Druckschrift 
2 (1481) Tabula tractatuus hui[us] secūde ptis sūme alexādri
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

.clxxviij.Queſtio

iectis vt crederet̉ ip̄os angelos eſſe corporeas creaturas. nullatenus aūt ꝯcedebant̉ imagines qͣles ydolatrie faciebāt colebāt: ne creatura deo coleret̉. In eccleſia aūt modo imagīes ꝯcedēt̉ reꝝ ſacraꝝ. vtpote ip̄ius xp̄i hoīs in memoriā v̓bi nobis īmolati. ip̄ius etiācrucifixi in memoriā ip̄iꝰ redēptoris nobis ē paſſusvt ſcripturas intelligūt: librū habeāt ī reſpiciāt.An damaſ. qꝛ om̄s noſcūt lr̄as nec lectōni vacāt. patres excogitauerūt velut qͦſdā triūphos in imaginibꝰ exſcribere ad velocē memoriā ẜm mētē hn̄tes dn̄i paſſionē. imaginis xp̄i crucifixionē vidētes ſalutaris paſſionis ī rememoratōe veniētes ꝓcidentes adoramus nonmateriā ſꝫ imaginatū. Ad ob̓m aūt cole̓ deū id qd̓ꝑtinet ad culturā eius ē morale. dd̓m eſt q̄dā ſunt ſimpliciter moralia ẜm om̄e tp̄s. ſicut credere dilige̓ deūadorare: ad cultū dei ꝑtinētia ẜm om̄e tp̄s ſunt exhibēda. adorare v̓o mediocribꝰ imaginibꝰ eſt morale ſꝫ ẜmom̄e tp̄s. Dico aūt adorare xp̄m illa adoratōe dr̄ yperdulia. ad hūanā naturā ip̄ius ꝑtinet. Adhuc etiamquerit̉ vtrū aliꝗs poſſit ſimulare ſe adorare creaturamſine pct̄o? et videt̉ ſic. qd̓ dicit hiero. vtilē ſil̓atōem in tꝑe aſſumendā iehū regis iſrl̓ nos doceat exēpluꝫ. potuiſſet interfice̓ ſac̄dotes baal: niſi finxiſſet ſe ydo velle colere dicēs. ꝯgregate mihi oēs ſacerdotes baal.achab ſeruiuit ei in paucis: ego ſeruiā ei in multis. exbis hiero. poſſumus elice̓. aliꝗs pōt ſine pct̄o mortāli ſil̓are ſe adorare creaturā. Uidet̉ etiā ex ꝯmendat̉ a dn̄o in deſtruxit ſacerdotes baal. Cōtra. ſimulatio hmōi eſt illicita. aut em̄ in v̓bo eſt aut in facto.ſi in v̓bo: erat ibi mendaciū. mēdaciuꝫ aūt in his ſuntreligionis ē mortale pct̄m. ſi aūt in facto: exemplū poterat eſſe alijs ꝑditōis. ſcandalū aūt ē dictū vl̓ factū occaſionē p̄bēs ruine. vtroqꝫ peccauit. Ad qd̓ dd̓m.y licꝫ iehū ſil̓aſſet ſe adorare ydola. tn̄ ex erat ydoatra. eſt em̄ ſil̓atio v̓bo et talis ꝑtinet ad genus ydolatrie ſꝫ ad genus mendacij. et qꝛ fuit prīcipaliter intentiōe fallēdi ſꝫ malū ydolatrie illiꝰ tollēdi: dicebat̉ ſimpl̓r mendaciū. nihilominꝰ tn̄ peccauit ſic dicēdoſꝫ ip̄a intētio tanti boni minuit ip̄am ſimulatōeꝫ. nec fuit alijs occaſio ruine ſpiritualis. immo declaratio magis mali qd̓ latebat. aūt dr̄ mendaciū in histinēt ad religionē ſit intētōe fallēdi. eſt vt credat̉ qd̓ eſt credendū ī doctrina religionis. ſic̄ eſt in