tiores erant a doctrina religionis ꝙͣ pagani ꝗ colebantydola. ꝙ figmēta quedaꝫ excogitabant. ſicut narrat̉ inli. contra epl̓am fundamēti. et illa venerabant̉ que nullatenus in reꝝ natura reꝑiebāt̉. nō ſic aūt pagani ꝗ rescreatas vel factas venerabant. ſi aūt tm̄ eſſet ibi ſciſmaminꝰ elongarent̉ a doctrīa religiōis xp̄iane ꝙͣ ydolatrie.¶ Nlembrū ſertumExto querit̉ de tꝑe ydolatrie ⁊ ceſſationeCirca qd̓ pͥmo querit̉ ꝓpt̓ quid magis fuit ydolatria tꝑe ſcd̓e etatis ⁊ deinceps: ꝙͣtꝑe prīe etatis. ꝙ at̄ inciꝑet tꝑe ſcd̓e etatispꝫ ꝑ hͦ qd̓ dr̄ in li. hyſtoriaꝝ. dr̄ em̄ ꝙ chaldei ignē adorabant. et ad idem cogebāt alios: ꝯburētes alioꝝ ydola.et huius principiū erat nemphot ꝗ fuit opp̄ſor hoīm amore dn̄andi ⁊ cogebat hoīes adorare ignē. Ninus d̓oa qͦ niniue dicta eſt in honore pr̄is ſui bel ꝯſtruxit. ⁊ adorare fecit ab aſſirijs. ex quo patꝫ ꝙ incepit ydolatria tꝑeſcd̓e etatis. Sil̓r on̄ditur de thare patre abrahā. ꝗ ꝓpt̓hͦ ſtatuit ꝑegrinari: eo ꝙ noluit ignē adorare. ⁊ ſequit̉ ꝙchaldei abrahā ⁊ thara ī ignē ꝓiecerunt. qꝛ ignem adorare noluerūt. et ex hoc ſimil̓r apparuit ꝙ illo tꝑe cepydolatria. Scd̓m aūt yſid̓. gētiles ꝓmetheū pͥmū ſimlachra hoīm de luto finxiſſe ꝑhibent. ⁊ ab eo natā eſſe artē ſimulachra fingendi. Iudei d̓o dicūt ꝙ Iſmahel pͥmꝰſimulachra ex luto fecit. ſic gͦ colligit̉ ꝙ in ſcd̓a etate ettercia originē apud diuerſos cepit ydolatria. in pͥma v̓oetate nō legit̉. et videt̉ ꝙ potius illo tꝑe hoīm genus ꝓnuꝫ eſſet ad ydolatriā. cū em̄ diſtinguāt̉ etates hūani generis quēadmodū diſtinguūt etates alicuiꝰ ſingularishoīs. In pͥma v̓o etate plurimū adherēt hoīes rebꝰ ſenſibilibꝰ. in illa em̄ etate nō multū differt intellectꝰ a ſenſu. qͣre videt̉ ꝙ intellectus hoīm illiꝰ tꝑis quātū eſt de ſenō aſcēderet ad cognitōeꝫ creatoris ſꝫ ſiſteret ī rebꝰ ſenſibilibus. ⁊ ſic a rebꝰ ſenſibilibꝰ crederēt ꝓuenire om̄e iuuamētū qd̓ hr̄ent. ſꝫ illud a qͦ eſt om̄e iuuamētū illud prodeo reputat̉. ī illa gͦ etate maior videbat̉ ꝓnitas ad ydolatriā ꝙͣ in ſequētibꝰ vbi plus abundabat v̓tꝰ intelligentie. ¶ Preterea. hoīes illiꝰ tꝑis ſimpliciores erāt. gͦ facilioris ſeductōis ab inimico ꝗ inſidiat̉ hūano generi. illo etiā tꝑe exhibebant̉ ſacrificia deo. qd̓ aūt exhibet̉ deomaxīe intendūt vſurpare demones ⁊ hoīes ad id ꝓuocare ꝙ eis exhibeat̉ ꝓpter ip̄am infidelitatē q̄ ꝯcomitat̉ nōem̄ demones cū ſint ſpūs in fumo ſacrificioꝝ delectant̉.vn̄ aug. ī li. de ci. dei. ꝗ̄ ſpūs diuītatē ſibi arrogāt n̄ cuiꝰlibꝫ corꝑis ſumo ſꝫ ſupplicātis aīo delectant̉. cui deceptoſubiectoqꝫ dn̄ent̉ intercludētes iter ad deū verū ne ſit hōillius ſacrificiū cū ſacrificat̉ cuiqꝫ p̄ter illū. reſtat gͦ ꝙ illo tꝑe ꝓni erāt