elementis inpoſitōne mixti. Et quando dicitur niſi elemēta eēntpartes integrales mixti ſeq̄retur mixtū eſſet ſubſtantialiter eque ſimplex elemento. quod videtur eſſe inconueniens. ꝓbatur ſequela. quia cōponeretur ex ſimplici forma et materia. Dicendū quo ad hoc conueniunt in ſimplicitate. ſed differunt in multiplicitate virtuali quomō etiā differt anima ſenſitiua ab aīa vegetatiua.Mixtū mouetur ẜᵐ naturā elementi p̄domiF L. nantis. ergo oportet elementa in mixto ſaluari formaliter. Tenet ꝯſequentia. quia motus ſequit̉ formam Dicendū motus ille eſt a forma mixti ẜᵐeminenter continet virtutē elementi p̄dominantis nonquidē in forma ſed magis in materia.F Mixta cōponuntur ex elementis. ſed entia poſſunt adinuicē poni. ergo oportet elemēta in cōpoſito eſſe entia. et per ꝯſequens formaliter manere. Dicendū negando duas ꝯſequentias. quia facta diſpoſitōe conuenienti aduentu forme mixtu qͣ-

litatem mediā de qua ſupra fuit ſermo. forme elementorum cedunt ꝓpter eleuatā diſpoſitōem materie formamixti introducit̉ in qua alie formaliter virtualiter eminenter ſaluantur.U In lapide corrūpitur forma terre. ergo necy forme alioꝝ elementoꝝ. Antecedēs ꝓbatur.quia lapis retinet eaſdē qualitates cum terra ſit frigidus ſiccus grauis et denſus ſicut terra. ſꝫ qualitatesterre ſunt ſine terra Dicendū manent eedēqualitates in numero. ſed ſolū in ſpecie. ſicut vl̓iter diciſolet de qͣlitatibꝰ habētibꝰ ſimbolū in genito corruptoM ¶T Uirtus elementoꝝ manet in mixto. ſimiliteretiam manent ꝓprie qualitates et ꝓprie operationes elementoꝝ. ergo oportꝫ ip̄a elementa formaliteractualiter manere. Tenet conſequentia. quia ꝓpria virtus qualitatꝭ et oꝑatio ſeꝑantur ab eo cuius ſunt.Dicendū illa manent eadē in numero. imo peraccidens corrūpuntur ad corruptōem ſubiectoꝝ. ſꝫ ſolum manent ẜᵐ ſpeciē et ſequūtur in mixto formā mixtiet eius generationē non formas elementoꝝ. Continuā aūt his queſtionē dicendū vtrūne mixtio ad ſenſum ſit. vt quando ita in paruadiuidunt̉ que miſcentur. ponuntur hoc modo adinuicem. vt manifeſtū vnūquodqꝫ ſitſenſui tunc mixta ſunt aut non ſunt. ſed vt quecūqꝫ ſecus quācunqꝫ ſit particulam mixtoꝝ. Dicitur ſic (verbi gratia. ordeum mixtum frumento quando quodcūqꝫ ſecus quodcūqꝫ ponetur. Iſta eſt ſcd̓ a pars huius capituli tercij in qua ph̓sdeterminat quō fiat mixtio. et ſubdiuiditur in duastes. In pͥma ponit opiniones alioꝝ de modo mixtōis.In ſcd̓a ponit opinionē ꝓpriam. ibi Sꝫ vtiqꝫ. Circa prVmum duo facit. quia pͥmo ponit opiniones alioꝝ. ſcd̓oreprobat eas. ibi. Si aūt eſt om̄e. Dicit ergo. pͥmo dice. Idum et determinandū eſſe continuā queſtionē quō ſcꝫ fat mixtio Utrum ſcꝫ fiat ẜm diuiſionē miſcibiliū in minimā quantitatē ẜm ſenſum. ita ſenſus illā percipere poſſit. ita ex illis minimis iuxta ſeinuicē poſitis alteratis fieret mixtio. Aut fiat ẜm diuiſionē in minima ẜm naturam ſic ſcꝫ ſit accipere minus quodſeruet naturā et oꝑatōem miſcibilis (verbi gratia) ſi diceretur ordeum miſceri frumento. quia licet illa diſcernantur ſunt em̄ minima ſui generis. ad ſil̓itudinē illorum dicunt illi de ſecunda opinione fieri mixtionē. Etiſte due opiniones in hoc conueniunt dicunt mixtionem fieri ẜm minima. licet differenter ſicut patuit. quiapͥma ponit minima quo A ſenſum. ſecunda vero ponitminima ẜm naturam. Si autē eſt omne corpus diuiſibile ſi ē corpꝰ corpori miſcibile. homiomeros quācunqꝫvtiqꝫ oportebit partē fieri ſecus quācunqꝫ Omaūt ē in minima diuidi. nec compoſitio idē ēet mixtio ſed aliud. manifeſtum nec ẜm paruaſaluata oportet que miſcent̉ dicere mixta.pōſitio em erit et non cōfuſio nec mixtō NechaA