QueſtioPrima

Ompletis tractatibꝰ de hisque ꝑtinent ad ſpeculatōeꝫdei. qui eſt factor omīs creature: ſequit̉ tractatus de hique ꝑtinēt ad ꝯſideratōneꝫ creature. Et pͥmo de his quiꝑtinent ad ipſaꝫ creaturā inquantū eſt creatura. Deindede his que ꝑtinent ad lapſuꝫ ſiue deterioratōeꝫ eiuſdem.Tercio ſequit̉ tractatus de reꝑatōne. Conſideratio v̓ocreature inquantū eſt creatura. attendit̉ ẜm ip̄am primitus bene inſtitutā: que biꝑtita eſt. ẜm fieri vel ẜm eē. Cōſideratio d̓o eius ẜm fieri ⁊ eſſe: pōt attendi ī cōmuni velin ꝑticulari. Primo gͦ dicendū ē de his que ꝑtinēt ad cōſideratōeꝫ eius ī cōmuni. ⁊ p̄mo ẜm fieri. deinde ẜm eē.Conſideratō d̓o ẜm fieri. pͥmo eſt ẜm cauſas eius ꝗd ſit.Secūdo ꝙͣtū ad ꝓprietates ꝯſequentes ſiue ꝑ ſe accn̄tia.De cauſa v̓o agit̉ dupl̓r. ẜm ſub̓am. ⁊ ẜm ratōneꝫ. Conſideratio v̓o de ſub̓a cauſe. ſi eſt cauſa ſiue principiū querunt̉ d̓. Primo ſi pͥma cauſa vel principiū ſit. ꝗd ſit.Secūdo. vtꝝ ſit vnū primū principiū vel plura.¶ Membꝝ primūD primū. Supponendū eſt ꝙ ſit vnū primūLprīcipiū. quod principiuꝫ ſit ex comꝑationeeoꝝ que fluūt a prīcipio. In omībꝰ .n. inuenit̉ aliqͣ mutabilitas. q̄ nō cōueīt prīcipio pͥmo. vn̄ Iſido. Materia mutabilis ē. qꝛ de informi trāſitad formatū. Angeli ⁊ aīe mutabiles ſunt. dum in bonuꝫ⁊ in malū ſunt vertibiles. In creaturis v̓o corꝑalibꝰ pꝫꝙ mutabiles ſunt. Ex quo ꝯcludit̉. cuꝫ immutabile oīnoſit prius mutabili. ⁊ hoc ab illo dependet: igit̉ eſt aliqd̓principiū quod eſt immutabile. ¶ Preterea Io. dama.intellectualia angelos ſcꝫ ⁊ aīas ẜm electōꝫ. ⁊ eam que ēin bono ꝑfectōneꝫ. ⁊ eaꝫ que eſt ex bono acceſſioneꝫ intēſam ⁊ remiſſaꝫ: dicimꝰ tranſmutari. reliqͣ d̓o ẜm generatōneꝫ ⁊ corruptōeꝫ ⁊ augmētatōeꝫ ⁊ diminutōneꝫ. ⁊ ẜmqualitateꝫ. tranſmutatōeꝫ. ⁊ localeꝫ motū. Omīa autemhec cū ſint vertibilia: neceſſe eſt eſſe ex aliquo quod eſt inuertibile oīno. gͦ ei cōuenit eſſe principiū. cū oīs trāſmutatio vltimo depēdeat ab oīno intranſmutabili. ¶ Preterea. nō eſt aliqua creatura que nō habeat poſſibilitatēad aliquā ꝑfectōnē naturalit̓: nihil auteꝫ ſeipſuꝫ ꝑficit.diſtant .n. natura ꝑficiens ⁊ ꝑfectibile. gͦ neceſſe eſt aliqd̓eſſe ꝑfectiuū: erit gͦ aliqd̓ principiū. quo alia ꝑficient̉ qd̓nō aliūde ꝑficiet̉. Hoc ideꝫ poteſt elici ex alijs ꝯditōnibꝰque ſunt cauſe vel principij. ⁊ eius quod eſt ex principioſiue cauſato. Qd̓ cū ſit: on̄dit̉ ꝯſequent̉. ꝙ nō eſt ſcire ꝗdſit ẜm modū vie. ẜm ꝙ ſciētia eſt ꝑ priora. Un̄ Io. dam.

Incipit liber ſecnine Alendri de ales: irrefragabilis doctonſis: ordinis mū obſeruantiſſim

