Druckschrift 
2 (1481) Tabula tractatuus hui[us] secūde ptis sūme alexādri
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

deus eſt incentor bone volūtatis. prebet enī ſpeciē ignisſpiritualis .ſ. caritatis ipſi volūtati. Ipſe eniꝫ eſt qui dicit ignem veni mittere ī terrā. quid volo niſi vt accēdatur. Incēdere v̓o alio modo dicit̉ naturā accenſibilē diſponere. ſic nihil ꝓhibet angelū mediante cogitatione diſponere voluntatē. primo. Ad obiectū aūtin contrariū. dicendū ē aliud eſt de accēſione illuminatione materiali. aliud de illuminatione accēſioneſpūali. Illa enim fit ẜm curſum nature. in qua accēſioſequit̉ illuminationē neceſſario. hic autem nulla neceſſitas eſt. In ipſa enī anima eſt cōſentire vel cōſentire.Nec hoc dicit̉ angelus incēdere. ſicut ignis incēditlignū quod ē preꝑatum incēſioni. vnde ex operatione angeli eſt neceſſaria accenſio anime rationalis. Expatet reſpōſio ad alia. a predicatores accendūt niſip̄par Membrum quartumD quartū quo queritur. quomodo dicaturincēdere cogitatiōes bonas. vtrū ẜm operationē interiorē factā in ipſis fantaſmatibusaut ẜm operationē facta in ſpeciebꝰ abſtractis. Et videt̉ ẜm operationē factā in ipſis fantaſmatibus. talis enī operatio fit in dormiētibus. in quibꝰ eſt huiuſmodi incēſio. Nec ẜm operationē factam inipſis ſpeciebꝰ. enim poſſunt angeli ꝯiungere vel diſiungere ſpecies exiſtētes apud intellectum humanum. Preterea. ſuper illud manus tue fecerūt me. glo. dicitur angelus intellectū dare homini. vt dicitur quis dare lumen domui cui feneſtras facit. eam ſua lucepenetret vel illuſtret. ergo iſtud incēdere cogitationem videtur aliud eſſe. niſi remouere impedimentū. ſꝫmodo remouet impedimentū. Itē Aug. in lib. lxxxiij.q. Malignus ſpiritus cum a deo permittitur. obſtruitquibuſdam nebulis meatus intelligentie. per quā pandere lumē rationis radius eterne lucis ſolet. Ad hocpoteſt dici. vt dictum eſt. incenſio bonarum cogitationum eſt excitatio ſiue habilitatio intellectus ad illas. ethoc poteſt eſſe pluribus modis .ſ. operando aliquid ī fataſmatibus. ſiue circa fantaſmata. informādo quodāmodo ſpiritum cognitiuam. expediendo per remotionem impedimentorū. Operatur enim aliqua in fantaſmatibꝰ ſiue circa fantaſmata. qd̓ patere poteſt ſic.ſibilia gignendo ſimilitudines ſuas de ſe. immittēteseas per ſenſus. īprimunt eas in organo ſenſus cōmunisſicut in fantaſmate. ex qua impreſſione efficitur anima intelligit illud cuius impreſſio relinquit fantaſmate ſiue in organo ſenſus cōmunis. eo virtutes inferiores cognitione deſeruiunt intellectiue. a quibus accipit intellectiua per maiorem abſtractionem. Conſimilimodo angelus poteſt imprimere cōſimiles ſpecies illisquas fecerunt ſenſibilia ſi eſſent preſentia per ipſos ſenſus. hec poſſunt ī dormiētibus vigilātibus. ſic ẜmhanc viam facere poteſt vt repreſentetur intellectui. vnde habilitetur excitetur intellectus ad bonas cogitationes. ſicut ſupra dictum eſt. eo angelus bonus habetpoſſe ſuper ſenſitiuam interiorem exteriorem. habet exhac parte poſſe habilitare excitare intellectiuam.ad cogitandum bona. Ad illud qd̓ obijcitur. operatio facta in fantaſmate. eſt operatio facta in dormientibus. dicēdum ſic aliter: autem aliter. dicit aug.in lib. de anima ſpiritu. poſtꝙͣ enim locutus eſt de reuelationibus que fiunt ab angelis in ſomnis dormientibus ſubdit. vigilātibus etiā occulto quodaꝫ inſtinctuingeſtas eſſe cogitationes quas diuinarēt nouimus. ſicut cayphas potifex ꝓphetauit cum eius intētio voluntatem ꝓphetandi haberet. Adhuc intelligēdum eſt. angelus habilitat ad bonam cogitationem. informado ipſum ſpiritum ſiue ipſam intelligētiam aliter ꝙͣ perviam fantaſie ſcilicet per immediatam irradiationem ſiue cōmunicationem ſuarum viſionum. vt enim dicit au-

