Nembrum quartūUarto querit̉ de pena ſacrilegij. ẜm can̄.aūt duplex ē pena. vna ſpūalis alia pecuīaria. Spūalis p̄ter pnīaꝫ eſt excoīcatio ſꝫin hͦ diſtinguit̉ ꝙ ꝓ ſacrilegio in ꝑſona cōmiſſo maior excōīcatio ipſo iure. ſacrilegio d̓o in rebusꝯmiſſo ē minor excoīatio. exceptis caſibꝰ in quibꝰ eſt maior excōīcatio. vt qn̄ aliꝗs intēdit vel frangit: ſic̄ hr̄ extͣ.de ſen. er. ꝯqueſti. et. x. q. iiij. om̄s eccl̓ie. Pena v̓o pecuniaria ſiue ꝓ ſacrilegio ꝯmiſſo in ꝑſonā ſiue ꝓ ꝯmiſſo inrebꝰ determinat̉ in rebꝰ. ſiꝗs in atrio et ꝗſꝗs inuentꝰ fuerit ⁊cͣ. et in alijs hmōi: plures em̄ canones ſunt in quibꝰpena hmōi taxatur.¶ Queſtio. clxxxix. de ſcādaloIctum eſt ſuprade criminibꝰ q̄ ꝯmittūtur in deū. ꝯn̄terdicendū ē de his q̄ ꝯmittūtur ī ꝓximuꝫ.In ꝗbuſdā aūt ledit̉ ꝓximꝰ in mēte ſic ēſcandalū. In quibuſdā ledit̉ in corꝑe ſicut ē homicidiū. ⁊ q̄ ſunt illiꝰ generis ſic̄ ſunt duellum etti rociniū. Aliqn̄ v̓o ledit̉ ī poſſeſſione ſicut ē in rapīa etvſura et in fraudulēto ꝯtractu ⁊ furto. Primo aūt dicerdū eſt de ſcandalo circa qd̓ primo q̄rendū eſt qd̓ ſit. Secundo ſi ſit pct̄m ꝑ ſe. Tercio an om̄e ſcandalū ſit mortale pct̄m. Quarto vtrū ncc̄e ſit eſſe ſcādala. Quinto deꝯꝑatione ſcandali actiue dicti ad ſcandalum paſſiue dictuꝫ. Sexto ſi dimittendū eſt ſcādalū ꝓ veritate vite doctrine veritatis ⁊ iuſticie. Septimo ꝗd ſit faciendū ꝓptſcandalū. Octauo vtruꝫ petrꝰ ſcandalizauit ſeꝑando ſea gentibꝰ ⁊ comedēdo cū iudeis ⁊ de alijs ꝯtingentibusſcandalum.¶ Membrum primūIrca pͥmū ſic ſuꝑ illd̓. xviiij. math̓. Ue mūdo a ſcandalis glo. ꝗ ſcandalizat dicto velfacto minꝰ recto p̄ſtat̉ occaſiōꝫ ruine gͦ ſcādalū eſt dictū vl̓ factū minꝰ rectū ⁊cͣ. ¶ Sꝫvidet̉ ꝙ hec rō nō ꝯueniat om̄i ſcandalo. Dicit̉ em̄. viij.yſa. de xp̄o. erit in lapidē offenſionis ⁊ in petrā ſcandaliſi gͦ ſcandalū dr̄ ibi obex ad quē offendūt iudei. nec tn̄ inxp̄o fuit dictū vel factū minꝰ rectuꝫ. non gͦ hec rō ꝯuenitom̄i ſcandalo: qꝛ nō illi de qͦ dr̄ petra ſcandali. ¶ Pretēaſcandalo paſſiuo nō ꝯuenit illa rō. nō em̄ eſt dictū vel factū ⁊cͣ. gͦ nō om̄i ſcandalo ꝯuenit. ¶ Prete̓a. agere ⁊ patinō coīcant in gene̓ vno. gͦ nec in vna cōi rōne: ſꝫ ſcandalūactiuū ad age dr̄. ſcandalū paſſiuū ad pati refert̉: noneſt vna coīs rō ſcandali actiui ⁊ paſſiui. ¶ Item ſcādalūdr̄ ꝑ ſil̓itudinē in ſpūalibꝰ reſpectu eoꝝ q̄ ſunt ī corꝑalibꝰ. offendit̉ em̄ pes corꝑalis et ꝑ ſil̓itudinē pes ſpūalis.dr̄ aūt ſcandalū obex vel impactio. q̄ritur gͦ de qͦ dr̄ ꝑ prius an de obice an de impactione? et videt̉ ꝙ priꝰ dicat̉ deobice. qꝛ obex p̄bet occaſionē ruine. ¶ Itē impactio paſſio q̄daꝫ ē. ⁊ in paſſione ꝑ ſe nō eſt demeritū. in ſcandaloaūt ē d̓meritū: gͦ magis refert̉ ad obicē ꝙͣ ad impactōeꝫSꝫ ecōtra videt̉. ſcandalū em̄ pct̄m ē. obex at ẜm ſuāſub̓aꝫ nō eſt pct̄m: gͦ potiꝰ dr̄ ſcandalum de impactōne. ſieī ſit lapis ad quē offendat aliꝗs pedē ſuuꝫ: nunꝗd lapisdicet̉ eſſe ſcandalū vel ip̄a offenſio? ꝯſtat ꝙ ipſa offenſioꝓprie gͦ ſcandalū dicet̉ impactio. ¶ Item impactio cōe ēaliqͦ modo in actiuo vel paſſiuo ſcandalo: obex aūt n̄ ſic.¶ Item orig. ſuꝑ illud. Nūi. xxxj. vlciſce̓ pͥmo filios ⁊cͣ.glo. ſcandalū eſt vbi recte ambulāti deceptio ad peccandū ſubijcit̉. deceptio aūt ſe hꝫ ꝑ ſe ad impactōeꝫ nō ad ipſum obicē: gͦ pͥncipal̓r ſcandalū dr̄ reſpectu impactōnis.¶ Ad qd̓ rn̄det̉. ꝙ ſcandalū aliqn̄ dr̄ de obice: ⁊ aliqn̄ d̓impactōne. De obice dr̄ math̓. xvj. Cuꝫ dn̄s dixit petroſcandalū mihi es et ſil̓r cū dr̄ ſacerdos eſſe ſcandalū to-
tius parochie cū tenet publice fornicariā. ẜm hūc modūnō dr̄ diffinitō ſcandali. nō em̄ ꝑſone ꝯuenit ſꝫ actui. xp̄caūt nō dr̄ ſcandalū iſto mō nec illo. neqꝫ enim fuit ꝑſonaſcandalizās: nec in eo fuit actꝰ ſcandalizans. ſed dicebat̉lapis offenſionis et petra ſcandali. non ꝙ cā offenſionisvel occaſio eſſet ab ip̄o: ſꝫ in ipſis iudeis. ſicut ſi aliꝗs inplana viā offende̓t pedem ſuū et caderet ex ſua indiſcretione; ipſa via cū nō hr̄et obicē nō eſſet cā vel occaſio ip̄ius ruine ſꝫ īdiſcretio ambulātis vel defectꝰ aliꝗs ī ipſo.¶ Ad illud d̓o qd̓ obijcit̉ de ſcandalo paſſiuo. dicendū ēꝙ p̄dicta rō eſt ſcandali actiue dicti. ſcandalū aūt paſſiue dictū aliā hꝫ rōnem. eſt em̄ ſcandalū paſſiue dictū. cūaliquis dat ſibi occaſionē ruine ex dicto vel facto alteriꝰſiue ſit rectū ſiue nō rectū. Math̓. xv. vbi dr̄. Scis quiaphariſei audito v̓bo ſcādalizati ſunt. ¶ Ad illud v̓o qd̓obijcit̉. ꝙ nullatenꝰ pōt intentio aliqͣ eſſe coīs ꝑ modumgeneris ſcādalo actiuo ⁊ paſſiuo ſicut nec age̓ ⁊ pati. dicendū ꝙ nō eſt ſil̓e. lꝫ agere ⁊ pati nō hēant genꝰ cōe ſcādalū tn̄ actiuū ⁊ paſſiuū hn̄t pct̄m ꝓ gene̓. ⁊ nom̄ īpactōnis aliqͦ mō eſt cōe. cū aliꝗs impingit pedē alteriꝰ vt cadat: vel cū aliquis impingit pedē ꝓprium. ¶ Ad illud v̓oqd̓ obijcit̉ vtrū ꝑ prius dicat̉ de obice an de impactōne?dici pōt ꝙ qͦ ad quid ꝑ prius dr̄ de obice. et quo ad quidpriꝰ de impactōne. ꝓprie aūt vt h̓ loꝗmur de ip̄a impatione. ſic em̄ eſt pct̄m ꝓut actiue dr̄. eſt eī impactio actōet eſt impactio paſſio. et vtrūqꝫ ẜm rem pct̄m ē. nō em̄ loquimur h̓ de paſſione ꝓprie dicta q̄ nō eſt pct̄m. ¶ Ad illud v̓o qd̓ obijcit̉ de ꝯꝑatione impactōnis ad deceptōeꝫ.dicendū ꝙ licet ad idem referātur: differūt tn̄ rōne. deceptio em̄ ad vim cognitiuā refertur. impactio v̓o pertinetad affectiuam.