Druckschrift 
2 (1481) Tabula tractatuus hui[us] secūde ptis sūme alexādri
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

quicꝗd hoīm eius mortē redimit̉ liberat̉ a malo:qm̄ eis qͦdāmodo redijt ī gr̄am poſt inimicitias qͣsint̓ hoīes ſanctos angelos pct̄a fecer̄t. ex ip̄a hoīmredemptōe ruine angelice detrimēta reꝑāt̉: vtiqꝫ nouerūt ſancti angeli docti deo. cuiꝰ veritatis eternatemplatōne beati ſunt. quāti numeri ſupplemētū. de genere hūano integritas illiꝰ ciuitatis expeteret. ita videt̉ ꝯſtare. in verbo accipiūt tm̄ illū nūeꝝ. ſꝫ etiā il ī ſunt. vn̄ apud ip̄os ī v̓bo ē nūeri p̄dicti certitudo. Queſtio. xxj. de potētiaus angeloꝝ in genere.Ranſituꝫ faciamꝰadiuuante dn̄o poſt ꝯſideratōꝫ ꝯditionis angelice. ad ꝯſideratōꝫ potētiaꝝ actuū. Primo faciamꝰ ſermonemde potētia in genere. Scd̓o deſcēdēdoẜm dr̄n̄tias potētiaꝝ actuū. Primo fiat queſtiode potētia. vtꝝ eadeꝫ ſit ẜm ſub̓aꝫ in angelis eēntia. Secūdo. vtꝝ potētia ſit in actu ſꝑ. Tercio. vtruꝫvna ſit potētia ſola. an plures. Nembꝝ primūUod aūt potentia ſit eadē eēntia ī angelis. videt̉ ex ꝯꝑatōe ad aīaꝫ rōnalē. dicit .n. aug. in li. de tri. memoria intelligētia volūtas ſunt vna mēs. vna vita.vna eēntia: ſꝫ niſi eēntia aīe rōnalis. potētia ī aīarōnali eſt eadeꝫ eēntia: ſꝫ maior ſimplicitas ē in angelo. ſic̄ dicit Iſid̓. ī angelo erit potētia ad minꝰ aliqͣeadeꝫ eēntia. Iteꝫ in li. de aīa ſpū dr̄. deꝰ ē eſſentia ſua. aīa v̓o ē q̄daꝫ ſua vt potētie. multo fortiꝰ ēin angelo. Iteꝫ angelus ē ſub̓a ſimplex. ſic̄ dic̄ dyo.ſꝫ ī ſimplici ſub̓a ideꝫ ē potētia eēntia. ī angelo ⁊cͣ Contra. ſumme ſimplicitatis ē potētia ſit eadem eēntia: ſꝫ angelꝰ ē ſumme ſimplex. oīno idē eſtpotētia eēntia. Preterea. ſi idē eēt oīno. oꝑteretpone̓ potētiā media ī angelis int̓ eēntiaꝫ oꝑatōꝫ. ſicdicit dyo. ſuꝑceleſtia diuidūt̉ in tria .ſ. eēntiā. v̓tutꝭ oꝑatōꝫ: virtutē aūt vocat potentiā. potētia ē id eēntia. Pret̓ea. potētia multiplex ē ī ſuo actu. eſſentia v̓o eſt niſi vnica ī ſuo actu: potētia ē ideꝫẜm ſub̓aꝫ eēntia. Ad qd̓ dd̓m. potētia ē idempenitus qd̓ eēntia: dici tn̄ pōt ideꝫ ſic ī aīa rōnali. qꝛ ſeipſa oīno pōt. Ad primo obiectū dd̓m. dicit̉memoria ītelligētia volūtas ſunt vna eēntia. ē alid̓dictū. niſi vna eēntia aīe ē p̄t meminiſſe intellige̓velle: ſit eadeꝫ eēntia in gene̓ potētie. tūc .n. eſſentvna potentia. Sil̓r pōt intelligi de eēntia rōne eiusſubeſt. aūt potetia dicat̉ eēntia vel ſub̓a ſicut ē indeo. Ad aliud dd̓m. aīa eſt quedā ſua. vt fiat diſtctio int̓ potētias ſub̓ales ſiue vires ex vna ꝑte. accidentia ex alia. ꝙͣtū ad. potētie vires ſub̓alit̓ inherēt. vnū ſunt aīa ꝙͣtū ad ſub̓aꝫ. dico ꝙͣtū ad eēntiā: potētijs .n. ſub̓alibꝰ ſubſiſtit aīa. accn̄tia v̓o vt prudentia fortitudo hmōi. adherēt ſub̓alit̓. qꝛ accn̄taliter adſunt. Un̄ potētie vires ſub̓ales dicūt̉ ideꝫ qd̓aīa. rōne indiuiſionis adherētie ſub̓alis: accn̄tia vo. qꝛ ſub̓alit̓ adherēt. Ad terciū dd̓m. lꝫ ſimplicitas ſit in angelo. eſt tn̄ oīmoda ſimplicitas: īdeo eſt potentia quod eēntia oīno. quia nihil eſt ſua potentia penitus preterꝙͣ deus ⁊cͣ. Membꝝ ſecūdumD ſecūduꝫ quo querit̉. vtꝝ potētia ſit ſꝑin ſuo actu. Qd̓ videt̉. qꝛ ꝯtige̓ ſiue poſſi eſſe. ſimul ſunt ī ꝑpetuis: ſꝫ angeli ſuntſub̓e ꝑpetue. in eis differt poſſe. Iteꝫ nullū eſt impelimentū ſub̓e angelice. cum oīno

