PrimusDe generatione
generatō erit et in quā neceſſe trāſmurari quodcorrūpitur vtrūqꝫ igit̉ exiſtit quid huic alioruꝫactu Dico aūt puta aūt erit quātū aūt quale autvbi aūt poteſtate ens. hoc et ens ſimplicit̓. autneqꝫ hoc. neqꝫ ens. ſi em̄ nihil ſed oīa poteſtateet ſeparatū accidit ꝙ ſit nō ens. Et amplius ꝙmaxime timētes erāt primi philoſophantes exnihilo generari preexiſtēte. Si aūt hoc quideꝫeſſet aliqͥd et ſubſtātia nō exiſtit. alioꝝ aūt p̄dicamētorum aliquid erit quēadmodū diximuserunt ſeparate paſſiones a ſubſtātijs.Hic ꝯſequenter ſoluit p̄dictam dubitatōem Dicēsꝙ de iſta materia in alijs libris ſcꝫ in libro phiſicoꝝ magis diffuſe poſite ſunt dubitatōes et determinatōes. gͦnunc breuiꝰ dd̓m eſt. ꝙ ſimpl̓r aliqͥd generat̉ quodāmoex ente. ⁊ quodāmo ex nō ente. qꝛ illud qd̓ p̄exiſtit generatōi eſt ens in potentia. nō aūt ens in actu. Et ergoveꝝ eſt qd̓ d̓r vtroqꝫ mō. ſcꝫ ꝙ generatio ſit ex ente. et ꝙſit ex nō ente. ¶ Tunc ibi. Qꝭ aūt ex his. Ph̓us circadictam ſolutōem mouet aliam dubitatōem. Dicens ꝙpoſt p̄dictā determinatōem inſurgit adhuc mirabil̓ Zubitatio. ideo oportet rurſum tentare quō ſimpl ex generatio ſit ex ente in potētia. ⁊ quō nō. Eſt ergo dubitatio talis. vtꝝ generatio ſimplex ſit tm̄ ſabſtātie. vl̓ indiuidui de genere ſubſtantie. vel vtrum etiam ſit quantitatis qualitatis ⁊ ſic de alijs que non ſunt ſimpl̓r entiaEt arguit ph̓us pͥmo ꝙ illud qd̓ generatur ſimpl̓r nōAſit ſubſtātia neqꝫ acc. ens. quia illud ex quo generatureſt in potentia ens. vel ergo tale ens in potentia eſt ſubſtantia in potentia vel accidens. et quodcunqꝫ illoꝝ detur ſequitur inconueniens. quia pͥmo ſequitur ꝙ illudnō ens ſcꝫ materia pͥma ſit ſeꝑatum id eſt ꝑ ſe exiſtensabſqꝫ om̄i forma. ſeqͥtur etiam illud qd̓ maxime timuerunt pͥmi ph̓i ſcꝫ ꝙ aliquid generetur ex nihilo p̄exiſtēte. qꝛ qd̓ nō eſt ens actu eſt nihil. Sed ſcd̓oº ſeq̄ret̉ illd̓inconueniens quod pͥus inductum eſt. ſcꝫ ꝙ paſſiouesid ē accidentia ſeꝑarentur a ſubſtantijs quod eſt manifeſte impoſſibile. Sic ergo videtur ſequi ꝙ generatioſimpl̓r nō ſit ex ente in potentia ſicut tamen predicta ſolutio dicebat.¶ De his igitur quātū decet tractādū. ⁊ que cāquare vt generatō ſit ſemꝑ. et q̄ ſimplicit̓ et queẜm partē. exiſtēte aūt cauſa quidē vna vnde pricipiū motus eē dicimus. vnā aūt materiā cauſāeē dicēdū. De illa quidē em̄ dictū ē prius in demotu ſermonibꝰ quoniā ē hoc qͥdē immobile ꝑomne tempus: hoc aūt mouet̉ ſemꝑ Hoꝝ aūtde immobili qͥdem alterius principio et primodiuidere ē philoſophie opus De mouēte auteꝫalia ꝑcontinue moueri. poſtea reddēdū qͥd taleſingulariū dictoꝝ cauſa. Nūc aūt vt in materie ſpecie poſitā cauſaꝫ dicamus propt̓ quā generatio ſemꝑ et corruptio nō deſerūt naturaꝫ Simul em̄ forſanfiet. cū hoc manifeſtū et de nūc
