Folio xiijet mundo
Folio xiij
agentis q̄ ſit e. q̄ cū ſit minoris virtutis qͣꝫ totū nō mouebit totū b. in tꝑe g. igit̉ mouebit ꝑtē ip̄ius. Sit igit̉ ꝑsilla d. q̄ habebit ꝓportōem ad totū cū ſit finitū Capiat̉gͦ in a. alia ꝑs ad quā ſe hꝫ e. ꝑs pͥus accepta ſicut ſe hꝫb. ad d. ⁊ ſit illa ꝑs 3. Tūc arguit̉ ſic. ſicut ſe hꝫ d. ad b.ita ſe hꝫ e. ad 3. gͦ ꝑ locū a trāſmutata ꝓportōe. ſicut ſe hꝫd. ad e. ita ſe hꝫ b. ad 3. Sꝫ d. mouet̉ ab e. in tꝑe finito.in eodē tꝑe b. mouet̉ ad 3. Et ſupponitur ab aduerſariomoueri ab a. gͦ finitū in equali tꝑe mouebit̉ ab infinito ⁊finito qd̓ eſt impoſſibile. Nec in tꝑe infinito. qꝛ tp̄s infinitū nō hꝫ finē ſꝫ oīs actio vel paſſio hꝫ finem. qꝛ nihilagit vel patit̉ niſi vt ꝑueniat ad alique fineꝫ. igit̉ infinitum nō mouet finitū in tꝑe infinito. ¶ Terciū ſcꝫ ꝙ infinitū nō patiat̉ ab infinito ẜm quācūqꝫ ſpem motus intextu. ibi Neqꝫ infinitū ſic oſtendit̉. Quia ſi dicat̉ ꝯͣriuꝫdetur agens infinitū a. ⁊ patiens infinitū b. tp̄us aūt inquo paſſum eſt b. ab a. ⁊ ſit g. Deinde ſumat̉ ꝑs patiētis infiniti ⁊ ſit d̓. Cū igit̉ infinitū magis ꝯualeſcat ſup̄ꝑtem qͣꝫ ſup̄ totū ſeqͥtur ꝙ mouebit ip̄am ꝑtem in partetꝑis g. ⁊ ſit illa ꝑs tꝑis 3. q̄hꝫ ꝓportōeꝫ ad totū tp̄s cūſit finitū. Deinde accipiat̉ in patiente infinito alia ꝑs ſehn̄s ad illā ꝑtem d. ſicut ſe hꝫ totū tp̄s ad g. ad ꝑte tꝑisq̄ eſt 3. et ſit illa ꝑs c. Iſta pars c. mouebit̉ ab a. in tototꝑe. et ſuppoſitū eſt ab aduerſario ꝙ b in equali tꝑe moueatur ab a. Et ꝑ ꝯn̄s in equali tꝑe infinitū mouet infinitum ⁊ finitū. qd̓ eſt impoſſibile. Nec poteſt dici ꝙ infinitū moueat̉ ab infinito in tꝑe infinito. qꝛ om̄e qd̓ mouetur hꝫ finē vt ſupra oſtenſum eſt. ſed infinitum nō hꝫfinē. ¶ Tunc ibi. Si igit̉ ponit minorē dicte ratōnis ⁊ſil̓ infert ꝯcluſionē vt ptꝫ manifeſte in textu¶ Sed tamē ⁊ quecunqꝫ quidem corpora inloco om̄ia ſenſibilia. Non eſt igitur corpus infinitū extra celū neqꝫ vnū neqꝫ ſimpl̓r neqꝫ ẜmqͥd nihil Igit̉ om̄ino corpꝰ extra celū nullū Siqͥdē em̄ ītellectuale erit ī loco. ſi ꝟo ſenſibile eritin tꝑe. extra em̄ et intra locū ẜcant. Itaqꝫ erit etſenſibile. Senſibile aūt nullū nō ens in locoHic ph̓s tercio excludit quandā obiectōnem. quiapoſſet aliquis dicere ꝙ ſit aliqd̓ corpꝰ extra celū intelligibile qd̓ ſit infinitū. Reſpondet phs ꝙ om̄e corpꝰ qd̓eſt in loco eſt ſenſibile. ſed ſi eſſꝫ aliqd̓ corpus extra celūeſſet in loco. gͦ erit ſenſibile Maior ꝓbat̉. qꝛ corporibusmathematicis nō debet̉ locus niſi ẜm metaphorā. vt d̓rpͥmo de generatōe. qꝛ locus nō q̄rit̉ niſi ꝓpter motū etnihil mouet̉ niſi corpus ſenſibile ⁊ naturale Minor pꝫqꝛ tale corpus ponitur extra celum ſed extra ⁊ intra ſignificant locum. ergo tale corpus erit in loco. Ergo relinquitur ꝙ extra celum no ſit aliquod corpus incelligibile neqꝫ ſimpliciter corpus infinitum neqꝫ ẜm quid. ideſt corpus finitum. quia om̄e tale corpus eſt in loco ſedom̄ia loca continentur infra celum et determinant̉ tribꝰmotibus localibus ſupra poſitis. ſcꝫ qui ſunt circa medium a medio et ad medium.Primus motor eſt infinite virtutis et tamen¶ . mouet corpus finitum ſcilicꝫ celum. ergo finitum poteſt pati ab infinito. Qd̓m ꝙ hic fit ſermode agente naturali ſed pͥmus motor eſt ages intellectuale. quia agit per intellectum et voluntatem ⁊ nō ẜm vi-
