Druckschrift 
2 (1481) Tabula tractatuus hui[us] secūde ptis sūme alexādri
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

tn̄ ab illo motore creato dicit̉ creari. qꝛ creatio eſt de nihilo. hoc aūt eſt ꝓductio de exiſtēti ẜm quādā ſil̓itudinem licet remotā. Si v̓o dicit̉ creari a deo forma vltimaſic diſpoſitio materie ab actione corpoꝝ celeſtium. nonꝓpter hoc ē nobilior forma ī putrefacto. ꝙͣ ī his que fiūtẜm vniuocā rōem: qꝛ et ibi dicit̉ fieri forma vltīa a deodiſponēte. mouēte naturaliter materiā. Sic em̄ vr̄ aug.dicere in li. de trini. ponit agricolā diſponentē materiam. deū aūt creatorē .i. cōditorem forme. et motorē inſuꝑceleſtibꝰ. diſponentē materiā. deū aūt forme cōditorem. Nec ꝓpter hoc eſſet forma ſeꝑabilis. qꝛ cōdiditeam deus. niſi dependentē ineſſe et oꝑatione a ſuſceptibili: ſic aūt eſt in aīma rōnali. aūt ph̓s dicit ītellectiuā eſſe ab extrinſeco. hoc eſt tm̄ ꝓpt̓ agētēvltimū eſt extrinſecꝰ. ſic em̄ eſt informis primo creatisque tn̄ ſunt ſeꝑabiles. et hoc ē qꝛ dependet ſuūab extrinſeca cauſa: fatendū eſt ergo vel vltimā formameſſe a motore creato. tn̄ creari: ſꝫ fieri in exiſtēte. ſil̓itudīem remotā. vel a deo creari .i. condi. diſpoſitōꝫ v̓otam ī his que fiūt ẜm vniuocā rōem. ꝙͣ vniuocaꝫ fieriab agentibꝰ creatis.Articulus terciusD terciū quo querit̉ de origine aīmaꝝ nr̄aꝝrōnaliū. Utrū poſſunt dici aīme ex aīma. etvocauit hūc modū eſſendi eſſe ex traduce. qd̓quidā aſtruūt ꝓpter originale peccatū qd̓ a patribꝰ deſcēdit ad filios: originale aūt ſit peccatū erit in aīmaet ideo dicebāt: ſicut de carne paterna caro pueri originaliter ꝓducitur. ita de gignētis aīma. aīma geniti deduci eſtimet̉. Sed cōtra hoc obijcit̉ ſicut obijcit hugo.ratio prima ē. ſpūali nature cōuenit neqꝫ ex materia eſſe. qm̄ eſſentialiter ſimplex eſt. ſꝫ neqꝫ mater eſſe.qm̄ in vnitatis ſue ſimplicitate indiuidue ſemꝑ cōſiſtēsaugeri vel multiplicari oīno pt̄: ſimplex em̄ nat̉a propagatōem facit. niſi ad id qd̓ ꝓpagandū eſt ab ipſo.a quo ꝓpagandū eſt. ꝑs ſummi pt̄ niſi totū trāſierit:uod vnū eſt inter duo. ſi totū trāſierit. nihil ex eo renanet illi a quo eſt: ſi aūt totū ꝑmanet nihil confert̉ illiad qd̓ eſt. Si aīa ex aīa gignit̉ ſic̄ caro ex carne. dicātqūo ſimplex illa ſubſtātia. aut tota ī gignēte remaneat.Si ingenitū trāſierit. aut tota in genitū trāſeat. ſi in gignēte remāſerit. niſi forte om̄s aīas cōſubſtātiales dicere velint. illā naturā ſimplicē ī ꝓpagatōꝫ filioꝝ ꝑſonaliter multiplicari. ſꝫ eēntialit̓ diuidi. attēdētes quāta incōueniētia hāc aſſertōꝫ ꝯſequāt̉. ſi vna et eadē eēntia ſil̓ bt̄itudīeꝫ et dānatōꝫ gl̓ie pene addicta credat̉.Poſtremo. dicat aucͣtas reuertat̉ puluis ī terrā deſumptꝰ ē. ſpūs redeat ad dn̄m fecit illū. maīfeſte on̄dit̉. ſpūs de ſpū. ſꝫ caro de carne trāſducat̉ materialiter: ꝙͣuis em̄ nr̄a materialit̓ corꝑa prīo loco de terra ſint. idcirco tn̄ incōuenient̉ de t̓ra ſūpta dicūt̉.qꝛ pͥmi hoīs corpꝰ a nr̄a corꝑa materialit̓ deſcēderūt:de terra materiā ſūptū ē. Qd̓ licꝫ ſub eodē qͦꝫ ītellectude ſpiritibꝰ qͦꝫ nr̄is ex traduce credēt̉. poſſit dicia dn̄o dati ſunt. ī eo a dn̄o datꝰ ē primꝰ ſpūs. ſcꝫ amateriā deſcēderūt. tn̄ ī ꝓbabiliꝰ ꝯſtat aīas ex traduce. ſic̄ ī prīo hoīe corpꝰ de terra ſumptū. ſpūs v̓oa deo datꝰ legit̉. ita et expoſtulat vt ī ſeq̄ntibꝰ quideꝫom̄ibꝰ caro ꝗdē ex carne deſcēde̓. ſpūs at̄ a dn̄o credat̉venire. Preterea. ī lege ſcriptū ē. Si ꝗs ꝑcuſſeritmulierē p̄gnātē illa abortiuū fecerit: ſi fuit forma mulctet̉ pecuīa. Si at̄ formatū fuit. reddat aīaꝫ aīaaꝑte declarat̉ qꝛ caro de carne ſemīat̉. aīa ſil̓r ex aīa trahit̉. Si em̄ carne aīa ſemīat̉. qͣre in abortiuoformato aīa aīa redderet̉: inabortino tn̄ formato. aīa aīa reddi iubet̉. ꝗd niſi ī eo nec formatuꝫeſt. adhuc aīaꝫ on̄dit̉. vt vicꝫ quēadmodū ī primohoīe priꝰ corpꝰ formatū. deinde aīam infuſaꝫ legimꝰ itaetiā in oībꝰ ſubſequētibꝰ priꝰ in vulua corpus hūanū formari. de inde aīaꝫ infūdi credamꝰ: qd̓ ſi cui forte videat̉

qūo paternū ſemē in vulua ante aīmatōem. vel creſcerepoſſit aut vegetari: vel etiā vſqꝫ ad hūani corꝑis effigit̉pmoueri. videat qūo arbuſta et plāte et gramīa vniuerſa eiuſmōi aīam habētia. ſola viriditate vegetent̉ etcreſcant. et motu ſuo in formā ꝓprio generi ꝯuenientemꝓducūtur. His et hmōi rōnibꝰ. ꝓbabile factū ē. aīasex traducte eſſe ſꝫ nouas de nihilo creatas. nouis quotidie corꝑibꝰ. de paterno ſemīe in vulua formatis ad viuificatōem infundi. Item in li. q̄ſtionū no. teſ. Inhoneſtū puto ſi dicant̉ aīme corꝑibꝰ generari vt aīma naſcat̉ ex aīma. qd̓ nec ip̄i aīme cōpetit: aut ſi certe ſinguleceleſtes pt̄ates facte ſint. ex ip̄is cetere nate ſunt. pt̄ exvna ade aīma credibile videri ceteros naſci: ſꝫ cōuenit. quia ſoli deo hoc poſſibile fuit. vt ſimpliciter generaret. nec ceteris cōcedetur qd̓ tam miſticū eſt in cauſa ſaluatoris: vt ſolum a ſolis gentilibꝰ vel iudeis. verunetiā ab ip̄is qui xp̄ianos ſe dicūt incredibile putet̉. Naꝫſi eo temꝑe quo ſemīatur corpꝰ. et aīma generat̉ ex aīade adam coſta legimꝰ ſublata: tn̄ aīam natam ex aīaſꝫ ſi coſta ſecū habuit aīam. iam nata eſt ſꝫ detracta īꝑtem. Sed nec hoc ſcriptū eſt: ꝓpheta em̄ zacharias aitinter cetera. Qui inꝗt plaſmauit