queſito quomō oporteat dicere et de ſimplici generatione et corruptione Habet aūt queſtionem ſufficiētē que cauſa eſt ꝙ cōplicat̉ generatōſi quod corrūpatur ad nō ens ſecedit. nō ens ātnihil eſt. neqꝫ em̄ qͥd. neqꝫ quale. neqꝫ quātum.neqꝫ vbi qd̓ nō ens. ſi igit̉ quod entium ſꝑ ſecedit Quare nō cōſumptū ē elemētū et manere oēſi finitū erat ex quo generatorū fit vnūquodqꝫ.Poſtqͣꝫ Areſtoteles ꝯtra p̄dictā ſolutōnem obiecithic ꝯſequenter introducit aliā queſtionē ꝑ cuius ſolutionem ſoluitur dicta obiectio. Dicens ꝙ de his idemde obiectōne p̄miſſa tractandū eſt quantū ꝯuenit ꝓpoſito. Et vt hoc melius declarēt̉ inqͥrendum eſt quare generatōnes tam ſimpl̓r & ẜm quid ſunt ſemꝑ ⁊ ꝑpetueſuppoſita ꝑpetuitatꝰ mundi quam ꝓbat ph̓us octauophyſicoꝝ. Et d̓⁊ ph̓us ꝙ huius ſunt due cauſe. vna q̄eſt pͥncipium nde motus (vtputa efficiens) et alia queeſt materꝭ a et ⁊alis nunc eſt aſſignanda. qꝛ de pͥma dictum eſt in octauo phyſicoꝝ. quia ibi dictum eſt ꝙ ē aliquod mouens immobile ꝑ om̄ē tp̄s ⁊ aliud mouēs qd̓ſemꝑ mouetur ſcꝫ celum De pͥmo mouente determinare eſt alterius ſermonis. qꝛ ꝑtinet ad aliam partē ph̓ie.Sꝫ de ſcd̓o mouente quod cauſat ꝑpetuam generationem ꝓpter hoc ꝙ continue mouetur determinabitur infine ſcd̓i. Eſt ergo ſolum hic determinandū quare generationes et corruptōnes ſunt ꝑpetue ex parte materieid eſt cauſe materialis. quia illd̓ ſeruit his que dicta ſtde generatōne ſimpl̓r et corruptōne. ¶ Tunc ibi Habet aūt queſtionē. Obijcit ꝯtra ꝑpetuitatē generatōisquia illud quod corrūpitur ſemꝑ corrumpitur ī nō ensquod quidē nō ens neqꝫ ē ſubſtantia nec quale nec quātum. Si ergo corruptio fiat ſꝑ in non ens ſicut ⁊ generatio fit ex nō ente tunc oportet ꝙ ſemꝑ aliquod entiuꝫcedat in nō ens ⁊ ſic ſemꝑ ſubtrahitur aliquod habensnaturam Sꝫ finitum per ablatōem ꝯtinuam ꝯſumiturquia ergo totum vniuerſum eſt finitū. nō poterint generatio et corruptio eſſe ſempiterne. quia iam nō relinqueretur niſi inane id eſt vacuum.Neqꝫ em̄ vtiqꝫ propter infinitū eē ex quo generat̉ nō deficit: hoc em̄ impoſſibile Nō em̄ eſtactu īfinitū poteſtate aūt ē. vt in diuiſione quaꝓpter oportet hāc eſſe ſolā cauſam nō deficiētēquoniā generat̉ quidē ſemꝑ in minimis. nūc āthoc nō videmus Quo circa ꝓpter huiuſmodi corruptionē alterius eē generatōnē. et hmōigenerationē alteriꝰ eē corruptōeꝫ in deſinētibꝰneceſſe ē trāſmutationē eē De generatōne qͥdem igitur et corruptione ſimplicit̓ circa vnumquodqꝫ entiū hāc exiſtimādū ē ſufficientem omnibus cauſamSalitE ſeHic ꝯſequenter ſoluit dictam queſtionē ⁊ pͥmo excludit duas falſas ſolutōnes. Quaꝝ pͥma eſt ꝙ noͣ eſtdd̓m generatōem nō poſſe carere ꝑpetuitate ꝓpter infinitum pͥncipium. ſicut tamen dixerunt antiqui ph̓i ſiue