ylicet actus ſit naturalis ꝗ eſt in coeūte fornicario mōd drn̄tiam actus ꝗ eſt ꝯͣ naturā: nihilominus tn̄ ꝓut ēpct̄m: eſt ꝯtra naturaꝫ. pct̄m em̄ eſt auerſio ab eo qd̓ eſtẜm naturā in id qd̓ eſt preter naturā. vt dicit damaſceUn̄ ꝯtra naturā dr̄ dupliciter. ꝯtra naturalē ꝯcubitū ꝗ ēmaris cū femina. et hͦ mō pōt eſſe actus ille ẜm naturaꝫAlio v̓o mō dr̄ ꝯtra natura qd̓ eſt ꝯtra naturalem habitudinē ad bonū gratie vel v̓tutis. et hͦ mō dr̄ pct̄m mortale eē ꝯtra naturā. corrūpit em̄ bonū nature qd̓ ē ſpēi modi et ordīs. Cū aūt dr̄. j. ro. Mutauer̄t nat̉alē vſū ⁊cͣ. pͥmo mō accipit̉. ¶ Ad ſcd̓m v̓o dd̓m. ꝙ aliud ē de actu cōmedēdi ⁊ d̓ actu coeūdi. actꝰ em̄ coeūdi ꝓcedit ex vi generatiua q̄ corruptōꝫ hꝫ quādā vltͣ illā q̄ ē ī alijs viribꝰ. vn̄ſuus actus ē pct̄m niſi excuſet̉ ꝑ bonū mr̄imonij. ¶ Adterciū dd̓m. ꝙ nō eſt ſimile de eo qd̓ factuꝫ fuit ab abrahā: et de eo qd̓ fit ī moderno tꝑe. abrahā eī cogͦuit agaraffectu mr̄imoniali ꝯſentiēte ſara vxore ſua qͣi iure ip̄iꝰeo ꝙ eſſet ſterilis. et tūc ncc̄itas erat ml̓tiplicitas ad cutū dei. vn̄ eā habuit qͣſi vxorē. ꝙ aūt expulit eā inſpiraton diuīa factū fuit in figura alterius ſacr̄i. ¶ Ad qͣrtūdd̓m. ꝙ eſt vel ꝯtra ꝓhibitōem ſic̄ habet̉ exo. xx. ẜm aliam trāſlatōem. et ſicut habet̉ ad hebre. ⁊ alubi ab apl̓o.vbi on̄dit eſſe mortale. ē etiā ꝯtra ius nature ẜm illā intentōem nature qͣ om̄e pct̄m mortale eſt ꝯtra naturā: liꝫnō ſit ꝯtra ius nature ẜm alterū modū. ¶ Ad illud v̓oqd̓ obijcit̉. vtrū ſit veniale pct̄m? dicendū ꝙ in illa auctoritate dat̉ intelligi fornicatōem eē mortale pct̄m. alit̓ em̄nō pateret̉ penas eternas. et in hͦ dat̉ intelligi ꝙ opuspietatis et miſcd̓ie motiuū qd̓dā eſt. vt impetret̉ faciliusveniā patiēti lubricū carnis. et notat̉ in hͦ excellētia operis pietatis et miſcd̓ie reſpectu ieiunij ⁊ alioꝝ opeꝝ inꝗbꝰ eſt exercitatio corꝑis. ¶ Si v̓o obijciat̉ ꝙ fornicatōeſt mīmꝰ gͣdus pct̄i carnalis. dd̓m ꝙ mīmus gͣdus dicit̉duplicit̓. vel ẜm hͦ ꝙ gͣdus diſtinguūt̉ ẜm dr̄n̄tias ꝑſonaꝝ cū ꝗbus eſt coītus. et hͦ mō pōt eē mīmus gͣdus ꝓut dr̄ ꝙ adulteriū vincit fornicatōem vincit̉ aūt ab inceſtu. inceſtus aūt vincit̉ a vicio qd̓ eſt ꝯͣ naturā. ꝓut aūtminimꝰ gͣdus dr̄ in genere pct̄i cū minus hꝫ deformitatis. ẜm hͦ primꝰ motus carnalis pct̄i dr̄ eē mīmus gradus vel delectio citra conſenſum. ſuꝑioris ꝑtis ratōnisvere vel interp̄tatiue. Si aūt obijciat̉ ꝙ nulli fit iniuriain hͦ pct̄o. et ita nō ē pct̄m mortale. ſoluēdū eſt ꝑ interemptōnem em̄ deo cuius tēplū violat ẜm illd̓ j. cor. vj. neſcitis qꝛ mēbra vr̄a templū ſunt ſpūſſct̄i. ſiquis aūt violauerit templū dei diſperdet eum deus.