demones vt temptarēt homīes de ydolatria. et hoīes ex alia ꝑte minꝰ cauti: ⁊ ita maior ꝓnitasad ydolatriā. ꝙ aūt demones ꝓcurēt ſe ꝓ deo honorarihabet̉ in. ij. de ciui. dei. intelligunt̉ demones ſic̄ notuꝫ inlitteris ſacris ⁊ res ip̄e iudicat negociū ſuū agere vt prodijs habeant̉. ¶ Sed ꝯtrariū pōt ſic argui. in illa etatenō erāt multū elongati a principio mūdi. ⁊ ita nec a memoria creatoris celi ⁊ terre. quare elongati erāt ab ydolatria. ¶ Preterea. multa erat annoſitas illoꝝ ꝗ erāt īillo tꝑe. ⁊ ideo quātū eſt de hͦ. in eis vigebat ſapīa de hisq̄ dictabat natura. natura aūt dictabat creatoreꝫ celi etterre coli. vn̄ ⁊ tūc vnius dei erant adoratores. ¶ Preterea nō ſic circa ml̓ta vagabat̉ intellectꝰ quēadmodū ī poſterioribꝰ tꝑibꝰ. et ꝓpter hͦ elōgati erāt ab ydolatria magis in poſterioribꝰ tiꝑbꝰ. ¶ Preterea. opp̄ſio hūana vtplurimū induxit ydolatriā. nōdū autē erat ſeruitꝰ ꝓpterqd̓ nec ꝯſenſus in ydolatriā. ¶ Itē pōt q̄ri de drn̄tia ydolatrie cui adheſerāt gentiles: ⁊ cui adheſerunt iudei. deydolatria em̄ gentiliū legit̉ an̄ tp̄s abraham. de ydolatria v̓o iudeoꝝ nō legit̉ in canone ſacre ſcripture pͥuſꝙͣin exo. poſt datōem legis generaliter. legit̉ aūt principaliter in gen̄. de rachele q̄ abſcondit ydola pr̄is ſui. Et iacob dixit domui ſue. abijcite deos alienos qui ſunt ī me-

dio veſtri. ſꝫ illud genus ydolatrie ex ꝯtagione gentiumꝓceſſit. reliquum v̓o ex inuentione iudeoꝝ. Poteſt ergoqueri quid mouit iudeos ad hmōi genus ydolatrie. cuꝫdn̄s in exo. ꝓhibuiſſet dicens. nō habebis deos alienoscorā me. ¶ Ad primū dicendū eſt. ꝙ ydolatria cepit inetate ſcd̓a ꝓpter multiplicatōem hoīm maximā que tūccepit eſſe. ſicut habet̉. x. gen̄. et diuidebant̉ gētes ẜm diuerſitatē terraꝝ. ⁊ corruptō generalis pct̄i intantū proceſſerat ſucceſſiue: vt inducerēt̉ hoīes ẜm prius et poſterius ad diuerſa genera pct̄oꝝ actualiū: ⁊ tādē ad corruptōem fidei. vt ſic vertex rōnis corrūꝑetur. vnde pͥma qneralis corruptio fuit ꝙͣtum ad ꝯcupīam carnis. ſic̄ habet̉. vj. gen̄. ſcd̓a v̓o ꝙͣtum ad ꝯcupīam mūdi. ſicut habetur. x. gen̄. de his qui edificauerūt ciuitates diuerſas etalios opprimebāt. tercio v̓o fiebat corruptio ꝑ ſuꝑbianvite. ſicut habet̉. xj. gen̄. et ibidē in fine agit̉ de corruptōne fidei ꝑ ydolatriaꝫ ⁊ nunc in hūano genere aſcenditcorruptio actualis peccati vſqꝫ ad ſummū qd̓ eſt peccatū infidelitatis. hͦ aūt nō ꝯtigit in prima etate. qꝛ in illanō erāt niſi due drn̄tie hoīm. aut deo dediti: ⁊ illi vacabant cultui diuino om̄ino. aut dediti carni: ⁊ illi tm̄ vacabāt carnis voluptati. ꝙ licet deū cognoſcerēt fide: tan̄malis oꝑbꝰ carnis ꝯtradicebant. ¶ Ad obiectū aūt inꝯtrariū dd̓m eſt. ꝙ licet quidā hoīes tūc erāt dediti ſenſibilibꝰ: tn̄ nō aſcēdebāt ad hoc vt creaturaꝫ ꝓ creatorevenerarent̉. ꝓpter recentē memoriā eius qui fecit celuꝫ⁊ terram qua ex diſciplina patrū habuerūt. ¶ Ad ſcd̓mv̓o dd̓m. ꝙ licet ſimplices eſſent qͦ ad hoc: ꝙ tot nō erātrelicta in ſcripturis ex ꝗbꝰ erudirētur ſicut in poſterioribus tꝑibꝰ fuit factum: meliora tn̄ naturalia habebant qͥhoīes ꝗ poſtea fuerunt. ⁊ ex meliori ingenio naturali cugratia que tunc nō defuit. poterant melius reſiſtere machinatōibꝰ dyaboli ꝙͣ in poſteriori tꝑe quātū eſt de bonitate naturaliū. ¶ Ad illud v̓o qd̓ obijcit̉. de drn̄tia originis ydolatrie ſiue tꝑis apud gentiles ⁊ iudeos. dicendū eſt ꝙ iudei diutius ꝑſtiterūt in fide ꝓpter doctrinamabrahe ⁊ pr̄iarchaꝝ quā a deo acceperūt. hͦ aūt fuit. qꝛaliqͦs elegit ſibi in om̄i tꝑe in ꝗbꝰ voluit fidē creatoris ⁊liberatoris ſeruare. ¶ Si d̓o q̄rit̉ ꝓpter qd̓ ꝓniores erāttūc tꝑis ad ydolatriā cū dn̄s loqueret̉ cū moyſi in mōteſyna. hͦ fuit fortaſſe qꝛ ꝓpter morā eius in mote vacabātocio ⁊ multis alijs pct̄is. q̄ tādē inducūt ad infidelitatētāꝙͣ ad ſummū in genere pct̄i. ⁊ magis ydolatrabāt ī vitulo ꝯflatili ꝙͣ ī alio gene̓ ydoli: ꝓpt̓ memoriā ydoli egiptioꝝ. colebat em̄ egiptij thauꝝ ſiue bouē ſerapi ꝯſecͣtu.ſerapus aūt ſic̄ dicit yſid̓. erat egiptōꝝ deus. ꝗ̄ priꝰ eratrex argiuoꝝ ꝗ cū nauibꝰ tranſiuit ī egiptū ⁊ occupauiteā ⁊ mortuus ē ibi. et ī honore tanꝙͣ deus habitus ē. poſtea fingebat̉ ꝙ ſub ſpē thauri egrediebat̉ qͦlibet anno d̓nilo: ⁊ dabat reſpōſa ſacerdotibꝰ mempheticis ⁊ imaginē huius capitis iudei in deſerto ſibi fecerūt. poſtea etiāin recordatōem illius fecit hieroboā vitulos aureos ī ꝗbus ⁊ poſtea filij iſrl̓ ydolatrabāt. ſic̄ habet̉. iij. re. xij. etꝗcꝗd eēt de alijs ydol̓ iſta erāt ydola prīcipalia iudeoꝝ.§. j.Deinde queriturtꝑe ceſſationis. videt̉ em̄ ꝙ ceſſauer̄t ydola ꝑ aduētū xp̄i⁊ publicatōꝫ euāgelij. ſicut hr̄ yſa. xlj. ſuꝑ illud qui fuerūt nūciate. glo. Notādū poſt xp̄i aduētu ꝯſtituiſſe ydola futuroꝝ ſciam ꝓmittentia. ⁊ iteꝝ ibideꝫ. xp̄o ptātemeccie nunciate ⁊ veritatē monſtrante: ip̄i errores ventoet turbini ꝯꝑabant̉. ſil̓iter videt̉ exp̄ſſe ꝑ hͦ quod diciturxix. yſa. aſcendet dn̄s ſuꝑ nubem leuē ⁊ ingredietur egiptum ⁊ mouebuntur ſimulachra egipti. ¶ Sed videturꝯtrariū ꝑ hoc qd̓ legit̉ in acti. xiiij. de ſacerdotibꝰ iouis⁊ .xix. de cultura dyane. ⁊ ſicut legitur in cronicis. plures etiam poſt aduentum xp̄i et fidem predicatam ydolēcoluerūt. ¶ Ad quod dicendum eſt. ꝙ temꝑe ceſſationisydolatrie ⁊ cauſa fuit ex aduentu xp̄i et ex publicationeeuangelij vt in pluribꝰ. et qꝛ nōdum facta eſt publicatioapud aliquos gentes: forte apud illas remanet ydola