Druckschrift 
2 (1481) Tabula tractatuus hui[us] secūde ptis sūme alexādri
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

et̄ ſieccl̓ietex eaad paī remane̓ ex mea ſūtmeolicet calo paſſiuo. ſcandalo aut actiuo vt dicendo minꝰ rectū ad hoc repetat ſua expedo vel facidit: et eſt pct̄m. Diſtingui ſic pt̄. repetēs aut repetit exbona intentōe aut ex libidie rei alicuiꝰ tꝑalis. ſi repetitex libidīe rei tꝑalis pct̄ꝫ ē. ſi d̓o ex bona intentōe aſſintalie cōditōnes que dicte ſunt: licet et expedit repete̓. neceſt cōtrariū vt dicit̉ in luc̄. vj. tua ſunt ne repetas. Dedifferētia v̓o intētōis ī repetēdo dīc greg. curaꝫ nobisrerū itineris nccītas impoīt ꝗdam ea capiūt ſolūmōſunt tolerādi. ꝗdam v̓o ſeruata caritate ꝓhibēdi. tn̄ſola cura ne nr̄a ſubtrahātur. ſꝫ ne rapiētes ſua ſemetipſos perdant. plus ipſis raptoribꝰ debemus metuere ꝙͣrebꝰ irrōnabilibꝰ inhiare. illa em̄ non rapta morientesamittimus: cum illis v̓o nunc conditōis ordine et ſi corrigi ſtudeāt poſt ꝑceptōeꝫ mūeris vnū ſumus. aūt ēintentio bona: aut pōt repetere debito: aut indebito.ſi em̄ falſis lr̄is vel ſub ordīatōe falſoꝝ teſtiū hmōi licet. ſi v̓o ex bona intētōe et debito. adhuc poteſtvlter ius ſcādalizare contentōꝫ. et ſic pacē ꝓximi tollere et hoc etiā modo licet. ſi d̓o intentio fuerit bonaet modꝰ debitus alijs circūſtātijs. licitū ē repete̓ ſuain generali vel in ꝑticulari. Ad obiectū aūt ī cōtrariūdicendū ē. licꝫ ſcādalizet̉ ꝓximꝰ ex ſua ꝑuerſitate.ppter hoc repetēda ē repetito: nec p̄ponit̉ ibi bonū tꝑaleono ſpūale ſed ecōuerſo. hoc em̄ ē bonū ſpūale vt ſit iuſticia in ꝓxīo. iuſticia aūt eſt ibi niſi reddat̉ vnicuiꝗqd̓ ſuū eſt. et ſi hoc fine facit: bonum ſpūale p̄ponitutꝑali. Sꝫ ponit̉ nullo velit eſſe iuſtꝰ. nūꝗd ꝓpterhoc cōcedere debet ei illud qd̓ detinet iniuſte. Reſpōde et ſi nolit eſſe iuſtus. tn̄ intuitu generalis iuſticie ꝯſeruāde. hoc etiā faciēdū ē. p̄ponit̉ bonū cōe bono ꝑticulari. et hoc etiā ſpūale bonū p̄poneret̉ tꝑali. Si v̓o eēt ꝑiculū iuſticie generalis nec ꝑticularis ī ꝓximo.et indigeret ꝓximꝰ. et ille cuiꝰ eēt res indige̓t nec proſe nec ſuis: forte ī tali caſu eēt repetēdū ſꝫ magisdum ne ꝓximꝰ remane̓t in pct̄o alienā rem detinēdo. et hoc monēdus eēt ad pnīam de eo detinuit. ſi ꝓxipluſꝙͣ res amaret̉ ẜm greg. alit̓ aūt iudicādū ē ī mobilibꝰ bonis et in immobilibꝰ. Ad illd̓ v̓o qd̓ obijcitur illud qd̓ dr̄ ab apl̓o iam oīno delictuꝫ eſt in vobis. Reſpōdet̉ loquitur ibi de repetitōne cum ſcādalo actiuocum quo delictū eſt repetere. Ad terciū ſil̓r ē