Druckschrift 
2 (1481) Tabula tractatuus hui[us] secūde ptis sūme alexādri
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Queſtio.lxxj.

uenit angelis.go ſenſus interior. ſolū cōuenitaīe. Cōtra. ſenſus interior cōmunis ē nobis et brutis. Un̄ aug. in li. de libe. arbi. Arbitror illud manifeſtū. interiore ſenſum illū non ea tm̄ ſentire que accipit alīqꝫ ſenſibus corꝑis. ſꝫ et̄ ip̄os ab eo ſentiri. aliter beſtia moueret ſe appetēdo vel fugiēdo. niſi ſe ſentireſentiret. ſꝫ nihil ē cōmune angelis brutis. ſenſus interior cōuenit. Rn̄ſio. ſenſus interior dr̄ duobusmodis. Uno dr̄ ꝓprie ẜm ſentire ꝑtinet ad ꝑtē ſenſibilē. et hoc ꝯuenit angelis ſenſus interior. et ſicaccipit aug. ſenſuꝫ in predicta auctoritate. que eſt in li.de libe. arbi. Alio ſumitur ſenſus cōmuniter. ẜmintelligere dr̄ ſentire. ſic accipit aug. ſentire ī li. de ciui. dei. dicit. ſentire cōuenit angelis. hoc ſenſus interiornit angelis. Nembrum quintūDquintū quo querit̉. de ꝗbus eſt ſenſusinterior. ſiue reſpectu quoꝝ. Utrū .ſ. reſpectu ſenſibiliū. aut tm̄ reſpectu intelligibilium. reſpectu ſenſibiliū videt̉. Aug. inli. de libe. arbi. Si ſentit ſe videre videt. neceſſe eſt etiā ſentiat ſe videre videt. quia eo appetitu mouet oculū videns quo mouet videns. indicat ſevtraqꝫ ſentire. ſi ergo ſentit ſe videre videt. illd̓ ſitſenſibile. eſt reſpectu ſenſibilium. ſolū reſpectu intelligibiliū. Cōtra. hugo de ſancto victo. poſitꝰ ē homoin medio .ſ. inter angelum bruta animalia. vt intus etforis ſenſum haberet. Intus ad inuiſibilia. foris ad viſibilia. Intus ſenſum rōis. foris ſenſum carnis. ergoſenſus interior eſt ſolum ad inuiſibilia. Itē aug. in li.de ſpū et aīa. duo ſunt in homīe ſenſus vnus interior.vnus exterior. vtrūqꝫ bonū ſuum habet in quo reficit̉.ſenſus interior reficitur in cōtemplatōe diuinitatis. ſenſus exterior in cōtemplatōe humanitatis. ergo ſicut ſenſus exterior ē in homine reſpectu ſenſibiliū. ita videtur interior ſit tm̄ reſpectu intelligibiliū. Ad qd̓ dicen ſicut dictum eſt. ſenſus interior accipitur dupliciter.Aliqn̄ em̄ accipit̉ ſenſibili ꝑte .ſ. interiori. hoc loquit̉ aug. in li. de libe. arbi. de ſenſu interiori. Alioaccipit̉ ꝑte intelligibili. hoc loquuntur alie dueauctoritates de ſenſu interiori .ſ. autoritas hugo. aug.in li. de aīa et ſpiritu. Nembrum ſextumDſextū quo querit̉. vtruꝫ ſenſus interiorimpediat̉ exteriorē. videt̉ per hoc qd̓dicit aug. in li. de aīa et ſpiritū. exterior ſenſus carnalis bono ſuo vtit̉. interiorIenſus mētis quaſi obdormit. cogitat bona ſuntinteriōis ſenſus. qui iocūditate exterioꝝ bonorū capiturergo ſenſus interior impeditur per exteriorem. Contra ſenſus interior preſidet exteriori regit ip̄m. ſꝫ quodpreſidet alij. mutatur per ip̄m. ſed potius mutat ip̄mergo interior ſenſus impeditur nec retardatur a ſuaoꝑatōe per exteriorē. Item fantaſia que plus eſt vnita ſenſui exteriori ꝙͣ intellectiua. impeditur ip̄m ergo nec multo fortius intellectiua que plꝰ elongat̉. Adhoc dicēduꝫ. ſenſus interior ẜm accipit̉ parte intellectiua. impeditur oꝑatōem ſenſus exterioris. eſt huius. quia preſideat illi vel preſideat. ſꝫ quia anima ſit vna et ſimplex. habens potētias diuerſas.tn̄ intendit oꝑationi ſenſus exterioris. minus eſt intenta oꝑatōi ſenſus interioris. Ad hoc quod obijcitur.fantaſia impeditur que magis vnitur exteriori ſenſuiꝙͣ intellectiua. Rn̄ſio. non ē ſimile de fātaſia et de ꝑteintellectiua. Nam ſenſibilis exterior fantaſia currūtẜm eandē materiā. et ſunt circa ſenſibilia. et ideo vnum impedit alterū nec retardat. ſꝫ intellectiua et ſenſibilis exterior currūt ẜm diuerſas vias. et ideo vna impedit aliam.

