Queſtio.clxxiij.
per ſimile. fornicatōem eē peccatū mortale ſcriptū ē ī corde homīs nat̉aliter. gͦ ſi aliꝗs fornicet̉ ignorās fornicationē eſſe mortale pctꝫ: peccat ex ignorātia affectata. ⁊ itaex certa malicia. gͦ nō debꝫ excuſare eū infirmitas: et itaeſt pct̄m in ſpm̄ ſct̄m̄ qd̓ falſū ē. ¶ Itē nōne aliꝗs ex ſuafragilitate p̄t deſꝑare. et qd̓ ē ex fragilitate ē pctm̄ ī pr̄eꝫgͦ nō oīs deſꝑatio ē pct̄m ī ſpm̄ ſct̄m. nō gͦ deſꝑatio ē ſpēspct̄i in ſpm̄ ſct̄m. quicꝗd em̄ ꝯtinet̉ ſub ſpecie cōtinet̉ ſubgenere. ¶ Itē dixit Cayn. iiij. gen̄. maior ē iniꝗtas meaꝙ vt veniā merear. nūꝗd credidit ꝙ maior eēt ſua iniquitas ꝙͣ miſcd̓ia dei ex qua dat̉ venia? ¶ Ad qd̓ dicēdū. ꝙnō eſt ſil̓e de noticia eiꝰ ꝙ ē deū eē ſumme miſericordē etiuſtū. et de eo ꝙ fornicatio ſit mortale pct̄m. vox em̄ oīmeſt deū eē iuſtu et miſericordē. et cū redit ad ꝯſcīam rectā nullatenꝰ pt̄ diſcredere cū credit ip̄ꝫ eē ſumme bonūſꝫ ſic nō eſt de eo ꝙ fornicatio ſit mortale pct̄m: cū hͦ ml̓tihabūdātes rōne non attingāt ſed aucͣte. et ideo licet illepeccet ex ignorātia ꝗ nō credit fornicatōꝫ eē mortale peccatū: nō tn̄ peccat ille ex ignorātia ſꝫ in ſpm̄ ſct̄m qui p̄ſumit vel deſperat mō quo dictū ē. ¶ Ad ſcd̓m v̓o dicēdū ē.ꝙ duplex ē diffidere. Eſt em̄ diffidere de ſeip̄o rōne ſueinfirmitatis. et hec diffidētia licꝫ ſit pct̄m: ī aliqͦ caſu nōeſt pct̄m in ſpm̄ ſct̄m. vn̄ puſillanimitas nō eſt pct̄m ī ſpirituſct̄m. Eſt aūt diffidētia de diuīa bonitate nō p̄cedētealiqua cauſa excuſante. et hoc ē pct̄m in ſpm̄ſct̄ꝫ. ¶ Adterciū v̓o dicēdū. ꝙ nō credebat ſuā iniꝗtatē eē maioremmiſericordia dei: ſꝫ ꝙ maior eēt ꝙͣ ſatiſfactio. vt crederetſe nullatenꝰ poſſe ſatiſfacere deo quē offendit.Adhuc etiā queri .§. ij.tur vtrū p̄ſumptio reſpiciat miſcd̓iaꝫ dei. et qͣre dr̄ opponi iuſticie potiuſꝙͣ miſcd̓ie. ¶ Itē p̄ſumptio ē vna extremitas ſpei. opponit̉ gͦ ne plus timori ꝙͣ ſpei aūt ſpei ꝙͣ timori? Et vidr̄ ꝙ magis opponat̉ timori. timor em̄ reſpicit iuſticiā infligentē penā. p̄ſumptio gͦ cū ſit cōtra iuſticiā vr̄ oppoī tīori ꝗ ꝑ ſe ordīat̉ ad iuſticiā. ¶ Ꝙ at̄ magiſoppōat̉ ſpei hēt̉ ex hͦ ꝙ ꝯueniūt ī gene̓. vtrūqꝫ eī ē expectatio veīe. ſꝫ ſpes ē expectatō venie vl̓ gl̓ie ex meritis de cōgruo vl̓ de ꝯdigno: p̄ſūptio at̄ ſine meritis n̄ attribuēdogr̄e ſꝫ ſuis oꝑbꝰ. ¶ Ad qd̓ dicēdū. ꝙ p̄ſumptio potiꝰ dr̄eſſe cōtra iuſticiā ꝙ ꝯtra miſcd̓iam: qꝛ poīt latitudinemmiſcd̓ie ſine iuſticia. ecōtra deſꝑatio vidr̄ ponere iuſticiam ſꝫ tollere effectū miſcd̓ie. licet gͦ tam p̄ſumptio ꝙͣ deſperatio referātur ad miſcd̓iam et differēter. qꝛ deſperatio diminuit effectū miſcd̓ie: p̄ſumptō v̓o ſuꝑflue ſiue excedēter ponit: tn̄ p̄ſumptio ꝓpt̓ cām dictā dr̄ opponi iuſticie in effectu et deſperatio miſcd̓ie ī effectu. ¶ Ad alid̓v̓o