aīam homīs in eumNec yſaias ab his diſſentiens ait. fecit et finxit te invtero. Si in vtero fingit̉. formato corꝑe tribuit̉.em̄ om̄ia membra implet corꝑis. figurata dicit̉ in corpore: vt ſicut aqua cum ſit ſine effigie miſſa tamē in vaſis:figurata videtur. ita et aīma ſit natura incōporea etſimplex formatur in corpus ſingula membra viuificās Item in li. de eccleſiaſticis dogmatibus. animecorporibꝰ ſeminantur. vt luciferani dicunt. Item gen̄.ij. Hoc nūc os ex oſſibus meis caro de carne mea:eſt dictum. quia anima ſit de anima: quod datur intelligi anime rationales ſunt aīma primi homininec originem habent ẜm modum iſtum. Ad illud v̓oqd̓ obijcitur de originali peccato. Reſpōdetur traductio originalis peccati eſt hunc modum. ſed mediāte carne corruptionem libidi noſam ſecum deſferente.ma v̓o cōiuncta carni ſic corrupte trahit corruptionemẜm modum ſuum primo culpabilem. et deinde penalē:non quia anima ꝑuuli ſit de anima ade. ſed quia animaade ſeruauit ſibi et poſteritati rectitudinem originalem. Preterea. ſi diceretur indifferenter de vnaquaqͣanima rationali. fieret de materia ſpirituali preexiſtēte. Tunc obijcit aug. ſuꝑ gen̄. quia illa anima. aut eſtviuens. aut vitam non habens. Si non eſt vitam habēsqūo ergo eſt materia viuentis ſubſtātie vt ex qua fiat.Si v̓o eſt viuens. aut tm̄ regetabili vita. aut tm̄ ſenſibiliaut tm̄ rationali vita. Si tm̄ vegetabili eſſet planta. etanima rationalis fieret ex planta. Si v̓o ex ſenſibili tm̄eſſet materia rationalis aīme brutum. Si v̓o habet vitam anime rationalis. ergo eſſet aīma: et ita pari rōnefieret hoc ex illo. ſicut econuerſo. cuꝫ eſſet eque completum: ergo aīma rōnalis facta ē vel fit ex materia ſpirituali p̄exiſtēte. eſt ex nihilo facta ita creata. Sꝫadhuc ē q̄ſtio. vtrum aīma facta ſit ex materia corꝑaliiacēte vel alia aīa. Qd̓ pͥmū videt̉. qꝛ corporeū minobile ē in genere incorporeo. ſꝫ principiū inꝙͣtum hmōinobilius eſt eo cuiꝰ eſt principiū vel adminꝰ eque nobile. ergo incorporeū habebit materiā corꝑalem ex quafiat. Preterea. ſi materia eſſet corporea. aut forma ſimiliter eſſꝫ corporea. aut incorporea: ſi eſſet corporea. g ꝓduceretur niſi corporeum cōpoſitum. aīa cuꝫſit res incorporea. Si v̓o forma eſſet incorporea compoſitum ex illis. aut nec eſſet corporeū nec incorporeum. etſic nec in genere ſubſtantie. quod eſt impoſſibile: autpoſitum eſſet corporeum. et ita aīma eſſet corporea ſicuthomo qui cōponitur ex aīma et corꝑe. eſt poſſibileaīam fieri ex materia corꝑaliter. Queſtio. lxj. de tribuscauſis alijs. ſcꝫ formali. efficienti. et finali.