hereſiarcha mentit̉ vt alios ad errore ꝑtrahat. aūt dicit̉dn̄s ꝯmendaſſe iehū fuit in deſtructōne baal et ydolatraꝝ. in oībꝰ placuerit ſicut ibidē on̄dit̉.Alembrum quartumUarto querit̉ de effectu ydolatrie. dr̄ em̄xiiij. ſap̄. infandoꝝ ydoloꝝ cultura omīsmali eſt initiuꝫ et finis. ſꝫ qͣliter pōteſſe: efficiēs differat a finali principiū a fine. Itē.. ad ro. dr̄. mutauer̄t gloriā incorruptibilis dei ī ſil̓itudinē imaginis corruptibilis hoīs. volucrū. et qͣdrupedū. ſerpetu. ꝓpter qd̓ tradidit eos dn̄sī deſideria cordis eoꝝ ī immūdiciā vt ꝯtumelijs afficiātcorda ſua ī ſemetip̄is. ydolatria fuit pct̄i ꝯtra natu. ſꝫ qͣliter maxime diſtant pct̄m ſpūale qd̓ eſt infidelitatis: et pct̄m carnale qd̓ eſt luxurie. maxime eiusqd̓ eſt ꝯtra naturā. Ad qd̓ dd̓m. ydolatria dr̄om̄is mali occaſionē eēntialiter. em̄ neceſſe ē peccantē pct̄o ydolatrie cadere ī alia genera pct̄oꝝ: ſꝫ ſi intantū deſipit hūana vt creatura creatore colit: veriſimile eſt vt in alijs deſipiat in ꝗbꝰ ꝓpter delectatōnemalicuius boni mutabilis ꝯtemnit̉ maieſtas dei p̄cipiētis Ad illud v̓o qd̓ obijcit̉. ydolatria ē initiū finisoīs mali. dd̓m ē ex alia alia dr̄ initiū finis. Initiū em̄ dr̄. qꝛ ab illo pct̄o facta eſt inchoatio maloꝝ in ip̄is gentilibꝰ. cauſa v̓o qꝛ diſponebat magnitudo illius erroris ad corruptōnem erroris in alijs generibꝰ pct̄oꝝ. finis v̓o qꝛ ꝓpter vt placeret ſpiritibus in

ydolis p̄ſidentibꝰ. et ab eis impetrarēt ẜm credebarplurima mala ꝑpetͣbāt. Ad vltimū dd̓m pct̄m ydetrie eſt ſiue occaſio pct̄i ꝯtra naturā. vt notet̉ ad deordinatōnem hoīs reſpectu nature vl̓is: ſequat̉ deordiatio volūtatis hūane reſpectu nature ꝑticularis. et eſt illud pct̄m tm̄ pct̄m ſꝫ pena pct̄i. et ideo dr̄ deus tradidit eos in reprobū ſenſum .i. ꝑmiſit tradi. inqͣtū em̄ eſtpct̄m eſt a mala volūtate hoīs. inqͣtū aūt eſt pena. eſt adeo recte punit̉ in illo. vt ex intelligat enormitatē ſuipct̄i. ſi em̄ tanta enormitas eſt facē ꝯtra naturā ꝓpriaꝫ.ꝙͣtomagis eſt face̓ ꝯtra naturā increatā a qua eſt principiū eſſe humani. Nlembrum quintūUinto q̄rit̉ de magnitudine huius pct̄i etꝑꝑatōne. Et prīo videt̉ ſit maximū peccatū ſimpliciter. Scd̓o ſit maius qͦruda qd̓ dr̄ leuit̉. xv. de muliere patiēte fluxuꝫ ſanguinis.pct̄oꝝ ꝯꝑatōe. aūt ſit maximū videt̉glo. om̄e pct̄m eſt immd̓icia aīe. ſꝫ ydolatria maxīe: quare ydolatria ē maximū pct̄m. Itē ezech̓. xxij. fecit ydola. glo. ydolatria qͣi maxīa exprobrat̉. Itē deūt. xvij. cuꝫreꝑti fuerint apud te. glo. lex errorē ydolatriā maximedeteſtat̉. maximū em̄ ſcelus