timum poſſe ſcꝫ inquantum eſt infinitus. ¶ Et quādo dicitur. ſi in mixto vnum elementum eſſet infinitumet alia finita. tunc alia corrumperet et conuerteret in ſuinaturam vt habetur tercio phiſicoꝝ ⁊ tamen illa actioeſſet naturalis. Dicendū ꝙ tali caſu poſito elementuꝫinfinitum corrumperet alia in inſtanti et nō per actōemſucceſſiuam de qua loquuntur ratōnes ph̓i.Si eſſet aliquod corpus actu infinitum haberet virtutem actiuam infinitā. ideo poſſetagere in aliquod corpus et nō in corpus infinitum. qͥanon excederet virtutem eius. ergo ageret in corpus finitum. Dicendum ꝙ impoſſibile eſt tale corpus habere virtutem actiuam infinitam. quia ad illius poſitionem ſequuntur cōtradictoria. ſcꝫ ꝙ ageret et non ageret vt patet ex dictis.F Celum mouetur et tamen ẜm Areſtotelemmotus celi non habet finem. ergo male dictuꝫeſt ꝙ om̄e quod mouetur habet finem. Dicendumẜm doctorem ſanctū. ꝙ licet totus motus celi non habeat finem tamen vna circulatio habet finē qd̓ ſufficit.¶ Rationabilius autem conari et ſic. Neqꝫ em̄ in circuitu poſſibile eſt moueri infinitumomiomerū ens Medium quidem infiniti noneſt. Quod aūt in circuitu circa medium mouetur. Sed et neqꝫ in rectum poſſibile eſt ferri infinitum. Oportebit em̄ alterum eſſe tantum locum infinitum in quem fertur ẜm naturam etalium tantum. in quem preter naturam Adhucſiue natura habet motum eius qd̓ in rectum. ſiue violentia mouetur Utroqꝫ modo oportebitinfinitam eſſe mouentem potentiam. Que em̄infiniti infinita et infiniti infinita virtus. Quareerit et mouens infinitum. Ratio aūt in his quede motu ꝙ nullam habet infinitam finitoꝝ neqꝫ infinitoꝝ finitam. Si igitur ẜm naturam etpreter naturam contingit moueri erunt duo infinita. quod quidem mouens ſit ⁊ qd̓ moueturAdhuc mouens qd̓ infinitum aliquod eſt ſiqͥdem em̄ ip̄m ſeip̄m animatū erit. Hoc autemquomō poſſibile infinitum eſſe animal. Si aūtaliud aliquid mouens duo erunt infinita. ⁊ mouens ⁊ quod mouetur differentia ẜm formamet virtutem.Iſta eſt ſcd̓a pars pͥncipalis capituli tercij in qͣ oſtēdit ratōnibus logicis. id eſt que ſumuntur ex aliqͥbuscōmunioribus pͥncipijs vel ex aliqͥbus probabilibus ꝙnullum corpus poteſt eſſe infinitum. Et ſubdiuidit̉ induas partes. In prima oſtendit propoſitum de corporeinfinito continuo. In ſecunda de non continuo. ibi. Siaūt nō continuum. Dicit ergo pͥmo ꝙ contingit conari ratōnabilius. id eſt per viam logicam ſcꝫ ꝙ non ſit aliquod corpus infinitum. Sed alia lr̄a habet magis autem logice argumentari. et illa eſt planior. ¶ Tūc ſtatim probat propoſitum ſcꝫ ꝙ nullum corpus ꝯtinuum
cc ij