Druckschrift 
2 (1481) Tabula tractatuus hui[us] secūde ptis sūme alexādri
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

vn ſunt mala: a deſidiaco a cōmorālonicioſis et a cōtemnēdo virtutesercio v̓o dr̄ ncc̄e hoc ē vtile ex comꝑatōe ad finemſiue ad bonū qd̓ ex illo elicit deus. et hoc dr̄. j. Coꝝ.x. Neceſſe ē hereſes eſſe. vt qui ꝓbati ſunt manifeſti fiunt. ſic etiā eſt. ncc̄e eſt euenire ſcandala. ex illis elicitdeus bonū. vn̄ dīc Criẜ. ſcandala erigunt. ſtabiliorē em̄eum efficiūt. quare ſi vigilauerimꝰ ꝑuū hic fructificabimus lucrū. ſi aūt hoſtibꝰ exiſtētibꝰ et tantis temptationibꝰ imminētibꝰ dormimꝰ: erimus digni veniā ī otioveniētes. Et hoc pt̄ ſolui illud qd̓ obiectū eſt. illd̓qd̓ dicit̉ in math̓. in luc̄. dicitur de neceſſitate ẜmprimū modū: ſed de neceſſitate ẜm ſecūdū modū aut terciū. ſi em̄ diceret̉ ẜm primū modū. tūc locū hr̄et illd̓ qd̓dīc Criẜ. opponēdo. ſi ncc̄itas hmōi eēt. tolleret̉ oīs culpa. aūt dr̄ neceſſariū euenire qꝛ p̄ſcitū. dicēdū illa ncc̄itas ē rei abſolutē: ſꝫ dr̄ ncc̄itas inferēdi. ſeꝗt̉em̄ eſt p̄ſcitū eueīet. tn̄ nccͣrio eueniet: depēdeata li. ar. p̄ſcīa em̄ imponit ncc̄itatē in his que ſubſuntli. ar. aliter em̄ ē in bonis et alit̓ eſt ī malis. In hoīs em̄p̄ſcīa eſt. In malis v̓o. ſꝫ eo eueniūt ideo p̄dicūt̉.Unde Criẜ. cuꝫ dixerit neceſſe ſpontaneū poteſtatisdeſtruēs neqꝫ libertatem electōis neqꝫ neceſſitatem alicui rerum ſubmittēs ait. igit̉ predictō eius ſcandalainducit. abſit: neqꝫ qꝛ p̄dixit ꝓpter hoc ſit: ſed qꝛ futu erat ꝓpter hoc p̄dixit. qꝛ ſi nollent illa ꝑnicioſa age̓: euenirēt. ſi euētura eēnt: eēt p̄dicta. Nembrū quintūUinto querit̉ vtrū maiꝰ ſit peccatū ſcādalum actiuū ꝙͣ paſſiuū. parū diſtent dīchiero. Parū diſtant in vicio ſcādalizae̓ etſcādalizari: fallere et falli. ſi ergo falli inhis ſunt fidei valde ꝑiculoſū ē. ſcādalizari ſil̓r erit valde ꝑiculoſū in hmōi. poterit eſſe ſcandalū actiuū minus ſit paſſiuo. nam plus poterit ſcandalizari ꝙͣ ip̄e intēdit ſcadalizare. intentō v̓o nomē oꝑi īponit. ContraNu. xxxj. hēt̉ in glo. Longe grauiꝰ eſt peccatū. dare peccati cauſaꝫ ꝙͣ peccare: ſed dare cauſaꝫ peccati ē ſcādalūactiuū. grauiꝰ eſt ſcandalū actiuū ꝙͣ paſſiuū. Preterea de ſcandalo actiuo dr̄ ve illi que ſcandalū venit.aūt dicit̉ ve illi ſcādalizatur. Ad qd̓ rn̄det̉. maiꝰeſt ſcandalum actiuū faciēdo comꝑationē in genere ꝓponūtur rōes illa ꝑte. pt̄ tn̄ ſcandalū paſſiuū inaliqͦ ſubiecto eſſe magis ꝑiculoſū ꝙͣ actiuū ī aliqͦ. Qd̓aūt dīc hiero. parū