Druckschrift 
2 (1481) Tabula tractatuus hui[us] secūde ptis sūme alexādri
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Queſtio

conſcīa ſed tollēda eſt occaſio ſcandali in alio ẜm poſſibile ē. Ad qd̓ reſpōderi pt̄ hoc qd̓ dicit aug. nob̓ neceſſaria eſt vita nr̄a. alijs fama nr̄a. et quātū ī ſe ē debet illis ſatiſfacere malū ſuſpicātur oſtēdendo intētōꝫſuā et remouēdo ſpem mali. et occaſionē etiā ſcādali inalijs ẜm poſſibile eſt. ſi d̓o adhuc pt̄ eis ſatiſfaceredolendū eſt illi peccāt. Un̄ greg. Uocādi ſunt et tranquille admonēdi eiſqꝫ ſatiſfieri modis oībꝰ dꝫ. ſi At ſibi ſatiſfieri ex veritate noluerit. habes cōſolatōꝫ quā ineuāgelio aſpicias dn̄i dicētis. ſinite illos ⁊cͣ. Et dic̄ gg̓exponēs illd̓ Ro. xj. oībꝰ hoībꝰ pacē hn̄tes. ſi fieri pt̄quātū ex vobis ē. ſi nos in mēte caritatem erga odiētesſeruare cupimꝰ. et ſi nobiſcū pacē habeāt: nos tn̄ cuꝫillis pacē habeamus.Peinde queritur .§. v.de comeſtione ydolatici. illa em̄ autoritas. omīa mihi licent ſꝫ non oīa expediūt: de illa comeſtione intelligit̉. vn̄ expediebat ſcandalo infirmoꝝ comede̓. et dic ggͦ.Satiꝰ ē fame mori ꝙͣ de ydolatico veſci. et intelligit̉ cuꝫſcādalo. Sꝫ vidr̄ falſū. ſi em̄ aliꝗs hn̄s qd̓ manducet ꝑmittet ſe mori fame inijce̓t ſibi manū. poſito habeat ꝗd cōmedat niſi ydolaticū: ſi comedit ſcādalizat ꝓximū. ſi non comedit moriet̉ fame. et ſic int̓ficietſed peiꝰ ē int̓ficere ſe ꝙͣ ſcādalizare ꝓximū. primū ē falſum. RRn̄det̉ ad comꝑat̉ ibi pct̄m pct̄o ſꝫ penapct̄o. vn̄ ſenſus ē mors corꝑalis mīꝰ malū ē ꝙͣ ſcādalizare ꝓximū. ſi aliꝗs habeat ꝗd cōmedat niſi ydolati debet comede̓: debet tn̄ facere vt ꝙͣtū in ſe ē ſcādalizet ꝓximū vnde debet ī publico ꝓteſtari niſi comedat fame moriet̉. et tūc debꝫ eſſe occaſio ruine alteri.Deinde queriturᵐ. §. vj.de oꝑatōne iuſticie vtrū dimittēdū ſit aliqn̄ ꝓpt̓ ſcanda. Ueritas em̄ iuſticie ē in executōe ſeueritatis. vtpoteexcoīcando delinquētē. et vr̄. vbi em̄ ē veritas iuſticie: ē dimittēdū ꝓpt̓ ſcandalū paſſiuū. Un̄ g̓gͦ. Si deveritate ſcandalū ſumit̉. vtiliꝰ ꝑmittit̉ naſci ſcandalūveritas relīquat̉. et ſic ē de veritate iuſticie ē dimitendū opus iuſticie ꝓpt̓ ſcādalū paſſiuū. Si inueniūt̉incorrigibiles et cōtumaces excōicandi ſunt. ſi multitudo eſt ī ſcelere. vel prīceps dimittēdū ē opꝰ iuſticie. Cōtra. multitudo ē in vl̓ prīceps ē detrahēdū ſeueritati ſic̄ dīc aug. et hr̄. xiij. math̓. in ꝑabola de zizaīa Itē aug. ad aureliū multitudīe peccātiū agendū eſtmagis monēdo ꝙͣ minādo. ſeueritas aūt