in ⁊ materiā incomp̄henſibile eſt ẜmquid v̓o ſit ẜm ſulſe ⁊ ignotū: familiariꝰ aūt eſt magis ex oīm ablatōne facere ratōneꝫ. Nihil .n. eſt eoꝝ que ſunt. nō vt nō ens: ſꝫ vtſuꝑ omīa ens. ⁊ ſuꝑ ip̄m eſſe ens. Si .n. eoꝝ que ſunt cōgitatōnes ſunt. quod ſuꝑ cogitatōnes eſt. ⁊ ſuꝑ eſſentiaꝫerit. ¶ Pret̓ea. ſic ratiocinat̉ Dyo. in li. de diui. nō. Siincōprehenſibilia ⁊ incōtemplabilia ſunt ſenſibꝰ inuiſibilia. ⁊ his que ſunt in figmento ⁊ ſil̓itudine ſimpla ⁊ n̄ſimulata iuxͣ eandeꝫ veritatis ratōꝫ. ſuꝑ has eēntias ſuꝑeſſentiales magnitudo ⁊ omībꝰ virtutibꝰ: impoſſibile eſtquod ſuꝑ ſenſuꝫ eſt archaniqꝫ ratōꝫ. ſuꝑ ratōnale bonū.Et iteꝝ queꝫ neqꝫ cogitare poſſibile eſt. neqꝫ dicere. neqꝫtotalit̓ aliquo mō ꝯtemplari: ꝓpter hoc ꝙ ab omībꝰ ipſeeſt ſegregatus ⁊ ſuꝑignotus ¶ Pret̓ea rōne pōt argui.Omīs .n. attributio eſt aliquo ꝗn̄qꝫ modoꝝ quoꝝ nullorecipit principiū ⁊ cauſa oīm notificationū ſeu diffinitionuꝫ. Prima attributio eſt ꝑ ſubſtātialia coequata. hocaūt nō ꝯuenit huic principio: cū ſubſtātialia coequata īpoſſibile ſit haberi. eo ꝙ principiū eſt oīm. Secūda attributio eſt ꝑ ſubſtātialia nō coequata. vt cum dicit̉. homoeſt aīal. vel homo eſt ſenſibile. ⁊ ẜm eandē ratōeꝫ hec attributio remouet̉ a prima. Tercia attributio eſt ꝑ ꝓprietates que egrediūt̉ a ſub̓a. vt riſibile ab hoīe. ⁊ hec attributio remouet̉: principiū .n. primū nihil hꝫ coequale qd̓ſit p̄ter eius eſſentiam: preter auteꝫ eſſentiam ſunt ꝓprietates. Quarta aūt attributio eſt ẜm accn̄tia que intrinſecus cōueniūt. vt ſunt quantitas ⁊ qualitas: ⁊ hec attributio remouet̉. nihil .n. quod mutari poteſt ẜm naturaꝫei eternaliter attribuit̉. cum ſit immutabile. Hoc etiamplane dicit Aug. in li. de trini. ⁊ magr̄ recitat in li. ſentē.nullum accn̄s deo cōuenire. Quīta v̓o attributio eſt ẜmea que extrinſecus ꝯtingūt: que ſi varient̉. nō dicunt̉ variare ſubſtantiaꝫ. vt eſſe a dextris vel a ſiniſtris. vel agerevel nō agere. hec attributio remouet̉ etiaꝫ a dicto principio. quia addunt aliquid preter ſubſtantiaꝫ ad complementu vel ſuum oppoſituꝫ. vt agere ad complementū. pati ad ſuum oppoſitū. nihil auteꝫ addere poteſt ad ꝑfectōꝫſubſtantie principij. nec auferre ꝑfectioneꝫ: ergo hec attributio remouetur. ſed notio eius qd̓ quid eſt. eſt per attributioneꝫ aliquam: ergo nō eſt cogitare primuꝫ principium quid eſt ẜm ſubſtantiaꝫ. ¶ In contrariū videt̉ qd̓dicit apl̓s ad roma .j. inuiſibilia dei ꝑ ea que facta ſunta creatura mundi intellecta conſpiciūt̉. Et vt dicit Dyoniſius. oīm eſt cauſa ⁊ principiū ⁊ eſſentia ⁊ vita. ⁊ decidentium ab eo reuocatio ⁊ reſurrectio. ¶ Preterea. cuꝫſit lux prima. lux aūt ſui manifeſtatiua eſt: prīa ergo maxime ſui manifeſtatiua eſt. ergo primū prīcipiuꝫ ſeipſuꝫmaxime manifeſtat. Ꝙ autē ſit lux. patet ꝑ hoc quod dic̄Augꝰ. ſuper gen̄. ad lr̄am. nō ita dicit̉ lux quemadmodūpetra ⁊ leo. ſed lux ꝓprie: illa figurate. ¶ Preterea. dic̄ph̓us. ꝙ ens eſt prima impreſſio intelligentie: ſed quo ordine ſe hꝫ ens in cōmunitate. eo ordine ſe hꝫ primuꝫ ensin cauſalitate: gͦ ⁊ primū ens in ordine cauſalitatis eſt pͥma impreſſio. ſeipſo gͦ cognoſcit̉ ẜm ſubſtantiaꝫ ab intelligentia. ¶ Reſpondendū ad hoc. ꝙ duplex eſt cognitō.patrie ⁊ vie: cognitōne patrie cognoſcet̉ ẜm ſubſtantiaꝫ.ſicut dicit̉ .j. Io. iij. videbimus eū ſicuti eſt. Cognitio v̓ovie multiplex eſt. Eſt .n. cognitio nature ſcꝫ rōnis. vt ē natura quedā: ⁊ eſt cognitio rōnis vt eſt ratio cogitando ⁊ꝑtractando: ⁊ eſt cognitio gratie que eſt ꝑ fideꝫ ⁊ per donum ſapiētie ⁊ intellectus. Ꝙtum ad cognitōeꝫ natureſeipſo eſt primū principiū in intellectu. ⁊ cognoſcit̉: ⁊ ſicintelligit̉ quod habet̉ a ph̓o. ¶ Et quod obijcit̉ de luce:intelligit̉ ꝙͣtum ad hoc quod eſt ex ꝑte nature. ꝙͣtuꝫ autēad cognitōeꝫ rōnis vt eſt ratio in cogitando ⁊ ꝑtractādolꝫ ſit lux que ſe manifeſtat. ꝓpter infirmitateꝫ tn̄ ratōnisnō cognoſcit̉ quid eſt ẜm ſub̓aꝫ. ſed ꝑ oꝑa cognoſcit̉ vnūprincipiū opeꝝ. Et ſic intelligit̉ quod dicit apl̓s ad Ro.j. Inuiſibilia dei ⁊cͣ. ⁊ ſic introducit̉ illud. xiij. Sap̄. Amagnitudine ſpeciei ⁊ creature. cognoſcibiliter poterit