.clxxxiiij.Queſtio

cens. ꝙ ſciat ſe fidem xp̄ianaꝫ et baptiſmum p̄uaricaſſeet apoſtata eſſe .i. retro abeuntē. ¶ Ad tercium v̓o dicendum. ꝙ excoīcatio ꝑ ſe reſpicit diuinatōneꝫ vt eſt culpa.ꝑ ꝯſequens tamen reſpicit indebituꝫ modum acquirēdicognitōnem ſuꝑſtitioſam.Alembrum ſecundūEcūdo querit̉ que ſint dr̄ie diuinatōnis ⁊ponunt̉ ꝗn̄qꝫ. mātice. maleficiuꝫ. ſortilegium. auguriū. p̄ſtigiū. p̄ter has etiā eſt matheſis q̄ fit in ꝯſtellatiōibꝰ ſic̄ ſunt ī geneaclici qui conſiderant natiuitates et alia que ſimiliter coſiderant̉ ſub notatōnibꝰ ſyderū. Eſt etiaꝫ diuinatio quefuit in aris ydoloꝝ. et tales dicebant̉ arioli. quedaꝫ etiam diuinatio fit per ſomnia. his ergo differentijs acceptis. ponenda eſt rō diuiſionis. Eſt aūt quedam diuinatio que tm̄ fit ꝑ inuocatōnes demonū. Eſt alia que fit aliquibꝰ alijs rebꝰ adiūctis quibꝰ ꝓuocant̉ demones: ⁊ homines ad infidelitatē ꝑtrahunt̉. eo ꝙ aliqn̄ ꝯtingit ſicutꝯnitiunt vel p̄dicunt. hoc autē ꝯtingit vel ꝑ res aliquasvel per rerum fantaſias. Per res v̓o ꝯtingit multiplicit̓aut ꝑ res ſuꝑiores ſic̄ faciūt mathematici: qui natiuitates hominū ꝯſiderant et qualitates eorūdeꝫ. aut per resinferiores et hoc ꝯtingit aut in elementis ſicut ſunt geomātia. ydromantia. aerimātia. piromātia. Si v̓o in rebus elementatis hoc ꝯtingit multipliciter: in rebꝰ aīmatis vel in rebus inanimatis. In rebꝰ inanimatis ſic̄ cuꝫfiunt quedā ligature lignoꝝ vel aliaꝝ rerum. In rebusv̓o animatis ſic̄ eſt in augurio vel in auſpicio. auſpiciuꝫeſt in aſpectu volatꝰ auiū. augurium in garritū. quedaꝫetiam fit in mortuis animalibꝰ vel in figura mortuoꝝ aīmalium. et hoc dr̄ nigromantia. nigro eniꝫ grece mortuꝰdicitur latine manthia diuinatio. Ad huiuſmōi autē ſuſcitanda cadaueris ſanguis adijcitur. nam amare demones ſanguinē dicūt: ideoqꝫ quotiēs nigromantia fit cruor aqua miſcet̉ vt faciliꝰ demones ꝓuocentur. Diuinatōaūt qn̄qꝫ fit in fantaſijs rerū. aut in ludificatōne exterioris ſenſus ſcꝫ viſus. et hoc modo eſt p̄ſtigium. cum dyabolicis illuſionibꝰ hominū oculi p̄ſtigiunt̉: ne poſſint cernere quod verū eſt. Aut hoc eſt ꝑ ſomnia q̄ ad vim imainatiuā ꝑtinēt ſicut in his ꝗ ꝯiectores ſunt ſomnioruꝫ.Quedā etiaꝫ diuinato fit ꝑ res artificiales ſicut ꝑ caraeteres. et hoc eſt in ſcripturis vel ꝑ imagines cereas velalijs ſicut in maleficijs. quedaꝫ etiā fiunt ꝑ res caſualesſicut in ſortilegijs. ſortilegia aūt dicunt̉ q̄ ſub noīe fictereligionis quedā futura ꝯniciūt. ¶ Pōt etiā queri q̄ differentia ſit inter illas qn̄qꝫ ſpēs qͥ aſſignant̉ ipſiꝰ diuinationis in p̄ncipio. videt̉ em̄ ꝙ maleficiū nō diſtinguat̉ amātice. in nigromātia em̄ que ē