¶ Membrū terciūErcio querit̉ in quibꝰ ꝯſiſtat. pōt em̄ queri vtrū aliquis poſſit aliquā creaturā colere vt deū: ⁊ adorare ſine peccato? qd̓ videt̉pōt em̄ eſſe ꝙ aliquis nihil audiuit de deo⁊ notus inter ydolatras videt adorare ydola ⁊ creaturas. videt̉ ꝙ iſta ignorantia ſit inuincibilis: cū nullatenus habeat a qͦ poſſit addiſce̓. Un̄ aug. ille nō ſuo vicioignorat. ideo em̄ ignorat. qꝛ nō fuit a quo diſceret. nec exumore ꝯperit doctrine opinionē. et ido īmunis ē a ꝯdēnatōe. talis gͦ nō peccat: cū nullꝰ peccet in eo qd̓ vitare n̄poteſt. ¶ Contra. cognitio ꝙ deus ſit naturaliter inſitaeſt mēti. nullus gͦ excuſat̉ ab ignorātia dei. Itē in pͣs. dr̄.Scitōte qm̄ dn̄s ip̄e eſt deus ⁊cͣ. ſi gͦ quilibet ingrediat̉ad ꝯſideratōem ſui: inueniet illū eſſe deū ꝗ eſt vniuerſorum factor ⁊ creator: gͦ ignorātia eius neminē excuſat.¶ Item pōt queri ſi nullus poteſt colere ſine pct̄o vtrumpoſſit adorare ſine pct̄o? qd̓ videt̉ ꝑ hͦ qd̓ dr̄ in glo. ſuperillud. xx. exo. Nō adorabis neqꝫ coles. glo. aliud eſt colere aliud adorare: pōt ꝗs inuitus adorare tormētis victꝰPreterea. de beato ignatio legit̉. ꝙ potuit induci adcendendū thura ydolis: ſꝫ nullo mō volebat xp̄m negare. Reſtat gͦ ꝙ aliquis ſine pct̄o poteſt adorare ydola¶ Contra. xx. exo. dr̄. Nō adorabis neqꝫ coles. vbi ꝓhibet̉ adoratio. et dicit glo. vtrūqꝫ reſecat vt nec affectonecolas nec ſpeciē adores. gͦ nō poteſt fieri adoratio ydoloꝝ ſine peccato ydolatrie. ¶ Ad qd̓ dicendū. ꝙ huiuſmodi ignorātia nō eſt inuincibilis. Unde nō excuſat apct̄o licet em̄ nō poſſit habere doctrinā hoīm cuꝫ nullusſit ibi fidelis: pōt tn̄ habere ſpm̄ ſct̄m intus docentē. vnctō erocꝫ de oībꝰ ſic̄ habet̉. j. Ioh̓. ſi faciat qd̓ in ſe eſtPreterea vſu ratōnis pōt duci ad inuiſibilia dei. ꝑ eaque ꝯſpiciūt̉ intellecta a creatura. ſicut dr̄. j. ad Roma.¶ Sic intelligendū eſt qd̓ dicit aug. ꝙ ille nō eſt culpandus qui a qͦ diſceret nō inuenit ſi ignoret. ¶ Ad ſcd̓m v̓odd̓m. ꝙ cultus diuini nullatenus attribuendi ſunt creature ꝓpter ſe. vn̄ nec eſt adorare ydola vl̓ creaturas adoratōe q̄ eſt latria ſine pct̄o. adoratō em̄ importat actū exteriorē ꝓcedentē a voluntate aliqͦ mō. Un̄ qd̓ dicit̉ ī exodo in glo. ꝙ aliquis inuitus pōt adorare ydoſa: intelligendū eſt de illo quē metus induxit. ille aūt quē metꝰ induxit ex volūtate qͦdāmō facit licet nō abſoluta. ꝑ tormēta aūt nullus inducendus eſt ad faciendū ꝯtrarie honorificētie diuine. ¶ Ad illud qd̓ dr̄ de beato ignatio dicēdū eſt ꝙ nō adorauit ydola ſꝫ coram ydolis exn̄s thuradeo incendebat. ſic̄ be. thomas apl̓s ⁊ alij ſancti an̄ ydola ducti ꝓteſtabant̉ ſe adorare deū ⁊ nō ydola. et hͦ patuit in ydoloꝝ deſtructōe. ¶ Itē pōt queri vtrū aliquisſalua fide cordis in qͣ nullatenus credit̉ de ydolo ꝙ ſitdeus: poſſit