Queſtio.xcj.
primus ſequēs vnionem aīme cū corꝑe. Sed ad hͦ notāiꝰ forme in genere formarū que ſuntdū. ꝙ duplex eſſubſtātie. quedā aūt ē forma q̄ eſt ſubſtātia tm̄. quedaꝫ q̄eſt ſubſtātia et motor. qualis forma ē aīa. ex ꝯiūctōe ataīme cū corꝑe tali inqͣtū eſt ſubſtātia. eſt eē aīatū. ex cōiūctōne aūt aīme cū corꝑe tali inqͣtū eſt motor ē eē vnū.ex eo em̄ exquo aliꝗd habet motū ex ſe ex hoc eſt vnumſiue vniēs. ex ſe dico ꝓpter grauia et leuia q̄ hn̄t motuꝫnō ex ſe. ſꝫ a generante vel remouēte ꝓhibens. eſt gͦ vitaactus primus ſequēs vnionē aīe cū corꝑe. inqͣtū aīa eſtmotor et actus primꝰ relictus ex ꝯiūctione aīme cū corinꝙͣtum aīma eſt hmōi.¶ Articulus quintusOnſequēter querit̉ an̄ vita ſit habitꝰ. qd̓ ſicvidet̉. vt habet̉ a ph̓o habitus ē qualitas difficile mobilis talis eſt vita. gͦ ⁊cͣ. Ꝙ aūt vitaſit qualitas videt̉. qꝛ a vita dicimur viuētes. ſic̄ a ſcientia ſciētes. ⁊ qualitas ē ẜm quaꝫ quales eſſe dicimur.aūt difficile mobilis pꝫ. cū nō ſit ſeꝑabilis a viuēte dimodo aīa ſit vnita corꝑi. ¶ Itē habitꝰ eſt quo habilitat̉virtus vel potētia ad exitū in opus ſiue actū ſibi ꝯuenientem. ſꝫ vitā eſt qua habilitant̉ potētie vel virtutes aīeſiue aīalis ad exeūdū in oꝑa vel actus cōueniētes. gͦ ⁊cͣ.¶ Itē mors eſt priuatio ſiue de genere priuatōnū. ſꝫ habitꝰ tollit̉ priuatōe. vitā aūt tollit̉ morte. gͦ ⁊cͣ. ¶ Cōtrahabitꝰ ꝯſiſtit in diſtantia ab actu. vita nequaꝙͣ. gͦ ⁊cͣ.¶ Itē habitꝰ actiuū habile reddit ad agēdū. actiuū enīex habitu habilitat̉ ad opꝰ vel actū. vita at̄ ē ip̄e actusgͦ ⁊cͣ. ¶ Item vt habet̉ ex ſupͣdictis. vita ē vis vel potētianō eſt habitꝰ. ¶ Reſpōſio dicēdū ad hoc ꝙ vt ſuctū ē vitā dicit̉ multiplicit̓. dicit̉ em̄ actꝰ. ⁊ actꝰ primet hͦ dupliciter. qꝛ vel vt actꝰ dicit eē viuētis ſubſtātialevel vt accidētale. dr̄ em̄ potētia vel v̓tus noīe extēſo. querōe alicuiꝰ ꝓprietatis habitꝰ pt̄ dici vis vel v̓tꝰ habitualis. ſcꝫ ꝓpt̓ facilitatē exeūdi ī actꝰ ſibi ꝓprios. ſic̄ em̄ liberū arbitriū dr̄ potētia habitualis ꝓpt̓ facilitatē exundi ī actꝰ ſuos. ſic pt̄ dici v̓tus vitalis vtus habitual̓ ꝓpfacilitatē ſiue habilitatē exeūdi ī actus ſuos ⁊ ꝯtinuādiſe ī eiſdē. nō ē aūt habitꝰ ꝓprie ſumēdo habitū. licꝫ qͦdāmō habeat ꝓprietatē habitꝰ ſiue potiꝰ potētie habitual̓.