mātice pōt eſſe maleficiūmaleficiū em̄ ē quo ꝓcurat̉ alicuiꝰ incōmodū. hoc aūt pt̄eſſe nigromātia: gͦ he due ſpēs nō vident̉ differre. Sil̓it̓videt̉ de ſortilegio in qͦ pōt fieri ꝓcuratio alicuiꝰ maleficij. ¶ Preterea nō videt̉ diuinatio eſſe genꝰ ad oīa iſta. ꝑhoc qd̓ dr̄ deūt̉. xviij. vbi dr̄. Non ſit maleficus nec incātator neqꝫ phitōnes ꝯſulat neqꝫ diuinos. ꝯnumerat̉ gͦ diuinus cū alijs: non gͦ eſt cōe ad omnia illa. ¶ Item p̄ſtigium pōt eſſe maleficiū. pōt em̄ ludificatio fieri ī viſu exteriori ad incōmodū alteriꝰ. ¶ Preterea cū ponant̉ qn̄qꝫſpēs pͥncipales ipſiꝰ diuinatōnis. p̄ter illā que ē in fatis⁊ ꝯſtellatōnibꝰ. pōt queri q̄ ſit rō diſtinctōnis inter illa.vtrū ſcꝫ penes finē differāt vel penes materiā vel penesformā. Ad qd̓ dici pōt. ꝙ diuinatio illa pōt attendi ẜmmaterias ſiue ꝙͣtum ad illa ꝑ que fit diuinatio ꝑ alia em̄fit diuinatio in mātice ⁊ in maleficio. in ſortilegio. et inaugurio. et p̄ſtigio. et fatali diuinatōne. In mātice enimaliqͣ fiunt ꝑ que fit demonum inuocatō vt ꝑ illos cognoſcant̉ futura. In maleficio v̓o fiūt ligature vel imagīesvel caracteres. vt aliqd̓ cōmodū vel incōmodū ſequaturꝑ qd̓ incidāt hoīes in infidelitateꝫ credentes eſſe v̓tutemilliꝰ imaginis vel ligature vel caracteris cū nō ſit. Sortilegiū aūt cū aliqͣ ſortes ꝓijtiunt in electōnibꝰ eccl̓iaſticis

vel in factis hominuꝫ ſpūalibꝰ. vt quodāmodo temptet̉deus: et volūtas diuina in debito mō cognoſcat̉. Augurium aūt eſt cognitio futuroꝝ indebita. ꝑ garritꝰ auiumꝑ volatus. ſumit̉ eniꝫ augurium ſic coīter. ex quo ꝑtrahipn̄t homines ad falſam credulitatē. Preſtigiū aut cumoꝑatōne demonū illudunt̉ hoīes. vt nō videat quod veꝝeſt: ſed credūt qd̓ nō eſt. de hoc dicit aug. in lib̓. d̓ ci. dei.nec mirū de magoꝝ p̄ſtigijs quoꝝ intantū ꝓdiere maleficioꝝ artes vt etiā moyſi in illis ſignis reſiſtentes. vertentes virgas in dracones et aquā in ſanguinē ferant̉ etde his multa dicit augꝰ. recitando in li. de ci. dei. xviij. inquibꝰ nō attendit̉ veritas rei ſꝫ fantaſia et hoīm ludificatio a demonibꝰ. ¶ Ad obiectū aūt primo rn̄dendū eſt. ꝙnigromantia ꝓut eſt ſpēs mantice. differt a maleficio ꝓprie dicto in hoc. ꝙ nigromātia ſit diuinatio ſub ſpēbuscorpoꝝ mortuoꝝ cū inuocatōne demonū: vt cognoſcant̉futura. maleficiū v̓o vt oꝑatione demonū cognoſcat̉ aliquid fiendū cōmodū vel incōmodū: vn̄ magis ꝯuertiturad oꝑationē licet ibi ſit de cognitione. ¶ Ad illud v̓o qd̓obijcit̉ de ſortilegio. dicendū ꝙ ſortilegium aliqn̄ ſumiꝰꝯmuniter. aliqn̄ ꝓprie. ẜm ꝙ ꝯmuniter accipit̉ maleficiūꝯtinet̉ ſub ſortilegio. ẜm aūt ꝙ ꝓprie ſumit̉ ſortilegiū cūꝓiectōne ſortiū ad aliꝗd cognoſcendū: nō eſt maleficiuꝫnaleficiū em̄ magis eſt ad oꝑandū aliꝗd virtute demonum. quod ex alia tn̄ virtute falſo credit̉ fieri. ¶ Ad tercium dicendū. ꝙ diuinatio aliqn̄ accipit̉ coīter. et ſic cōtinet maleficiuꝫ ⁊ ſortilegiū: aliqn̄ v̓o appropriat̉. ſic̄ habetur. xviij. deut. vt diuini dicant̉. et ꝑ ꝯſtellatōnes futura ꝯiectant mō indebito. ſic̄ eſt de neceſſitatibꝰ hominuꝫ⁊ de affectōnibꝰ aīaꝝ. ¶ Ad illud v̓o qd̓ ꝯn̄ter obijcit̉ dicendū eſt. ꝙ p̄ſtigiū ꝑ ſe eſt vt oꝑatōne demonū fantaſiahumana vel viſus ludificet̉. ad hoc ꝙ credat̉ qd̓ non eſtad hoc aūt nō tendit maleficiū ſic̄ dictū eſt. ¶ Pōt etiaꝫqueri de hoc qd̓. xviij. deū. ponunt̉. viij. dr̄ie cū dicit̉. nōſit ꝗ ariolos ſciſcitet̉ ⁊ obſeruet ſomnia atꝫ auguria. necſit maleficus. nec incātator. nec qui phitōnes ꝯſulat. neqꝫ diuinos ⁊ querat a mortuis veritatē. oīa eī hec abhominat̉ dn̄s. xix. v̓o leui. nō tot dicunt̉. dicit em̄ nō auguriabimini. nō obſeruabitis ſomnia. nō figuras aliquasaut ſtigmata facietis. et poſt ſeꝗtur: non declinabitis admagos neqꝫ ab ariolis ſciſcitabimī aliꝗd. ne polluamini ꝑ eos. ¶ Ad qd̓ dici pōt ꝙ in deut. nūerant̉ dr̄ie diuīationis ſpāliter. in leui. v̓o ſub quadā generalitate. vt ſubſis et ariolisendant̉ ſpāles dr̄ie q̄ nūerant̉ indeutter illas q̄ dicunt̉ in leui. vel forte pl̓es dr̄ie diuīationūīt adum maloꝝ cū dabat̉ deutronomiusꝙͣ tp̄s qͦ diſtinguit autē ſeꝑatim in leuitico quaſdaꝫ dr̄ias allijs. vt on̄dat diuerſas eſſe dr̄iasdiuinādi. Aliꝰ em̄ modꝰ ē diuinādi ꝑ res vel ꝑ rerū ſil̓itudines ſiue ſigna. et de illis dat pͥmo intelligere ꝓhibitōꝫalius v̓o ꝑ demonū inuocatōeꝫ īmediatā: et de illis datꝓhibitōeꝫ ſcd̓o. in deūt. aūt has et illas ꝯmiſcet oſtendido dr̄iaū ẜm dr̄as eoꝝ per quas homo pōtitatem differente¶ Nembrum terciumErcio querit̉ vtrum diuinatio ſit licita. etvidet̉ ꝙ nō: ꝑ hoc qd̓ dicit̉. xxiij. Numerinon eſt auguriū in iacob neqꝫ diuinatio iniſrl̓. in qͦ innuit̉ ꝙ nō fuit licitū. Sil̓r habitum eſt. xix. leui. v̓bi fit ꝓhibito. et in deū .xviij. ſic̄ dictuꝫeſt. dicit aūt aug. ſuꝑ illud. xix. leui. nō augurabimini. ꝙhͦ obẜuare curat. deū nitit̉ infamare: tanꝙͣ auibꝰ pluſꝙͣdeo ſcīaꝫ tribuāt. ¶ Itē yſa. viij. cuꝫ dicūt ad nos. q̄rite aphitōnibꝰ ⁊ diuīs ꝗ ſtridēt ī incātatōibꝰ. nunꝗd nō ppl̓sreꝗͥrit a deo ſuo viſionē? q. d. reꝗͥre̓ dꝫ: ⁊ nō ab illis. nō gͦtm̄ ē malū diuinatōeꝫ face̓ ſꝫ diuinatōi crede̓. nō eī ſoluꝫꝗ agūt ſꝫ et ꝗ ꝯſentiunt digni ſūt morte Ro. j. ¶ Sil̓r dic̄apl̓s ad gal̓. dies obẜuatis ⁊ tꝑa ⁊ mēſes ⁊ ānos. timeone forte ſine cā laborauerī in vob̓. ¶ Sil̓r dr̄. xx. leui. aīaq̄ declinauerit ad magos ⁊ ariolos ⁊ fornicata fuerit cū