Queſtio. lxxj. de cōſideratione virium motiuarum rationalium.Piuuante gratiadei ꝓcededū ē ad ꝯſideratōeꝫ viriū motiuarū rōnaliū. quarū differēter ponit̉diuiſio. Ioh̓. dama. ponit diuiſioneꝫ theliſim buliſim. hoc ē volūtateꝫnaturalē et intellectiuā. noīe aūt electiue volūtatis. intelligit liberū arbitriū ſicut infra ſuo tractatu determinat. Aug: v̓o in li. de aīa et ſpū. ponit rōnalē. ꝯcupiſciſcibilē. iraſcibilē. et dicit totā aīam. in his potētijs.Potētias aūt ibi diſtinguit a viribꝰ in hoc. potētie dicūtur motiue. vires aūt cognitiue. licꝫ potētie poſſint dici vires. et ecōuerſo. Ex diuerſis auteꝫ locis colligūturdue .ſ. ſindereſis quā ponit greg. ſuꝑ eze. liberū arbitrium quod a diuerſis ponitur expoſitoribus. ſumiturab eo qd̓ dr̄. xv. eccͣi. Ab initio fecit hoīeꝫ. reliquitin manu cōſilij ſui ⁊cͣ. vbi dat circūlocutōem liberi arbitrij. Ph̓us v̓o ſolū intellectū practicū videt̉ pone̓motiuā ex ꝑte intellectualis aīe. Aug. v̓o ponit ſuꝑiorē inferiorē portōem rōis. Primo igit̉ inquiramus. ſivna ſola ſit potētia motiua aut pl̓es. Secūdo ſi pl̓esaliquo. penes quid accipiat̉ diſtinctio. multiplexſit diuiſio. deinde exequendum eſt de illis maxime quead theologicam ſpectant ſpeculatōnem in queſtione ſejenti. Nlembrum primuꝫD primū quo querit̉. vtrū ſit vna ſola potētia. et videt̉ hoc eēntia anīe rōnalisſiue ſubſtātia ſimplicior ē. ꝙͣ ſit eēntia celeſtis corꝑis. ſꝫ eēntia celeſtis corꝑis habꝫnicā motiuā. ml̓to fortius aīa rōnalis habebit vni vim motiuā. Preterea. aīa rōnalis ẜm ſeip̄am inꝙͣtum ē ſpūs. ē ſicut intelligētia angelica: ſꝫ intelligētiaangelica hꝫ niſi vnicā vim motiuā. nec aīa rōnalisẜm hmōi. Ad idē facit. ph̓s vna tm̄ vim pone̓ videt̉ .ſ. intellectū practicū. et ē exemplū ſuū de ſpera pͥmaque vniformit̉ mouet̉. vnicū hꝫ motū. lꝫ alie ſpere motꝰ habeāt deformes. ſic at̄ ē de intellectu practico. vidr̄ex ꝑte rōnal̓ aīe vnica potētia. Cōtra ml̓tiplex motꝰ ꝓcedit ab aīa rōnali .ſ. motꝰ ẜm alteratōeꝫ. vt a galdio ī triſticiā. ecōuerſo motꝰ localis: ſꝫ ml̓tiplicis moī ſpē. ml̓tiplex dr̄ prīcipiū. vis motiua ſit prīcipiuꝫ motꝰ. erit multiplex vis motiua. Itē ab aīa ſic̄ dīcioh̓. dama. ſūt actōes. ī ea ſūt paſſiones. ꝓpt̓ qd̓ eritvis motiua actiua paſſiua. ita pl̓es. Ite ē motꝰ ẜmappetitū ẜm fugā. motꝰ iſti ſūt ꝯtrarij. ꝓcedūt atrarijs prīcipijs. differētes vires erūt. ẜm qͣs ē appetitꝰ fuga. Ite ph̓s ī li. de aīa poīt duplicē motiuā rōnalēintellectū appetitiuā. Ad qd̓ dd̓m. ſūt pl̓es motiue rōnales. Ad obiectu at̄ pͥmo ī ꝯtrarium dd̓m ē.ph̓s loꝗt̉ de motiua vi corꝑis ſuꝑceleſtis. loꝗt̉ de illaẜm quā fit motꝰ circl̓aris. dr̄ motiua vis. ſic̄ diſpoſitōmobil̓. ſꝫ ē vis motiua alia. ẜm quā ē prīcipiū motꝰ actiue ī his īferioribꝰ. ita ē vis ml̓tiplex et̄ ī corꝑe ſuꝑceleſti. ſꝫ vnica dr̄ ẜm quā mouet̉ circularit̓. mouet̉ ī rectū nec violētat̉. Ad ſcd̓m dd̓m. lꝫ aīa rōnal̓ inqͣtūē ſpūs. quādā hꝫ ſil̓itudinē ītelligētie āgelice. nihilominꝰ hꝫ directiuā ad bonū dr̄ ītellectꝰ practicꝰ. appetitiuā boni. p̄ter at̄ aīa rōnal̓ īqͣtū ē aīa. hꝫ quādaꝫ appetitiuā ex inclinatōe ad corpꝰ. ita dicet̉ aīanal̓ tm̄ hr̄e vnā motiuā. ſꝫ pl̓es. Si v̓o dicat̉ ītelligentia āgelica hr̄e vnicā. dici pt̄ ī ꝯꝑatōe ad aīaꝫ rōnalē īꝙͣtū ē aīa. Ad illd̓ qd̓ tercō obijcit̉. dd̓m ph̓s diuidēdo ꝯͣ fātaſiā ē ꝑtis ſenſibil̓. poīt vnicā .ſ. ītellectū. ītellectꝰ ē rectꝰ. fātaſia at̄ rct̄a rct̄a. nihilominꝰ pōit̉ appetitiua rōnal̓ vis ꝑtis illiꝰ. vn̄ dic appetitiuū intellectiuū. Un̄ poīt pl̓es vires ꝑtis rōnalis motiue.