eſt honore creatoris impēde̓creature. ex ꝗbꝰ videt̉ ē maximū. Qd̓ etiā videt̉. .. trenoꝝ. pct̄m peccauit hierl̓m glo. cauſaꝫ tante miſerie demoſtrat pctm̄ ſingulare retēto oīa retinent̉. et abſente oīa dimittunt̉. hoc aūt eſt incredulitas ex incredulitate em̄ deū ſꝑ exacerbauer̄t: ydola coluerūt: in xp̄m crede̓noluerūt. videt̉ pct̄m ydolatrie ſit maximū. Ratio etiā docet illd̓. em̄ pct̄m ſit ſpreto incōmutabili bo adherere ꝯmutabilibꝰ: ſꝫ inter ꝯmutabilia bona ydo ē maxime elongatuꝫ a bono incōmutabili. vn̄ et nihildr̄ eſſe in ſcriptura. adherere illi eſt maximū peccatū. Contra de iſto pctō legit̉ ſit irremediabile etin futuro. de pct̄o aūt in ſpm̄ſ. legit̉. qd̓ autē remittit̉hic neqꝫ in futuro maius eſt ⁊cͣ. Itē ſuꝑ illud. Nolite exaltare cornu. glo. maximū ēpiciū excuſatōis. namqͣi cornu erigit alios pct̄a ſua nitit̉ excuſare. Reſtat pct̄m ydolatrie eſt maximū. qd̓ em̄ ſuꝑabundātiaꝫ dr̄ vni ſoli ꝯuenit.Item poteſt queri .§. j.trū pcī̄m ydolatrie ſit maius pct̄o ſciſmatis? et videtur ſic. ydolatria em̄ eſt defectus fidei ſimpl̓r: ſciſma d̓o fi ponit. in tn̄ deficit a fide ſimpl̓r adheret vnitati eccīe catholice. maius eſt pct̄m ydolatrie ꝙͣ ſciſmatis. Aug. ꝯtra fauſtū. Sciſma eſt eadē opināte atqꝫ ea ritu colēte ceteri ſolo ꝯgregatōis delectari deſtidio.ex pꝫ minus eſt pct̄m ſciſmatis ꝙͣ ydolatrie. Contra. dicit aug. ꝯtra fauſtū. Vos longe paganis eſtis deteriores. qꝛ illi ea colūt ſunt ſꝫ dijs colēda non ſunt.ſunt em̄ ydola: et ad ſalutē nihil ſunt. et colit arborem amādo ſꝫ adorādo. id colit qd̓ nunꝙͣ eſt: ſꝫ qd̓ itacolēdū eſt. vos aūt colitis oīno ſunt. ſꝫ vr̄aꝝ fabulaꝝ vanitate fingunt̉. et ideo ꝓpinꝗores eſſetis vere pietati ſi ſaltē pagani eſſetis. ſꝫ illi manichei ſciſmatici erātde qͦꝝ numero erat fauſtinus. et he̓tici ſil̓r. deteriꝰ ē ſciſma hēſi ꝙͣ ſit ydolatria. Ad qd̓ dd̓m pct̄m ydolatrie maximū eſt. eo maxīe opponit̉ rectitudini fidei.deſtruit em̄ totaliter pͥmū qd̓ ē in fide .ſ. credulitateꝫ deioīpotētis creatoris celi et terre. Ad obiectū aūt intrariū dd̓m. aliqd̓ pct̄m dr̄ maius altero vel ꝓpter genus ip̄ius actus. et ẜm dr̄ ydolatria eſſe maior. velpter circūſtātiā actus: ſcꝫ ſcienter ex induſtria peccat ẜm pct̄m in ſpm̄ ſct̄m dr̄ maius pct̄m. vel ꝓpter priuatōem remedij ꝯtra pct̄m: et ẜm illū modū dr̄ pct̄m excuſationis maximū ſiue impenitentie. et ſoluūtur ea obiecta ſunt in ꝯtrariuꝫ. Ad v̓o qd̓ obijcit̉ de ſciſmate vel hereſi manicheoꝝ dicendū eſt. licet in pluribus ꝯmunicaret cuꝫ fide catholica. in hoc tamen remo-