¶ Ad illud qd̓ primo obijcit̉ ꝯtra hoc. ſcꝫ ꝙ vita ē qualitas difficile mobilis. Dicēdū ꝙ hoc nō eſt verū. Cum at̄obijcit̉ ꝙ ẜm vitā dicimur qͣles qꝛ viuētes: dicēdū ꝙ eſtp̄dicatio in qͣle ſubſtātiale eo mō qͦ dr̄ntia p̄dicat̉ in qͣle⁊ ī qͣle actuale eo mō qͦ accidēs p̄dicat̉ in qͣle. nō em̄ dicimur qͣles ẜm vitā. ẜm ꝙ qͣle dīc accidēs ⁊ qͣlitatē: ſꝫ ẜmꝙ qͣle dīc ſubſtātiā vel ſubſtātiale. viuens em̄ licet dicatmodū qͣlitatis. res tn̄ q̄ ſubeſt mō. dīc ſb̓am vl̓ ſb̓ſtātiale¶ Ad aliud qd̓ ſeꝗt̉ dicēdū. ꝙ licet vita qͦdāmō expediat ſiue habiliter potētiaſ aīe ſiue aīalis ad exeūdū ī oꝑaſua. nppt̓ hͦ dꝫ dici habitꝰ. qꝛ ſi hoc: vna potētia vl̓ habitꝰ vnitētie eēt habitꝰ alteriꝰ potētie. potētia eī ſiuehītꝰam affectiuā reddit habileꝫ qͦdāmō adexitū ī actū ſuū. cognitō em̄ habilitat ⁊ excitat affectiuāad amn̄ aliꝗd ē additū ip̄i potētie vt inherēs eidem.lā etabilitās ⁊ efficiēs facilē in actumꝓprbitꝰ. nō ſic ē de vita. q̄ qꝛ ē qͣi radixv̓tutisꝝ potētiaꝝ ⁊ etiā eē earūdē. ⁊ quiamediāte ſpū vitepotiꝰ irradiatōne v̓tutis vitalis adorgana potētiaꝝ iuuāt̉ ip̄a oꝑatiua. Unde ī li. de motucor. motꝰ qͦꝫ et ſenſus vite obnoxij ſūt. ex ea em̄ ſūt. ſpm̄em̄ aīalē primū ſpū vite ī actū ꝓduci neceſſe ē et dr̄ vitapotētias expedire et habiles ad actꝰ ſuos efficere. ¶ Advltimū dors ꝓprie loquēdo nō ē priuatio ſꝫ potiꝰ corrutō vel deſtructio. priuatō em̄ aptitudīeꝫ relinꝗt ad habitū priuatōe ſublatū. ⁊ hac rōe vite ſubtracte q̄nō tollit̉īo habitu ſiPreterea. hītꝰ hꝫ eē determīatūev̓tute aliquā. vita em̄ nō determīat ſtētiā aliquā. neqꝫ ip̄a morte ſublatarelinꝗt̉ altitudo naturalis ad eandē. cū oīs aptitu
do naturalis ad vitā ſit ex aliqͣ influētia aīe. vel p̄paranscorpꝰ ad ſuſceptōꝫ vite vel ꝑficiētis illud. licꝫ forte ẜmaliquos aptitudo et appetitꝰ aliꝗs relinquat̉ ad eādemſiue ad vnionē cū aīa ex ordine diuīe iuſticie. Un̄ ī li. demo. cor. vitā cōſtare neceſſe ē. aut vniuerſū aīalis deꝑire. idem aūt eſt mo¶ Queſtio. xcj. de vita aquo ſit immediate.Eterminato de vita ꝗd ſit. ſequitur determinare a quo immediate ē. Primo ergo queritur a quoeffectiue. Secundo a quo originaliter.¶ Membrū primumRimo ergo q̄rit̉ de cā efficiēte et īmediataip̄iꝰ vite. Et hoc dupliciter. primo de cauſa efficiente vite rōnalium. Secūdo irrationaliū. vt aīaliū et plantarū.Articulus primusUerit̉ prīo ſi vita rōnaliū ſit a creatura vel acreatōe vt a cā īmediata. Ꝙ a creatoe vr̄ ſic.Gen̄. ij. Formauit deꝰ hoīem de limo t̓re ⁊ īſpirauit ī faciē eiꝰ ſpiraculū vite. ab eodē aūt ⁊ mō īdifferēti ē ſpiraculū vite ⁊ ip̄a vita. nō em̄ alia oꝑatōne venit in eē vita ⁊ alia ſpiraculū vite. nec ab alio ꝓducebat̉in eē vita primi hoīs ⁊ alioꝝ. gͦ vita īmediate ē a deo. vita