gu. ſuper Gen̄. xij. Sancti angeli viſionem ſuam quodineffabili modo in ſpiritu noſtro infundūt. viſa ſuadam prepotenti vnione noſtra eſſe faciunt. quod aliquemodo tali exemplo patere poteſt. Spirituales creatureſicut angeli aīe ſpecula ſūt ſpiritualia. ſicut dicit Dyoniſius in libro diui. no. Unde ſicut ſpeculo materialiobiecto alio ſpeculo materiali. ſpecies reſultate in vnoignūt ſe in alio. ita poteſt eſſe licet ſimilitudine diſtane. ſpeculum ſpirituale .ſ. angelꝰ obijcit ſe anime. quoexiſtente. viſa ſiue ſpecies exiſtētes in ipſo angelo relinquuntur in anima. ſiue accipiuntur ab illa. que quidamviſs habilitant excitant intellectiuam ad bonam cogitationem. Ad illud ergo qd̓ obijcitur. angeli poſſunt cōiungere vel diſiungere ſpecies exiſtētes apud humanum intellectum. dicēdum. cōiungere poſſunt aliquo modo. ſpecies ſiue viſa offerēdo. vt dictum eſt. Adhuc intelligendum eſt. ſicut dicitur ſapi. ix. Corpꝰ qd̓corrumpitur aggrauat animam terrena inhabitatiodeprimit ſenſum multa cogitantem. Ex corruptione ergo iſta eſt facilitas in anima ſiue pronitas ad minus ordinatas cogitationes. ẜm dicitur Gen̄. vj. proni ſuntſenſus hominis ab adoleſcentia in malum. Pretereavt dicit aug. in lib. lxxxiij. q. Malignus ſpiritus abſtrahit meatus intelligētie. per quos pandere lumen rationis radius eterne lucis ſolet ratione corruptionis contracte in anima. ob tenebrationis ex obſtructione meatus intelligentie. impeditur anima ne erigat ſe ad bonas cogitationes. Cōtra hec duo impedimēta. dupliciter expedit angelus bonus animam ſcilicet illuminādoad intuitionem ſpiritualium. ex quibus intuitis excitatur ad bonas cogitationes vt iam dictum eſt: arcendocontrarias poteſtates ab illatione impeditorum adhuiuſmodi. Queſtio quadrageſimaprima de cuſtodia angIcto de preſidētiaqua preeſt angelus ſuper potētiā ſenſtiuam ītellectiuā. Cōſequēter dicēdūeſt de preſidētia qua preeſt ſuper motiuam que attēditur circa cuſtodiā. Querendum eſt ergo de cuſtodia angelica. Prīo ergo oritur. vtrū angelus habeat potetiam cuſtodiēdi hominēẜm animaꝫ. Secūdo ſuppoſito habeat. an habeat anatura vel a gr̄a. Tercio. vtrū vnus angelus ſuperiorhabeat poteſtatem cuſtodiēdo inferiorem. vel determittur circa homines. Quarto ſi cuſtodia angelorū ſit reſpectu hominū. vtrum reſpectu omnium. Quīto. vtriangelus deputatus ad cuſtodiā. aliquando recedat prepter peccata hominis cuſtodiēdi. Sexto. vtrum alioangelus peccet ex negligētia circa cuſtodiā hominis. ſicut prelatus. Membruꝫ primuꝫUerit̉ ergo ī primis. vtrū angelꝰ habeat poteſtatē cuſtodiēdi hominē ẜm animā. at̄cuſtodiat ꝓbat̉ auctoritate ſacre ſcripture.math̓. xviij. angeli eorū ſemꝑ vidēt faciē patris. planiꝰ habet̉ ī glo. que dicit. Magna ē dignitaaīarū. vt vnaqueqꝫ ab ortu ſue natītatis ī ſui cuſtodiamhabeat āgelū deputatū. Itē yſa. lxij. ſuꝑ muros tuoshieruſalē cōſtitui cuſtodes. Ite eccleſiaſtici. xvij. in vnaꝫquāqꝫ gētē p̄poſuit rectores .i. āgelos. Itē ꝙͣdiu puerꝑuulꝰ ē facil̓ ad caſuꝫ. ẜm corpꝰ īdiget manuductore.quouſqꝫ .ſ. veniat ad etatē ꝑfectā. ī fortis ē ſufficiēs ſibi. ſimilit̓ videt̉. ẜm aīam ꝙͣdiu debil̓ ē facil̓ adcaſū ſpūalē. īdiget cuſtode ſiue mauductore ſpūali qͦuſqͥveniat ad etatē ꝑfectā. huic ꝯcordat apl̓s ad gal̓. iijpedagogꝰ noſter fuit ī xp̄o. hec aūt ꝑfecta etas hr̄ ꝙͣdiu ē ī via. ꝙͣdiu ē ī via ſiue ī ſtatu vie. ſemꝑ egēt cu-