Druckschrift 
2 (1481) Tabula tractatuus hui[us] secūde ptis sūme alexādri
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

actū ꝙͣ omiſſio: omiſſio circa prioreꝫ ꝙͣ ꝯmiſſio. prior eſt omiſſio ꝙͣ ꝯmiſſio. Rnſio. dd̓m eſt omiſſioordine peccatoꝝ ſicut ꝯtingit ordinē dice̓: prior ē omiſſio ꝙͣ ꝯmiſſioiectuꝫ in ꝯtrariū dd̓m. radixomiſſionis ſemꝑ eſt timor ſꝫ amor libido. ſicut enīex amore male accendēte aliquis facit malū quod tenetur facere. ita aliquis facit bonū quod tenet̉ facere. vnde penes illas duas radices diſtinguūt̉ eēntialiter omiſſum ꝯmiſſuꝫ. Mlēbrum nonuꝫOno querit̉. vtꝝ quilibet ꝑfectus ſemperōmittat. dicit .n. Oriḡ. ſuꝑ exo. Quantūquis poteſt tantū debet. ſꝫ nullus pōt tantum facere quantū debet. ſemꝑ omittitquia tenet̉ tantū facere quantū debet facit. Itemxiij. ad Roma. ſuꝑ illud: Plenitudo legis eſt dilectioGlo. caritas ꝙͣtomagis ſoluit̉ tantomagis debetur.quanto quis magis diligit: tanto magis diligere tenetur. minus diligit ſemꝑ ꝙͣ debeat. ſemꝑ omittit. Item .xvij. luc̄. Cum omīa bene feceritis: dicite qm̄ſerui inutiles eſtis. ſed ſeruus inutilis adimplet qd̓tenet̉. cum omīa benefeceritis nondū quantum tenemini adimpleuiſtis. omiſiſtis. Ad primū dicēduꝫ cum dicitur: quantū quis poteſt boni tantum debetintelligendum eſt duplex eſt debituꝫ. ratōne accepti ratōne precepti. Ratōne accepti eſt hoc veruꝫ quoddicit̉: quantum quis poteſt boni tantum debet. hoc eſtex quanto poſſe vel ratōne quante potentie. Si v̓o ratione precepti: ſic hoc eſt verum: quantū quis bonipoteſt tantū debet. vel quod boni quis poteſt hoc debꝫ.Cum auteꝫ ſubdit̉: nullus poteſt tantum facere quātūdebet: omittit. intelligendū eſt omiſſio reſpicidebitum ex accepto ſꝫ ex precepto. poteſt autē vnuſꝗſqꝫfacere quod debet ex precepto: ita omittit. omiſſioetiaꝫ ſicut dictum eſt non reſpicit circumſtantiam ſedgenus actionis ẜm eſt in precepto. Ad ſecunduꝫv̓o dicendum. illa ratio non concludit homo omitat: ſꝫ homo imꝑfectus eſt in diligendo duꝫ eſt ī via.non enī poteſt diligere oīno ex toto corde ex tota aīa ex tota mente. ideo dicit augꝰ. in li. de ꝑfectōne iuſticie. cur non preciꝑetur homī iſta ꝑfectio: ꝙͣuis eamin hac vita nemo habeat. non enim recte currit̉ ſi quocurrendum eſt neſciatur. qūo aūt ſcitur ſi in illis preceptis oſtenderet̉. ſic ergo curramus vt cōprehendamꝰ. premittit̉ cum adhuc aliquid carnalis ꝯcupīe eſt qd̓ꝯtinendo refrenetur oīmode ex tota aīa diligit̉ deꝰ. ideo ſequit̉ omittat ſi minus diligit ꝙͣ debeat:ſicut ſi diligeret. Ad terciū v̓o dd̓m. reputatioſerui inutilis non eſt quia facit quod tenet̉ face̓ velquantum: ſed dicit̉ ſeruus inutilis quia veīt ad ꝑfectum. Alio v̓o dicit̉ ſeruus inutilis qui fac̄ qd̓facere tenet̉. ſic accipit̉ ibi. quod pꝫ quod addit̉: quod debuimꝰ facere fecimꝰ. q. d. in p̄ceptis defecimꝰ: ſꝫ ꝑfectōꝫ ꝯſilioꝝ adimpleuimꝰ. Mēbruꝫ. x.Ecimo querit̉ de pena que debet̉ in futuo peccato omiſſionis. Et querit̉ vtꝝ debeat̉ ei pena ſenſus: vel ſolū pena carēsviſionis dei. Ad qd̓ ſic. Ille omittitfacit aliqd̓ malū: qꝛ nihil facit. dicit̉ .n. omittere ꝗa deficit a bono. ſꝫ malo oꝑe debet̉ pena ſenſus. peccato omiſſiōis debet̉ pena ſenſus ſꝫ pena carētie. Itēpena debet ꝓportōnari culpe. ſi culpa omiſſiōis dicit̉penes defectū carentiā boni oꝑis. qꝛ ille dicit̉ omitt caret bono oꝑe. ei debet rn̄dere pena ꝓportōnalis.q .ſ. ē carētia boni .ſ. viſiōis dei. qꝛ ẜm ꝓportōꝫ rectaꝫtenet̉ facere bonū facit: tenet̉ carē bono afflimalo. Ad oppoſitū. pena carētie eſt pena originali-