exerceda eſt inpct̄a paucoꝝ. dimittēdū eſt opꝰ iuſticie aliqn̄ ꝓpt̓ ſcandalum. Item aug. contra epl̓am ꝑmeniā. Cum morbos pl̓imos occupauerit. nihil aliud reſtat ꝙͣ dolor gemitꝰ. Ex vidr̄ dimittēdū eſt opus iuſticie quo ad ſeueritatē ꝓpt̓ ſcandalū multitudīs vl̓ prīcipis. Ad qd̓rn̄det̉ duplex eſt opus iuſticie. Eſt em̄ opꝰ iuſticie qd̓eſt in reddēdo vnicuiqꝫ qd̓ ſuū ē. et ē opus iuſticie qd̓ eſtin penis inēdi. ſcꝫ illud opꝰ iuſticie qd̓ ē in reddēdoiudiciad vnuſꝗſqꝫ habeat qd̓ ſuū eſt. maxīe ꝙͣtumeſt de volūtate: nūqͣ ē dimittendū ſcandalo ſicut dicitreg. ſed veritas ip̄a eſt in penis ſtatutis: illa aliqn̄ pt̄ſuſpendi ꝓpt̓ ꝑicula que euenire poſſunt. et maxime qn̄principes vel multitudo eſt in cauſa: ꝓpter ſciſma quodpoteſt contingere. ẜm habetur cōtra epl̓am ꝑmeiaꝫ acōtrario ſenſu. Dicit̉ em̄ qn̄ cuiuſꝙͣ crimen notum eſt etom̄ibꝰ execrabile apparet. vt nullos ꝓrſus vel taleshabeat defenſores. quos poſſit ſciſma contingere: nondormiat ſeueritas diſcipline. a ꝯtrario ergo ſenſu: ſi poteſt ſciſma cōtingere ſuꝑ ſuꝑſedendū eſt ſeueritati diſciline. nec ꝓpter hoc dimittitur veritas iuſticie quin velit vnicuiqꝫ qd̓ ſuū eſt redde̓ quātū eſt de ſe reddat. ſedſuſpendit̉ ꝓpter maius ꝑiculū vitandū. et tunc magisinſtandum eſt amonitionibꝰ circa diſcretiores. Diſtinlterius. aliqn̄ debet dormire ſeueritasuituiuſticiīe diſcipline. cum aliqui quadā autoritate pec

catum quod facit defenet hoc dat intellgere yſicdicit. hi qucio corruptionantur atꝫ hocip̄m carnale dectuꝫ quodare quadam ſuꝑſtitioſa temeritate nituntur.adum honoris nec gratiam recipiunt cōmuniori v̓o defendūt peccatum ſuumet timetur ſciſma vel aliud malum huiuſmodi. poteſt etdebet diſſimulare cum peccat multitudo. Unde aug. adbonifacium. cogunt multas īuenire medicinas multoꝫexꝑimēta morborum. Unde in huiuſmodi cauſis niſigraues diſſentionū ſciſſuras hmōi aut nullius ꝑiculum ſed plurimorum ſtrages iacet: detrahendum eſt aliud ſeueritati vt maioribus ſanādis maculis caritas ſincera ſubueniat. Membrum ſeptimumEptimo queritur quid ſit faciendum ꝓpt̓ſcandalum vitandum. vtrum teneatur homo dare rem ſuam ſi videat proximū ſcandalizari niſi det ei. videt̉ ſic. quia tenetur in caſu dare vitaꝫ corꝑalem pro anima xp̄i ſaluāda:multo ergo fortius tenetur dare rem ſuam pro aīa proximi ne ſcandalizetur. Item ſi videat proximum moricorporaliter. tenet̉ ei dare qd̓ habꝫ anteꝙͣ dimittat eummori corporaliter. ſed in infinitū eſt peior mors ſpūalisꝙͣ corporalis: ſi v̓o