ſit liberata a materia conditionibꝰ materialibꝰ.omīs potentia indiſtans ab actu non impedita exitab actu ſtatim cum eſt. potentia angeli ſtatim cuꝫ eſt.exit in actum. ita ſtatim eſt in ſuo actu. Itē maiorindiſtantia eſt ſpūalis potentie ad ſuū actum. ꝙͣ corporalis: ſed potentia primi mobilis ꝙͣto cito potuit moueri mouebat̉. angelica ſub̓a ſic eſt. ꝙͣcito potuit īactu. ſtatim fuit in actu. Contra. potentia hmōi eſtpotentia voluntaria. ſed potentia volūtaria mediantevoluntate exit in actum: ſed non ſemꝑ eſt voluntas.ſemꝑ eſt actus. Item prius eſt eſſe rei in creaturisꝙyͣ agere: ſed poſſe ſimul eſt cum eſſe. poſſe eſt prius ꝙͣgere: potentia ſemꝑ eſt in ſuo actu. Item potetia in creatura eſt ad oppoſita ẜm ſuū genus ſicut eēntia: eēntia .n. creature pōt eſſe non eſſe. potētia creature ſic ſe habet. vt poſſit agere agere: non ſemper eſt neceſſario in ſuo actu. Ad quod dd̓m. eſſeſemper dicit̉ dupl̓r. vel ita ſit coeuum reſpectu eiuscuius dicitur ſemper: ẜm hoc non eſt potentia creature ſemper in actu. actus .n. eſt coeuus potentie.Si v̓o ſemꝑ in actu dicat̉ indiſtant̉. cum eſt in actu ēinceſſanter: nihil ꝓhibet eſſe aliquam potentiaꝫ anglicā. ſtatim qn̄ erat exit ī eſſe: ſꝫ eſt in om̄i ſua potentia. Unde poſſe velle ſemꝑ ſunt ī ſuo actu .i. indiſtanter. poſt inceſſant̓ reſpectu alicuiꝰ voliti. Adobiectum dicendū eſt. cum dicit̉ poſſe eſſe differt in perpetuis: ſenſus eſt. prius eſt poſſe ex potentia materie ꝙͣ eſſe quod eſt ex forma. ſꝫ ſic eſt ī generabilibꝰ corruptibilibꝰ. vbi prius dicit̉ eſſe ex ptia materie. poſt eſſe a forma: ſꝫ in perpetuis ſimul ēmateria forma. ideo poſſe a materia eſſe a formaſimul. Unde non potuit celum eſſe ex potentia materiepriuſꝙͣ fuit ex actu forme: ſed prius fuit potentia agētis ꝙͣ eſſe in actu ſuo. prius potuit creare deus ꝙͣ creauit: non ergo de actu potentie actiue intelligitur. ſꝫ deactu potentie paſſiue: in aliquibꝰ enim actiuis potentijs verum eſt. ſicut deus poteſt intelligere intelligi Ad ſecundum dicendum eſt. eo nullum eſt impedimentuꝫ potentie angelice. nihil prohibet ſemꝑ indiſtanter in ſuo aliquo eſſe. ſed oportet in om̄i actuvolūtario: lꝫ .n. impedimentū non ſit tamē ſemꝑ eſtin ſuo actu. quia ſemper adeſt volūtas: vt ſemꝑvidet viſus. lꝫ nullum ſit impedimētum ex parte oculi medij viſibilis: quia ſemper adeſt volūtas ſꝫ conuertit ſe ad aliud. Ad tercium v̓o dd̓m eſt. cum dr̄potētia corꝑalis ſemꝑ ē in ſuo actu. v̓bi gr̄a: celū ſemmouet̉. intelligēdū eſt ſꝑ .i. ſtatī poſtꝙͣ fuit inceſſanqꝛ ſemꝑ ꝯtinuatus ē motus: ſic aūt ē ī potētijs actbus angelicis. qꝛ in actū exeūt volūtatē. ille v̓o exiquantū erat ex ꝑte ſui. erat eſt naturalis. Membꝝ terciuꝫD terciū quo querit̉. vtꝝ ſit potētia vnavel plures: videt̉ vna ſufficiat. Cumenim angelus ſit creatura ꝓcedens amo ẜm primā aſſimilatōꝫ quā ꝯgruit naturalit̓ in creatura: in deo aūt ſic eſt. vnam potentiā agit omīa que agit. multipliceꝫ: erit tūc inangelo qd̓ aſſimilabit̉ in hac ꝑfectōne. oīa que aget.vna potentia aget. Iteꝫ ꝑfectius eſt agere vno ꝙͣ pluribus: cum ſumma perfectio conueniens ẜm naturācreature ſit in angelo. vnica potentia aget in pluribꝰ. Contra. in quocunqꝫ differens eſt potentia ab eēntia eſt compoſituꝫ. neceſſe eſt eſſe plures potētias: eoenim potētia differt ab eēntia. neceſſe eſt ſit ab eſſentia. quia eēntia eſt compoſita. ratōne vtriuſqꝫ hꝫpotentiam. cum angelus ſit eſſentia compoſita ī quodiffert potētia ab eēntia. habebit nccͣio plures potetias. Itē angelꝰ ē ꝓcedēs a deo vno trino pͥmā aſſil̓atōꝫ creature. habet aliꝗd qd̓ rn̄det vnitati diui-