diſtāt in vicio ⁊cͣ. Rn̄deo. ē q̄dādiſtātia ẜm genꝰ pct̄i ē aliā ẜm magnitudīem pct̄i. ẜmgenꝰ pct̄i parū dicunt̉ diſtare. eo aliqͦ ꝯueniuntgignes et genitū ẜm idem genꝰ pct̄i. Si v̓o attēdat̉ diſtātia ẜm magnitudīeꝫ pct̄i. maiꝰ ē ſcādalū actiuū ꝙͣ paſſiuum. Adhuc etiā querit̉ de comꝑatōe ſcādali actiuiet paſſiui ī determīato caſu. pt̄ em̄ aliꝗs videat aliquē fornicari et ad exēplū eiꝰ ꝓuocat̉. et aliꝰ fornicatur intēdens tn̄ aliū ꝓuocare. et facit in maīfeſto. q̄rit̉ꝗs illoꝝ magis peccet? videt̉ ꝓuocat̉ ſcient̓ et īprudenter ruit exēplo alteriꝰ. plꝰ peccat ꝙͣ ille fornicat̉et intendit aliā ꝓuocare. Reſpōdeo. ad hoc om̄ibꝰalijs circūſtātijs paribꝰ: grauiꝰ eſt actiuū ꝙͣ paſſiuū. poſſunt tn̄ caſu eſſe excedentia et exceſſa. Nembrum ſextumExto querit̉ ꝗd ſit dimittēdū ꝓpt̓ ſcanda paſſiuū. Ad qd̓ ſciēduꝫ diſtinguit bern̄.Iſic. peccamꝰ ex infirmitate. ex ignorātia.ex certa malicia. In pͥmis duobꝰ caſibuscauēdū eſt ne faciamꝰ aliqd̓ qd̓ alij ſit ſcandali vel materia. cum ſcꝫ ex infirmitate vel ignorātia ꝓcedit. in tercia: cum ſcꝫ ex certa malicia ē. Un̄ dn̄s de phariſeisex malicia ſcādalizabāt̉ ait math̓. xv. ſinite illos ceci ſūtigma ait petro math̓. xvij. vt aūt ſcādaleos vade ad mare ⁊cͣ. Un̄ bern̄. illoꝝ .ſ.

phariſeoꝝ ſcādalū ex malicia ꝓcedit. eoꝝ ex ignorantiadeſcēdit. iſti ſcandalizant̉ eo veritatē neſciūt: illi quiaodiūt. Regula hiero. talis ē. om̄e qd̓ pt̄ fieri vel fieriſalua triplici veritate omittēdū ē ꝓpt̓ ſcādalū. ſꝫ ſi v̓itasſit in ꝑiculo: ē omittēdū bor ſcꝫ. ſcꝫ vt omittatur v̓itas iuſticie vite vel doctrītgr̄a. ſi ſcādalizātur ꝑentes niſi ego poſtꝙͣ voui religionē redeā ad ſcl̓m debeo redire. qꝛ v̓itas vite ē in ꝑiculo. Sil̓r ſi ſcādalizant̉ auditores qꝛ p̄dico fidē xp̄i vl̓ decalogū: ddimitte̓ qꝛ v̓itas doctrine ē in ꝑiculo. Sil̓r ſi reꝰ ſcādalizatur ſi ꝓferā rectā ſnīam: debeo dimitte̓ qꝛ v̓itas iuſticie ē in ꝑiculo. Diſtingui aūt pn̄t iſte tres v̓itates.v̓itas vite ꝑtinet ad om̄es. ꝯprehēdēs oīa p̄cepta ꝓhita et cōſil̓ia. veritas iuſticie ad p̄latos ꝯp̄hēdēs duastes iuſticie. ſcꝫ ſeueritatē ī puniēdo reos: lib̓alitatē inſuſtinēdo miſeros. veritas doctrīe ſcꝫ ad p̄dicatores etmgr̄os. vel alit̓ ẜm tres vires aīe. vt veritas vite ꝯcupiſcibilē ordinet ad bonū v̓itas iuſticie iraſcibileꝫ cōpeſcita malo. v̓itas doctrīe rōaleꝫ informat ad bonū diſcernē et fugiēdū malū. circa hec tria accidūt dubitatōnede ſcādalo vitando. et prīo de oꝑbꝰ miſcd̓ie: ſcd̓o de opibus ſunt ī cōſilio: tercio de his oꝑbꝰ dicūt̉ indr̄ia.Circa aūt opera mi­ .