dico homīs de qua prīcipalit̓ hic intēdit̉. ¶ Itē actusvite ſiue ꝗ eſt vita īfatigabilis eſt. Un̄ li. de mo. cor. viteactus neceſſario ꝯtinuꝰ ē cerebrū v̓o mīme. Sꝫ vt habetur in li. de ſom. et vigi. Om̄e illud cuiꝰ opꝰ ē ẜm nat̉aꝫꝯtingit fatigari ⁊ languere ſi indeſinēter aget. Dicit̉ eīibi. quorūcūqꝫ ē aliqd̓ opꝰ ẜm naturā. qn̄ excedūt aliqd̓tp̄us vel aliqd̓ hoꝝ q̄ p̄n̄t tꝑe facere. neceſſe ē ca languevt oculos vidētes et quieſce faciētes hoc. ſil̓r at̄ manu etom̄e aliud cuiꝰ ē aliqd̓ opus. quare ſi aliquoꝝ eſt opusaliꝗd ſentire cōtinue. languebit et nō hoc faciet. gͦ vitanō eſt actus alicuiꝰ agētis ẜm naturā. ergo ē actꝰ ꝓgrediens ab agēte ſupra naturā. ¶ Itē motꝰ quo viuit aīmain ſe. vt dicit plato. et macrobiꝰ exponit. eēntia ē aīe. ſedcōſtat ꝙ eēntia aīe ē a creatore gͦ ⁊cͣ. ¶ Itē dyo. de diui.no. c. de vita. Om̄is vita et vitalis motꝰ ex vita ip̄a queeſt ſupra om̄em vitam. ¶ Item li. de mo. cor. Uita ē pͥmꝰmotus ex quieto ſempiterno fluēs. ſꝫ quietū ſempiternūeſt ſolū primū. gͦ ⁊cͣ. ¶ Itē in li. de intelligētijs dr̄. vita ēꝓceſſio ex ente primo quieto et ſempiterno primꝰ motꝰ.¶ Cōtra in li. de mo. cor. Primꝰ et cōtinuꝰ vite actꝰ vita eſt. Hec motu cordis efficit̉. qd̓ aūt motu cordis efficitur nō eſt īmediate a deo. ¶ Itē ī eodē idem primū ē aīeorganū cuiꝰ actꝰ primus vita qua mediāte ceteras corporis v̓tutes ꝓducit. et ita idem qd̓ prius. ¶ Itē plato ⁊eius ſequaces ponūt aīam eē principiū motꝰ ex ſeip̄a. etillū motū dicūt vitā. ſic̄ hic dicit vitā eē motū internuꝫet ex hͦ ponūt ⁊ on̄dūt aīaꝫ eē īmortalē. ex qͦ ſeꝗt̉ ꝙ nō eſtȧ deo īmediate ſꝫ ab aīa. ¶ Itē Boetiꝰ de vnitate ⁊ vno.tis ē ex forma. ſꝫ viuere ē viuētiū eē. ergoom̄e eē in caeſt ex forma. ¶ Itē idem. nullū eē ē ex forma vbi nō ē materia vnita niſi ex cōiunctōe forme cū materia. Un̄ ph̓idiffiniūt eē. eſſe effectiuū forme ī materia. cum at̄ formamaterie vnit̉ ex ꝯiūctōne vtriuſqꝫ. neceſſario aliqd̓ vnuꝫcōſtituit̉ qd̓ aūt ē tale nō ē īmediatę a deo ſꝫ mediāte forma ⁊ vnitate forme cū materia. ¶ Ad hͦ dicēdū. ꝙ ē aliꝗd qd̓ viuit ex ſe. ī ſe. et ꝑ ſe. vt vitā prima q̄ deꝰ ē. Et ē aliꝗd qd̓ viuit in ſe et ꝑ ſe. ſꝫ nō ex ſe. vt angelꝰ et aīma ſiueſpūs rōnalis. Et ē aliquid qd̓ viuit in ſe ſꝫ nō ex ſe neqꝫꝑ ſe. vt aīa ſenſibilis et vegetabilis. Illoꝝ aūt q̄ viuuntꝑ ſe et in ſe quedā pn̄t ꝯn̄icare vitam alijs. vt aīme rationales corporibꝰanicis. potentia vitam habentibus.quedam auteꝫ nō pn̄t vt ſpūs angelici. Ex his patet. ꝙ