ore ꝯfiteri de ydolo ꝙ ſit deus ſine peccato.qd̓ videt̉ ꝑ hoc qd̓ dicit aug. lingua nō facit reuꝫ ſed reamens. ſed ille nō videt̉ hr̄e ream mentē cū recte credat.nō gͦ dicēdus eſt reus. ¶ Contrariū videt̉. x. ad ro. Corde credit̉ ad iuſticiā ore aūt ꝯfeſſio ſit ad ſalutē. ſi gͦ aliꝗs ꝯfiteat̉ ore cuius ꝯtrariū credit ad damnatōeꝫ ſui cōfitet̉. ¶ Ad qd̓ dd̓m. ꝙ hmōi ꝯfeſſio nō pōt fieri ſine peccato. vn̄ dr̄ in glo. x. ad roma. pene om̄s qui xp̄m coramꝑſecutoribꝰ negauerūt. qd̓ de illo credebāt corde tenuerūt. ⁊ tn̄ ore nō ꝯfitendo ꝑierunt: niſi illi ꝗ penitētia reuixerūt. Et iterū nihil ꝓdeſt hoc eſſe in corde qd̓ verū ē:ſi hoc dr̄ voce qd̓ falſuꝫ ē. qꝛ veritas et ē credēda et dicenda. ¶ Ad illud v̓o qd̓ dicit aug. ꝙ lingua nō facit reū ſedrea mens. dd̓m eſt ꝙ hec eſt mens rea ex qͣ ꝓcedit mendaciū in doctrina. ¶ Deinde querit̉. ſi hō pōt exhibereſine pct̄o reuerentia corꝑalem creature. q̄ deo debet̉. qd̓videt̉: eo ꝙ genuflexiones fiūt coraꝫ p̄latis eccleſia ſticis⁊ ſecularibꝰ. ¶ Sed videt̉ ꝯtrariū ꝑ hͦ qd̓ dr̄ yſa. xlv. mihi curuabit̉ om̄e genū ⁊ iurabit mihi oīs lingua. ⁊. xiiij.ad ro. vbi habet̉ ſimile. ¶ Sil̓r dr̄. vj. heſter de Mardocheo ꝗ nolebat genu flectere corā aman. timuit em̄ ne honorē dei tranſferret ad hominē. Et dicit orige. genu fle-

ctere eſt cuncta eſſe ſubiecta ⁊ cultui dei obedire. ꝙ autēgenuflectere ad cultum dei ꝑtineat patet ꝑ hͦ qd̓ dr̄. ij. adphil̓. Donauit illi deus nomē qd̓ eſt ſuꝑ omne nomē. vtin noīe ih̓u om̄e ge. fle. ¶ Ad qd̓ dd̓m. ꝙ nullo mō eſt reuerētia ſoli deo debita creature exhibēda. hoc aūt eſt degenuflexione cordis. ſicut dr̄. ij. ꝑalip. vlti. et nunc flectogenua cordis mei. Si v̓o fit ſermo de genuflexione corꝑali. aut illa eſt qͦ ad vtrūqꝫ genu: ⁊ illa nō eſt exhibendacreature ꝓpter ſe: ſꝫ exhibendo deo reuerentiā in creatura. alicubi tn̄ poteſt cōſuetudo excuſare. Si v̓o fiat quoad vnū genu: genuflectio hͦ mō ꝯuenit creature rationali cui exhibet̉ reuerētia. Similit̓ licet ꝓftratō principaliter deo fiat: tn̄ ſicut habet̉ in vete. teſt. in reuerentiamhoīm exhibebat̉. ¶ Item cū ydolatria fiat in adoratōneydoloꝝ ſicut habet̉ yſa. xx. poteſt q̄ri vtrū factores imaginū vel ꝗ ꝓcurāt facturā earundē peccēt peccato ydolatrie vel pct̄o ꝯſimili? qd̓ videt̉: ꝑ hoc qd̓ dicit̉. xiiij. deutro. nō vidiſtis aliquā ſimilitudinē in die quā locutuseſt vobis deus de medio ignis: ne forte decepti faciatisvobis ſculptā ſimilitudinē aut imaginē maſculi aut femine ⁊cͣ. ⁊ dr̄. v. deutᵇ. nō facies tibi imaginē aūt ſculptile ſiue ſil̓itudinē ⁊cͣ. ꝑ qd̓ deſignat̉ ꝙ faciētes hmōi peccant ⁊ faciūt ꝯtra pͥmū preceptū. ſꝫ facere ꝯtra pͥmū p̄ceptū eſt pct̄m ydolatrie: gͦ hoc eſt pct̄m ydolatrie. Sil̓iterde ꝓcurantibꝰ habet̉ .xlvj. yſa. qui ꝯfertis