rn̄dēduꝫ dixit apl̓us. ſi ex eſca ſcādalizat̉ ⁊cͣ: ſꝫ dictum eſt ſieſca mea ſcādalizat. vnde de ſcandalo actiuo datum eſtītelligi. et ita ē ſil̓e de aliꝗs ſua repetit. ſcandalū ē actiuū vbi indebito repetat̉ vl̓ ip̄e ſibi appropriat qd̓ cōe ē. vl̓ ſi repetit ī iudicō ꝯtentioſo:ſtatꝰ inſinuae̓ tm̄ iudici debēt. pt̄ ī ſtatu talis ꝑfectionis in nullā ꝓprietatē hēat ī cōi vel in ꝑticulari. ſꝫ tm̄ꝯcedit̉ vſus. ſi fiat īiuria: īſinuae̓ dꝫ iudici iudex exofficio pt̄ ꝯpelle̓ ſatiſfactōꝫ ẜuato ordīe iuris vt iuſtīapax ꝯſeruēt̉. Si v̓o q̄rat̉ de ſcādalo gene̓ali paſſiuo pt̄rn̄deri. aut ex dimiſſiōe repetitōis ledit̉ libertas eccleſie ſpūalis. et tūc dimittēdū ē ꝓpt̓ ſcādalū generale. ſiv̓o ledit̉ libertas ſpūalis eccl̓ie: adhuc ꝯſiderādū ē vtrūmagis obeſt leſio illiꝰ lib̓tatis ſpūal̓ an̄ ſcādalū generale vl̓ ecōuerſo. et ẜm dr̄ ſimode ē iudicare. Aug. loq̄ns de ꝑfectis ī ſermōe dn̄i de mōte dīc. pecuīaꝫ dimittēillo iubemur p̄cepto ſuꝑiꝰ dictū ē. ſi ꝗs tibi tuīcā tollēvoluerit et iudico tecū ꝯtēde̓: dimitte illi pallium neqꝫibi ncc̄e ē om̄i pecuīario debitori dimittere debitū. ſꝫ eireddere noluerit iterū vt velit etiā litigare. ſeruū at̄ dn̄ivt ait apl̓us oportet litigare.

Deinde queriturᵐ. §. iiij.de ſumptōe ꝓcuratōnuꝫ vtrū licitū ſit acciꝑe ſūptus. etvtrū accipiēdi ſint ſcādalo paſſiuo ab ip̄is ſubditis:videiptꝰ em̄ debent̉ rōne ſemīatōis ī ſpūalibꝰū mīꝰ rectū. ſi ſcādalizabāt̉ fuit ip̄ꝫ. lici fuit et expediēs acciꝑe ſumptꝰ: ne ip̄i detinerent qd̓alienū eſſet. Sꝫ ꝯtͣriū vidr̄ qd̓ dīc apl̓s.. coꝝ. ix.bonū mihi ē magis mori ꝙͣ vt gl̓iaꝫ meā ꝗs euacuat. euacuatōꝫ aūt gl̓ie dīc. ſi acciꝑet ſumptꝰ p̄dicatōne. qd̓dat̉ ītellige̓. expediebat acciꝑe ſūptꝰ a chorinthijsppt̓ ſcādalū eoꝝ. Prete̓a dīc apl̓s ibidē. ſumꝰ hacptate vſi ſꝫ oīa ſuſtīemꝰ ne offendiculū demus euangelioxp̄i. daret̉ offendiculū euāgelio xp̄i. accipiendi erāt ſumptꝰ ꝓcuratōnū: ſcādalo paſſiuo ip̄oꝝ ſb̓ditoꝝ vitādo. Preterea ex illo v̓bo vidr̄ tm̄ eēt ſcandalū paſſiuū ſꝫ etiā actiuū. dr̄ em̄ ne offendiculū demus. Huiꝰ etiā gr̄a q̄rit̉ vtrū aliꝗs faciēdo bonā in ſediſcretā poſſit ſcādalū face̓: et vidr̄ ſic. dicit̉ em̄ ſuꝑ illud leui. xix. corā ceco pones offendiculū. glo. coraꝫceco offendiculū pone̓: ē diſcretā ꝗdā age̓. ſꝫ ei lumēdiſcretōis hꝫ ſcādali occaſiōꝫ p̄bere. ſꝫ p̄bet occaſio ſcādali ſcādalizat. faciēdo bonā ī ſe diſcretā pt̄aliꝗs ſcādalizare. Cōtra. ſcādalū ē dictū vl̓ factūrectū. ſꝫ qd̓ ē bonū diſcretū ē mīꝰ rectū: ē ſcāda. ſic̄ de acceptōe ꝓcuratōnū debitaꝝ ſupͣdictū ē. Adqd̓ rn̄det̉. licitū fuit apl̓o adhuc licituꝫ eſt ſemīarſpūalia acciꝑe ſumptꝰ ab his ꝗbꝰ ſemīabat. dn̄s em̄ dīcin euāgelio. Dignꝰ eſt oꝑariꝰ cibo ſuo. et dr̄ in glo. ſupercoꝝ. ix. Neſcitis ⁊cͣ. Nat̉alis hoc habet vt qs inde viuat vnde laborat. noluit tn̄ apl̓us ꝓpt̓ ſcādalū corinthiorum vitādū auari erāt. et vt haberet libertatē arguendi accipere ſumptꝰ. vn̄ illo temꝑe expediebat accipere. ſed ꝓpter hoc peccabāt alij accipiendo. nec etiāapl̓us peccaſſet accipiēdo. ſi tantā ꝑfectōꝫ egiſſet.v̓o in pn̄ti immoderate ſumūt ꝓcuratōes peccant: em̄immoderate debent̉. Ad illud v̓o qd̓ dr̄ ad coꝝ. Ne offendiculū demꝰ. Rn̄det̉ hoc fuit ꝓpt̓ pſeudo p̄dicatores colorē haberēt excuſatōis in accipiēdo ſumptus ſiapl̓us acciꝑet. et ita daret̉ impedimētū euāgelione libere curreret. hoc aūt fuit ꝓpt̓ acciꝑe ſumptꝰ debitos a ſubditis ſit pct̄m. licꝫ ip̄i ſua ꝑuerſitate ſcādalizarent̉. ſecus aūt eſt in ſumptōibꝰ vbi ſunt debiti. ibi oportet exigere conſcīa ſcādali paſſiui. Ad illd̓d̓o qd̓ obijcit̉ vtrū faciēdo aliꝗs ī ſe bonū diſcretū ſcandalizet. Rn̄detur res diſcreta dr̄ duplicit̓. vno ꝓutdicit̉ bonū ī gene̓ actꝰ. circūſtātijs ꝯcurrētibꝰ ncc̄e ſūtin ſe ad alterū. et agere diſcretā ē ſcādalizae̓neqꝫ ſcādali occaſionē p̄bere. aliqn̄ v̓o dr̄ res diſcreta qin ſe bonū eſt ſed vſqꝫquaqꝫ circūſcriptū nec forte ſpiciē boni hn̄s. ideo dr̄.. theſſa. iij. om̄ia ꝓbate qd̓ bonūeſt tenete. ab om̄i ſpecie mala abſtinete vos. hoc modeagere rem diſcretā: poteſt eſſe hoc p̄beat occaſionēſcandali ei qui habet lumen diſcretōnis vſqꝫquaqͣꝫ etſic ītelligr̄ illd̓. xix. leui. coram ceco pones offendiculum. Huius etiā gr̄a querit̉ de aliquo habet puraꝫconſciam apud deuꝫ. multi tn̄ ſuſpicant̉ aliqd̓ maluꝫ deip̄o ꝓpter aliquā ſpēm exteriorē et ſic ſcandalizant̉. queritur ꝗd agēdū ſit illi. videt̉ em̄ ſufficiat ei cōſcīa ſua.dicit̉ em̄ iob. xvj. ecce ī celo teſtis eſt meꝰ et cōſcius mein excelſis. Preterea dīc greg. inter verba laudātiū ſiuevituꝑantiū ad mentē ſemꝑ recurrēdū ē. et in ea inuenitur bonū qd̓ de nobis dr̄ magnā triſticiā debꝫ generare. et rurſū ſi in ea. inuenit̉ malū qd̓ de nobis hoīesloquūtur: in magnā debemus leticiā ꝓſilire. ꝗd em̄ ſiomēs laudant et conſcīa nos liberos demonſtret. habemus paulū dicenteꝫ. gloria nr̄a hec eſt ⁊cͣ. Ex vidr̄ſufficiat ip̄a ꝯſcīa. Item aug. ad quēdā maīcheū. ſenti deaug. ꝗcꝗd libet: ſola ī ocl̓is dei ꝯſcīa me accuſet.tra dn̄s dixit petro. licꝫ liberi eēt filij regni. ne forte ſcadalizemꝰ eos vade ad mare ⁊cͣ. exēplo illiꝰ ſufficit ip̄a

i