dicēdū. ꝙ p̄ſumptio opponit̉ ſpei et timori. ſꝫ oppoīturſpei nō rōne generis qd̓ eſt expectatio miſcd̓ie: ſꝫ ratōedifferētie ſuꝑaddite. Preſumptō em̄ ē expectatō miſcd̓ieſine gr̄a. ſpes v̓o ē expectatio miſcd̓ie attribuēdo gratie.p̄ſumptio aūt ⁊ timor opponūtur rōne differētie eoꝝ quereſpiciūt̉ et drn̄t in genere. Preſumptio em̄ ē extēſio admiſcd̓iam. timor v̓o ē reſilitio a ſūma iuſticia ẜm ꝙ nosloquimur de timore initiali. a ſūma v̓o maieſtate in ſuāꝑuītatē ẜm ꝙ fit ſermo de timore reuerētie et ita differ̄tgenere. Preſumptio etiā ē indebita expectatō futuri boni. timor v̓o de quo loꝗmur eſt debita fuga futuri mali.¶ Item obijcit̉ de impugnatōe v̓itatis agnite. dicit̉ eī ꝙblaſphemia dimittet̉. ſpūs v̓o blaſphemie non remittet̉neqꝫ hic neqꝫ in fut̉o ſic̄. xij. math̓. hētur. Poteſt gͦ querique ſit dr̄a inter blaſphemiā et ſpm̄ blaſphemie. ſpūs eīblaſphemie aūt dīc potētiā aūt habitū aut paſſionē. ſedcōſtatnō dicit potētiā: cū potētia in eo ꝙ potentiā bonū ſit. ſpūs aūt blaſphemie malū. Neqꝫ dicit paſſionē:ſit minnalū ꝙͣ ip̄e habitꝰ. blaſphemia at̄ dīct gͦ ꝙ ſpūs blaſphemie dicit habitū malumfalſa de deo dicūtur vel vera negātur. gͦ ſpiritusnie cōtinetur in genere blaſphemie. hec em̄ ē ratio blaſphemie ſic̄ hētur. iiij. ad ephe. ſuꝑ illud blaſphemia. ¶ Preterea ꝙ dicit̉ in math̓. ſpūs blaſphemie ī nr̄a
trāſlatōne. ẜm Criẜ. dicit̉ blaſphemia ſpūs. pt̄ gͦ querique ſit intentio rōnis dicēdi. Item dīc Amb̓. Siꝗs ſpiritus corꝑis hūani deceptꝰ. de corꝑe xp̄i aliter ſentiatēdignū ſit: nō eſt excluſus a veniā. ſiꝗs v̓o ſpūſſct̄us pt̄atem abnegauerit ſempiternā. et nō in ſpū dei ſꝫ in beelzebub aſſerit eijci demonia. nō pt̄ ibi eſſe exhortatio venievbi eſt ſacrilegij plenitudo. ex qͦ vidr̄ ꝙ ſi aliꝗs male ſentiat de filio. nō ſit pct̄m in ſpm̄ ſct̄m. ſꝫ ſi male ſentiat deſpūſct̄o: tūc peccat in ſpm̄ſct̄m. ¶ Sꝫ cōtra hͦ ē ꝙ ip̄i iudei peccauerūt in ſpm̄ ſct̄m dicētes. ꝙ ip̄e v̓tute dina quadeus erat nō eijciebat demoīa. vn̄ dic̄ Amb̓. Ideo gradeſcelꝰ cōmittebāt. qꝛ qd̓ dei eē cognouerāt. dyaboli eē clamabāt. ¶ Itē dr̄ in glo. Rab. ibidē. ꝗ ſpm̄ ſct̄m nō eē velmiorē pr̄e eē credūt vel dicūt. qꝛ nō ex iuidia dyabolicaſꝫ ex hūana ignorātia hoc faciūt. irremiſſibili crimīe nōtenēt̉. ſꝫ maiꝰ ē credere ſpm̄ ſct̄m nō eē: vel eē creaturā: q̄hec oꝑa nō eē ſpūſſct̄i. gͦ illud dꝫ dici maiꝰ pct̄m ī ſpm̄ſ.vel ſi illud nō dr̄: nec reliquū dicēdū ē. ¶ Preterea dicit̉xij. math̓. ꝙ ſpūs blaſphemie nō remittet̉ hic neqꝫ ī fut̉oSꝫ ꝯtra aliꝗ eoꝝ penituerūt ꝗ illo pct̄o peccauerūt. ꝓptd gͦ pct̄m ī filiū d̓r̄ remiſſibile. pct̄m aūt qd̓ erat contraſpm̄ſct̄m dicebat̉ irremiſſibili. ¶ Itē vidr̄ pct̄m ī pr̄eꝫ idēqd̓ pct̄m in ſpm̄ ſct̄m. qd̓ em̄ ē irremiſſibile: pct̄m ī ſpm̄ſ.dr̄. ſꝫ pct̄m illiꝰ ꝗ ī ſil̓itudīe dyaboli ꝯtra ꝯſcīaꝫ ſuā maieſtatē dei oppugnat nō ē remiſſibile. ſic̄ dr̄. xij. math̓. hͦ aūtē pct̄m ī pr̄em qd̓ ē ꝯtra maieſtatē. gͦ pct̄m in pr̄em ē pct̄ꝫin ſpm̄ſct̄m. in qͦ gͦ diſtīguit̉ ſi hͦ nō eſt illud. ¶ Ad qd̓ dicendū ꝙ aliud ē de blaſphemia ẜm ꝙ ibi accipit̉. ⁊ aliudſpūs blaſphemie: cū vtrūqꝫ ſit habitꝰ malꝰ. nec accipit̉ibi blaſphemia ẜm ꝙ genꝰ ē ad vtrūqꝫ: ſꝫ ẜm ꝙ determinat pct̄ꝫ ſine aggrauatōe circūſtātie q̄ ē ex certa malicia.quidā em̄ blaſphemāt qͣſi ex coactōe. ⁊ hi peccāt ī pr̄em:qꝛ ex īfirmitate. ꝗdā v̓o ex deceptōe ſiue ſeductōne: et hipeccāt ī filiū. alij v̓o ex ſola malignitate: et hi peccant inſpm̄ ſct̄m. et hͦ pct̄m dr̄ pct̄m blaſphemie. ꝗd em̄ aliud vr̄ſpūs blaſphemie niſi affectatio vituꝑatōis diuīe. blaſphemia v̓o ibi accipit̉ cū ex īfirmitate vel ex igͦrātia blaſphemat. hoc em̄ ē blaſphemia q̄ hꝫ colorē aliquē excuſatōis ꝑ quā diminuit̉ pct̄m. ſpūs v̓o blaſphemie hꝫ circūſtātiā ꝑ quā aggrauatur peccaj. ibi em̄ malicia creſcitqͣſi ad qd̓daꝫ ſūmū. Sic ergo ſpiritus blaſphemie. vnemodo dicitur contra blaſphemiam. alio v̓o modo ſubblaſphemia ꝯtinetur. ¶ Ad aliud v̓o dicendū. ꝙ hoc peccatum dicitur ſpūs blaſphemie. qꝛ ſicut ſpūſſctus ſpiratad laudē et amorē dei: ita iſte ſpūs blaphemie ſpirat adodium dei et vituꝑium. Acrīt dr̄ blaſphemia ſpiritus. eo ꝙ contra ſpiritūſannat. dicēs noneſſe oꝑa ſpūſſancti ſed dyaboli cuꝫ ſcīat cōtrariū. ¶ Adtercium v̓o dicendū. ꝙ. b. amb̓. loquitur rōne deceptōisquam poſſet hr̄e homo ſi videret formā xp̄i in humanitate et nō videret miracula. ſi talis crederet nō eſſe deuꝫprobabilem videretur habere excuſationē. ſed qui videret miracula ſciens ꝙ miracula nō ſunt niſi a deor et attribueret dyabolo: talis nō haberet excuſatōem. et hocmodo intelligit̉ ꝙ ſit peccatū in ſpm̄ ſct̄m attribuere eiectionem demonioꝝ ip̄i dyabolo et nō ſpūiſct̄o. nec negatur quin poſſit eſſe peccatū intum: ſi aliquis excerta malicia blaſphemiaꝫ dicat in filium vel etiam inpatrem. ¶ Ad quartum dicendum eſt. ꝙ nō dicitur peccatū in ſpiritūſanctū qꝛ maior falſitas credatur. poſſetem̄ hoc eſſe ex ignorātia humana. ſed hoc eſt quādo homo dicit mīorem vel maiorem falſitatem ex malicia. ettunc rōne ip̄ius cauſe dicit̉ eſſe peccatū in ſpiritū ſct̄m.¶ Ad quītū dicendū. ꝙ nō dicit̉ pct̄m in ſpm̄ ſct̄m qꝛ nonpoſſit eſſe de eo pnīa: ſꝫ dicti ſunt peccaſſe in ſpm̄ ſct̄m̄: qꝛ(ſic̄ dīc Criẜ.) ſufficientē acceperūt exꝑientiā ſpiritusꝓphete em̄ ꝑ eū locuti ſunt et om̄es ab eo dona gr̄e acceerūt. nō aūt ita cognouerūt filiū carne indutū: et iō exilla ꝑte excuſatōꝫ aliquā poterāt hr̄e. cuiꝰ ſignū fuit ꝙpenitētibꝰ orauit dimitti in cruce iniuriam ſibi factamſed de iniuria facta in ſpm̄ ſct̄m nō ita dixit hr̄e veniaꝫ.