aurū de ſacco⁊ argentū de ſtatera ponderātes ꝯducētes aurificem vtfaciant deum ꝓcurare. gͦ vt faciant imaginē hmōi ē peccatū ydolatrie. ¶ Contra. eccleſia ꝯcedit facturā imanū ⁊ eas in eccleſia collocat. hoc aūt nō eſſet ſi ſpēm ydolatrie p̄tenderet. ¶ Preterea ioh̓. damaſ. honor imagnis ad ꝓthotipū ꝑuenit. ꝓthotipū at̄ ē qd̓ imaginat̉. exquo deriuat̉ qd̓ fit. Et iterū dei genitricis imaginis nōmateriā. ſꝫ figurā adoramus. honor em̄ ꝗ eſt ad ip̄aꝫ: adeū qui eſt ex ip̄a incarnatus reducit̉. ſi gͦ honorationesimaginū ꝯcedūt̉: ⁊ facture ꝑ ꝯn̄s eaꝝ ꝯcedunt̉. ¶ Item inexo. dixit dn̄s ad moyſen. ꝙ face̓t cherubin obumbrātiaꝓpiciatoriū. ſi gͦ hͦ ꝯcedebat̉ in ve. teſta. vt fierent imagines etiā reꝝ incorporeaꝝ: multo fortius in nouo teſ. ꝯcedit̉ vſus imaginū reꝝ incorporeaꝝ ⁊ ita ꝑ ꝯn̄s facturaimaginū. ¶ Huius etiā gr̄a querit̉ vtrū ſimiliter an̄ aduētū xp̄i poterāt ſine pct̄o fieri imagines reꝝ ſacraꝝ ſic̄⁊ mō fiūt. Et videt̉ ꝙ ſic. qd̓ em̄ ꝑtinet ad cultū dei vl̓ honorē ſanctoꝝ. morale eſt. ſꝫ face̓ hmōi imagines ⁊ honorare ad cultū deiformē ꝑtinet. gͦ eſt morale. moralia autēnō variant̉. ſi gͦ modo fint ſine pct̄o tunc potuerunt fieriſine pct̄o. ¶ Contra deus infigurabilis ē. infigurabilisaūt rei ꝗs pōt facere imaginē? et dicit damaſ. Inſipiētieſumme ⁊ impietatis eſt figurare deū. hinc et in ve. teſta.nō erat aſuetus imaginū vſus. qꝛ v̓o deus factus eſt hōꝓpter nr̄am ſalutē. ⁊ vere ꝑambulauit terrā. paſſus eſt:crucifixus ē: excogitauerūt pr̄es velut qͦſdā triūphos inimaginibꝰ exſcribe ad veloce memoriā. ſic gͦ in noͣ. teſta.ſunt ꝯceſſe imagines. dic̄ etiā damaſ. accepimus lucā euāgeliſtā pinxiſſe dn̄m et mr̄em eius. ex ꝗbꝰ et alijs pluribꝰexemplis arguit̉. ꝙ licitus eſt vſus imaginū in eccleſia.¶ Ad qd̓ dicendū eſt. ꝙ facere imagīes duplici pt̄ fieriintētōe. vl̓ vt adorēt̉ ꝓ d̓o: ⁊ hͦ mō ydolatre aliꝗ adorabāt imagīes. vl̓ vt adorēt ſpūs p̄ſidētes ī ydol̓: ⁊ ẜm hūcmodū ē ydolatria. vn̄ damaſ. grecoꝝ ſculptilia q̄ demonū erāt imagīatōes abiectabilia ⁊ deteſtabilia exiſtunt.Si v̓o fiūt imagīes reꝝ ſct̄aꝝ ītētōe honorādi res ſacͣs.⁊ pͥncipal̓r deū colēdi ꝗ ē auctor ſct̄ificatōis. ẜm hͦ facereimagīes vel ꝓcurare nō ē pct̄m niſi admiſceat̉ aliqͣ aliaintētio ꝑuerſa. ¶ Illud aliud qd̓ obiectū ē intelligit̉ d̓ factura imaginū ẜm intentōem ydolatrie addit̉ etiā ꝙ ip̄ius dei ẜm diuinitatē nulla eſt facienda imago. vn̄ peccatꝗ ſub imagīe repn̄tare volūt trinitatē ī vnitate ⁊ ſic adoret̉. In vete. etiā te. ꝓhibita fuit factura ymaginū ne vice dei fieret venerato. ꝓni eī erāt iudei ad ydolatria ſic̄pꝫ ex ſacͣ ſcript̉a. tū qꝛ ml̓tū erāt ſenſibiles: tū qꝛ int̓ genes ꝯuerſabāt̉. ¶ Ꝙ at̄ ī ve. teſ. fiebāt imagīes cherubi. h̓fuit ꝓpt̓ hͦ. qꝛ angl̓i apparuer̄t in corꝑalibꝰ creaturis ſub