peccati. omiſſio aūt eſt actuale peccatū. drn̄tia ē inipnīaꝫ peccati actualis peccati origīalis. quia orionali debet̉ carētia: actuali peccato actualis pena. ergopeccato omiſſionis debet̉ actualis pena. ſꝫ hec eſt penaſenſus. Solutō. dd̓m eſt peccato ꝯmiſſiōis omiſſionis debet̉ pena ſenſus. noſolū pena damni ſiue carētia viſionis dei. hoc pꝫ ex illo verbo dn̄i math̓. v.Omīs arbor que facit fructū bonū excidet̉ ī ignemittet̉. ecce tāgit̉ hic pena ſenſus que ē pena gehēnearbori faciēti fructū bonū. facere aut fructuꝫ bo iſtud eſt cōmune omiſſioni cōmiſſioni. qꝛ facere bonū eſt duplex. vel facere fructū bonū ſolū vt ibiquieſcat voluntas. vel facere fructū bonū qꝛ fac̄trariū .ſ. fructū malū. pͥmo modo ꝯuenit omiſſiōifacere fructū bonū. ſcd̓o ꝯmiſſioni. ex v̓bo patꝫ vtriqꝫ .ſ. omiſſioni ꝯmiſſioni debet̉ pena afflictiōisgehenne que eſt pena ſenſus. Sil̓r illud pꝫ ex alia ratione. qm̄ impaſſibilitas ꝓut eſt dos redditur facientibonū fructū finalit̓. facere aūt bonū fructū hꝫ duo oppoſita .ſ. facere fructū bonū teneat̉: ē omiſſionis. facere fructū malum: hoc eſt cōmiſſionis. ergovtriqꝫ .ſ. omiſſioni cōmiſſioni debet̉ paſſibilitas gehenne: ita pena ſenſus. Et ſi obijciat̉ vt priꝰ. illequi omittit non facit aliqd̓ malū. Dicendū falſum ēẜm ſuꝑius dictū eſt facere malū. vel face̓ bonicui tenet̉. vel facere malū ꝯtrariū bono. ita diffinit̉oꝑari malū ſuꝑius. ipſe aūt omittens lꝫ faciat ma ꝯtrarium bono: tn̄ oꝑatur malū quia facit bonū ſic peccatum omiſſionis ꝑpetrat in oꝑe. relatōeꝫad opus determinat̉ vtrūqꝫ. ſed vnum ceſſando a bonooꝑe: aliud ꝑpetrando opus maluꝫ ẜm glo. predictam. Ad ſecundū d̓o dicendū. omittēs peccat actupunit̉ pena ſenſus ſiue ſenſibili. verbigr̄a. ſi aliꝗs paruulus decederet nondū baptizatus: ipſe ſolū puniret̉pena damni ſiue carentie. pena ſenſus: qꝛ non habuit vſum voluntatis nec actū. vnde peccauit actu.ſꝫ ſi decederet adultus: qꝛ ſi haberet vſum actū volūtatis ſi baptizaret̉ puniret̉ pena ſenſus. quia habꝫvſuꝫ arbitrij. in voluntate ſua fuit baptizabat̉. vn̄actu volūtatis peccauit ibi. Sil̓r dicimꝰ ī omiſſiōe. ē reſpectu actꝰ volūtatis interioris ꝗeſcit ſuꝑ ip̄m face̓. vn̄ dicit omittēs nolo face̓ vel volo face̓.velle aūt velle ſunt actus ip̄ius volūtatis. dicimus peccatū ip̄ius omiſſionis in actu ꝑpetrat̉ determinat̉. hoc eſt in actu voluntatis interiori. nōſolūin ipſo defectu vel carētia boni. quia ipſe vtit̉ actu ſuevoluntatis ſiue arbitrij. Queſtio. cxxxj. de negliVeſtio eſt de neglientia. Et primo querit̉ vtꝝ negligtia ſit peccatū. Secūdo vtꝝ ſꝑ ſit veniale vel ſꝑ mortale. vel aliqn̄ hoc aliqn̄ illud. Tercō de drn̄tia eiꝰ ad aliapcta quibꝰ videt̉ hr̄e ꝯuenientiā. Quarto. vtꝝ ſitgeneralibꝰ vel capitalibꝰ vel pͥmis pct̄is. vel ad aliqd̓reducit̉. Quīto radice negligētie quā aſſigͣt gͦgͦxlviij. hiere. Sexto. circa qͦs actꝰ ſiue oꝑa dicat̉ eſſe neligētia. vtꝝ ſit eqͣlit̓ circa oēs. Septīo. negligentiaſpēalit̓ dicta ſit circa circūſtātias actuuꝫ. vtꝝ ſit eqͣlitcirca oēs. Octauo. vtꝝ pct̄or ſꝑ negligat. Nono. quieſt illud quod eſt principaliter oppoſitum negligentie. Nembrū primumFD p̄mū ſic. diligētia negligētia ſūt oppoſita. qm̄ ꝗs dr̄ diligēs ī bono oꝑe: qn̄e ei cure qn̄ qūo vbi faciat opus ſuū