¶ Nembrum ſecūdūCd̓o querit̉ vtrū ſcandalū ſit pct̄m ꝑ ſe. etvidet̉ ꝙ nō ſit ꝑ ſe genꝰ pct̄i. qꝛ cuꝫ dico peccare corā alio. hoc qd̓ dico corā alio dīc circūſtantiā actꝰ. ⁊ ſcandalū nō importat niſieccare corā alio vt ip̄e ruat in pct̄m: relinꝗtur gͦ ꝙ n̄ ſitpct̄m ẜm ſe ſꝫ ex circūſtantia. ¶ Item aliꝗs recidiuat. exhoc ꝙ peccat ingratꝰ eſt: ⁊ hec ingratitudo circūſtantiapct̄i eſt et nō ꝑ ſe pct̄m: gͦ a ſil̓i videt̉ ꝙ ſcandaluꝫ n̄ dicatniſi circūſtantiaꝫ pct̄i p̄cedētis. ¶ Item ſi ille facit bonacorā alijs. nō facit duo bona ſꝫ tm̄ vnū bonū: gͦ ꝑ oppoſitūvnꝰ erit defectꝰ oppoſitꝰ huic rectitudini .ſ. curuitas oppoītur. hoc ē ſcandalū: relinꝗtur gͦ ꝙ nō ſit ꝑ ſe pct̄m immocircūſtantia pct̄i. ¶ Cont. eſt peccare in ſe. in deū. in ꝓximū: ſꝫ ſcandalū inꝙͣtum ſcādalū eſt pct̄m in ꝓximū: ſꝫ cūdico dictū vel factū minꝰ rectū: dico pct̄m in ſeipſo. cū at̄dico p̄bens alij occaſionē ruine: dico pct̄m ī ꝓximū. ⁊ itadico pct̄a erūt in ſcādalo. ¶ Itē dr̄ſa diſpoſitio ex ꝑte materie actꝰ facit dr̄ſuꝫ pct̄m. vt ſi ꝯgͦſco nō meā ⁊ hͦ vel ſolutaꝫ vel ꝯiugatā: gͦ dr̄ſa diſpoſitio ī mō actꝰ faciet dr̄ſitatēpct̄i: ⁊ ita ſcādalū erit dr̄ſuꝫ pct̄m ab alijs. ¶ Ad qd̓ rn̄detur. ꝙ pct̄m dr̄ dr̄ſuꝫ gene ab alio pl̓ibꝰ modis. vl̓ rōedr̄ſoꝝ actuū: ⁊ ſic ſuꝑbia ⁊ auaricia dicūtur eē dr̄ſa pct̄avel rōe circūſtantie dr̄ſe qͣrū vtraqꝫ tͣhit ī genꝰ dr̄ſuꝫ: ſic̄cū dr̄ pct̄m ex igͦrantia ⁊ ex infirmitate. vel rōe dr̄ ſoꝝ ꝙfit iniuria: ſic̄ alio gene̓ dr̄ pct̄m ī deū ⁊ pct̄m ī ſeip̄min ꝓximū. cū gͦ dr̄ de ſcādalo qd̓ ē pct̄m ſeꝑatū ab alijs. hͦintelligit̉ nō rōe actꝰ dr̄ſi ſꝫ rōne dr̄ſi termī. ẜm eī ꝙ ē dictū vel factū minꝰ rectū ī ſe termīat̉ ī ſeip̄o: ẜm at̄ ꝙ occaſionē p̄bet ruine alteri: ſic termīat̉ ad ꝓximū quē ledit. ⁊ita vno mō dr̄ differēs pct̄m gene̓ alio v̓o mō indrn̄s ſedaggͣuatū ꝑ circūſtantiā. ¶ Ad illd̓ d̓o qd̓ obijcit̉ de ingͣtitudīe. dicendū ē ꝙ ī ꝑte ē ſil̓e: in ꝑte diſſil̓e: eſt eī loꝗ̄ de īgͣtitudīe ꝓut ē pct̄m ꝓpriū in gene̓. ⁊ ẜm hͦ nō dr̄ eē circūſtantia alteriꝰ pct̄i: cū aliꝗs ex intentōne nō reddit gr̄asdeo de acceptis bn̄ficijs dū debet. Ingͣtitudo at̄ q̄ ē in eoꝗ patit̉ recidiuū. nō eſt niſi ex ꝯſeq̄nti. et talis nō dīc niſicircūſtantiā rōe ꝯditōis ꝑſone. ſcādalū at̄ dic ꝯditōeꝫ exꝑte ip̄iꝰ actꝰ. ⁊ pt̄ eē ſine alio pct̄o ſb̓ſtracto: ⁊ ita pt̄ ſcau