§. j.ſericordie q̄rit̉ vtrū ip̄a ſint dimittēda ꝓpt̓ ſcādalū. videt̉ no. oꝑa em̄ miſcd̓ie ſunt ī p̄cepto. ſꝫ ſunt ī p̄ceptoꝑtinet ad v̓itatē vite. ſunt dimittēda ꝓpt̓ ſcādalum.dicit em̄ greg. ſuꝑ Ezech̓. ſi de veritate ſcꝫdalū ſvtiliꝰ ꝑmittit̉ naſci ſcādaluꝫ veritas relinquat̉.habet̉lo. xvij. luc̄. ſuꝑ illd̓. impoſſibile ē ⁊cͣ. Cōtraad oꝑa miſcd̓ie obligat̉ aliꝗs ad ſemꝑ niſi loco ettemꝑe. npeccamꝰ ſi dimittamꝰ ad tp̄us. ſꝫ ꝗcꝗd ſitſumus facere. debemꝰ facere vitādo ſpct̄ohabet̉ ſuꝑ illud. xviij. math̓. Ue illi quē ſcāꝓximidalū venit. et. xvij. luc̄. vbi dr̄. Nota inqͣto ſine peccato potes vitare ſcādalū ꝓximi debes. et p̄t poni caſus.ſint duo in extrema ncc̄itate et poſſū ſubueīre niſi altero. vqꝫ v̓o ſcādalizabit̉ ſi dem alteri et ſibi. ſi demſcāda: ſi dem trāſgredior p̄ceptū. et ita vtroqꝫpeccat̉.Ad qd̓ rn̄det̉ oꝑaiſcd̓ie ſūt dimittēdaſimpl̓i ſcādalū vitādū ſꝫ differēda ſūt vl̓ occultāda.meliꝰ em̄ ficculto ſic̄ hētur. vj. math̓. Attēdite ne iuſticiā vr̄amo. ⁊cͣ. Ad illd̓ v̓o qd̓ obijcit̉ oꝑamiſcd̓ie ſunp̄cepto: et ita dimittēda ꝓpt̓ ſcādalumReſpōd ē. veruꝫ ē illo tꝑe obligāt. et reſpondendū eſt ad caſuꝫ ꝓpoſitū: ſꝫ ambo ſunt ī extremancc̄itate ſi res ē diuiſibilis vtriqꝫ em̄ ſubueniēdū. ſi v̓o ſufficit ad releuandū neceſſitatē vtriuſqꝫ: ī medio ponatur. et priꝰ venerit accipiat ſe vel interpoſitamꝑſonarDeinde queritur .§. ij.vtrū cōſilia ſint dimittēda ꝓpt̓ ſcādalū. vtpote renūciādo ſeculo et intrādo clauſtrū ſuppoſito ſcādalo ꝑentū patris ſcꝫ et mr̄is. et vidr̄ ſic. hoc qd̓ dr̄ in gl. inqͣtūpotes ſine pct̄o vitare ſcādalū ꝓximi debes. teneatur ad cōſilia pt̄ ſine pct̄o aggredi ꝯſilia: qd̓ ē ſcādalū paſſiuū ī pn̄ti ip̄oꝝ ꝑentū. dimittēdū ē ip̄ꝫ ꝯſiliū. Preterea exͣ de no. op. nūc. ex inuncto dr̄. ab hisſine pct̄o mortali ꝯmitti pn̄t ꝑiter et omitti: ſcandalotollēdo ceſſandū ē et eis ꝓuitādo ſcādalo inſiſtēdū. ſꝫ tale ē illud tēpus illo quo tenetur ad conſiliū: hoc dicit̉ꝓpt̓ hoc quia votū de cōcilio fit p̄ceptum. reſtat ergo tēpus quo eſt conſiliū dimittendū eſt ꝓpter ſcandalūAdhuc etiā additur pt̄ contingere pr̄ et mr̄ habeāt ꝓuiſorē aliqn̄. ſi intrat: p̄ſumit̉ de morte ip̄oꝝ.ceptum aūt ē de honorapr̄em mr̄em quod intelligtur de corꝑali exhibitōne. ſi intrat trāſgredit̉ illud preceptum cuꝫ ad hoc temꝑe ncc̄itatis obliget̉. ergo peccatdimittēda ergo eſt impletio conſilmortaliter intrꝓpter ſcandalū. Contra cōſiliū dei eſt dictū vl̓ ſa-