ſcandalizatur moritur ſpūalit̓. ergotenetur dare rem ſuam ꝓpter ſcandalū vitandū. Itemtenetur vitare ſcandalum quātum poteſt ſine pct̄o ſaluatriplici v̓itate. ſed ſalua eſt triplex veritas licet detremſuam. ergo tenetur dare rem ſuam ꝓpter vitandum ſcādalum ipius proximi. Item tenet̉ omittere aliquādoopus miſericordie ꝓpter ſcandalum multo fortius et facere. ſed dare rem ſuam eſt miſcd̓ie in caſu tali. ergo tenetur dare rem ſuam ꝓpter ſcandalum vitādum. Adhoc reſpōdent quidam in caſu teneor dare rem meaꝫ ſcandalo vitando: vl̓r. vnde diſtinguitur. petēs autpetit rōnabiliter aut irrōnabilit̓. Si irrōnabiliter nonteneor dare duplici de cauſa. vna eſt bonum publicū adqd̓ ꝑtinet vt dn̄ium reruꝫ trāſferat̉ ſine ratione. aliaeſt vt deprimatur temeritas petentiū. multi em̄ peterētet ſe ſcādalizari fingerēt. Si rōnabiliter vt pauꝑ petitveſtimentū: diſtinguēdū. aut mihi ſunt ncc̄ia magisꝙͣ illi. et tunc teneor dare duplici de cauſa. vna eſt ordo caritatis: alia eſt temeritas petentiū vt reprimatur.Aut ſunt ei magis nccͣia ꝙͣ mihi. aut mihi ſuꝑflua. illiaūt nccͣia. ſi ſic vel ſic diſtinguit̉. aut ꝓpono illā rem dare alij quem ſcio magis indigere. aut reſeruo in temꝑe īquo eſtimo ꝓbabiliter multos indigere. et tunc teneor dare ꝓpter predictā cauſam. ſcꝫ vt reprimatur temeritas petētium. et ꝓpter bonum publicum ad qd̓ ꝑtinetquilibet diſpenſet rem ſuā ꝓut meliꝰ pt̄. Aut cum ip̄e petat rōnabilit̓ et res quā petit eſt ſuꝑflua mihi ſeu parūneceſſaria mihi. nec ꝓpono eam alit̓ iaꝫ diſpenſare. tūcdicūt ego debeo dare ſi ꝓbabiliter credā ſcādalizat̉niſi dem. Ad obiectum aūt primo dicendū. illd̓ qd̓dicitur homo tenetur dare rem ſuam vt vitet ruinamꝓximi ſpūalem: intelligendū eſt in caſu ſꝫ vl̓r ꝓptercauſas iaꝫ dictas. Ad ſcd̓m v̓o reſpōdēdū. mors corꝑalis ꝓximi magis eſt in euidēti. de morte v̓o ſpūalita cōſtat ſit inuiſibilis. et qꝛ cōſtat ita de morteſpūali ſic̄ de morte corꝑali. quo ad hoc tenet̉ plꝰ rem ſuam dare homo mortē corꝑali vitāda de qua conſtat īeuidēti: ꝙͣ morte ſpūali vitāda de qua p̄ſumit̉.em̄ ſcio quando frater meus ſcandalizatur. nec p̄ſumo ita de leui debeat ſcandalizari. Ad terciū v̓o dicendum. eſt ſalua veritas vite in quolibꝫ caſu. magisem̄ debet homo ſibi ꝓuide̓ et ſuis ꝙͣ alijs. et hoc ad veritatem vite ꝑtinet. hoc em̄ diciat ordo caritatis. Ad qͣrtum v̓o dicitur in aliquo caſu tenet̉ homo facere oꝑamiſcd̓ie. ꝓpter ſcandalū ꝓximi vitādū. ſic̄ in aliquo caūtenetur homo dimittere ꝓpter ſcandalū vitandū.