¶ Nemorū terciūErcio querit̉ ſi fornicatō eſt mortale peccatū. vtꝝ ſit maius vel minꝰ alijs peccatisEt videt̉ ꝙ ſit minꝰ pct̄m. ꝑ hͦ qd̓ dic̄ aug.in li. de adulterinis ꝯiugijs. adulterij malum vincit fornicatōem. vincit̉ aūt ab inceſtu. peſſimuꝫaūt eſt qd̓ eſt ꝯtra naturā. Et in eodē li. grauius peccaadulter ꝙͣ fornicator. ſed hos inceſtuoſi trāſcēdūt. ¶ Cōtra. pōt aliquis cognoſcere ſuā cā delectationis minꝰ ordinate tn̄ debito mō ẜm naturā. ſꝫ minꝰ eſt peccare ī ſuaꝙͣ peccare in nō ſua: gͦ minꝰ eſt illud pct̄m carnis ꝙͣ fornicatōis pct̄m. ¶ Ad idē aug. Tātū valet ordinato creatoris ⁊ ordo creature vt rebꝰ ad vtendū ꝯceſſis. cū modꝰexcedit̉ longe fit tolerabilius ꝙͣ in eis q̄ ꝯceſſa non ſuntvel vnus vel rarus exceſſus. ſꝫ exceſſus fornicatōis ē ī illa q̄ nō ē ꝯceſſa. exceſſus aūt in ꝯiugata debito mō ẜm naͣturā ē in ſua. gͦ minus pct̄m eſt. ¶ Ad qd̓ dd̓m. ꝙ minꝰpct̄m ē huius ī ꝯiugata ſua ꝙͣ in fornicaria. dr̄ tn̄ fornicatio eſſe minus pctm̄ in gradibꝰ pct̄i carnis. fit em̄ comꝑatio ad alia genera peccatoꝝ ẜm drn̄tias ꝑſonaꝝ. plꝰem̄ pct̄m eſt coīre cū aliena ip̄m ꝯiugatū vel etiā cum nōſua ꝙͣ ſolutū cū ſoluta. plus etiā eſt pct̄m cū accedit̉ virginē ꝙͣ ad corruptā alijs paribꝰ. plus etiā cū fit trāſgreſio voti in altera ꝑſonaꝝ ꝙͣ cū nō ē trāſgreſſio alijs ꝑibꝰ.plus etiā qn̄ eſt ꝯtra vinculū nature vel ꝯtra ip̄am natu
rā. et ita patet ꝙ ꝯꝑatōe ad iſlas ſpēs dr̄ eſſe minꝰ pct̄mfornicatio. ⁊ hͦ mō ꝓcedūt due rōnes q̄ hͦ ꝯcludūt.Queſtio. clxv. DeadulteriOnſequenter dicedū eſt de adulterio circa qd̓ pͥmo q̄rit̉.vtrū adulteriū tm̄ ꝑpetret̉ cum alienaScd̓o ſi peccat̉ etiā cū ſua mortaliter.vtrū ẜm om̄em modū debeat dici adulteriū vel ſub alin ſpecie ꝯtineri. Tercō de magnitudineiſtius pct̄i. Quarto de pena huius peccati.¶ Membrū primūD p̄mū ſic videt̉ ꝙ tm̄ ſit adulteriū cū aliena. adulteriū em̄ eſt ad alienū thoꝝ acceſſus. ſicut ip̄a intētō noīs determīat. gͦ cuꝫaliena tm̄ ꝑpetrat̉ adulteriū. ¶ Itē augꝰAnechus ē cū relicta ſua aliena ꝯcupiſcit̉. ¶ Itē leo papaadulteriū ꝯmittit̉ cū vel ꝓprie libidinis inſtinctu vl̓ aline ꝯſenſu cū altero vel altera ꝯtra pactū ꝯiugale ꝯcubitur: atqꝫ infrangit̉ fides q̄ magnū aī bomū ē. ¶ Sil̓iteryſid̓. ſuꝑ exo. adulteriū facit: ꝗ p̄ter ſuā ad alteraꝫ accedit. ex ꝗbꝰ colligit̉ ꝯiūgi cū aliena adulteriū eē ⁊ ecōuerſo. ¶ Cōtra. hiero. nihil intereſt ex qͣ cā honeſta ꝗs inſaniat. vn̄ ſextus pitagoricus adult̓ inꝗt eſt in ſuā vxoremardētior amator. Et iterū nihil fediꝰ aūt ꝙͣ vxorē amaretanꝙͣ adulterā. gͦ adulteriū pōt committi nō cū aliena.¶ Itē aug. in li. de nuptijs ⁊ ꝯcupiſcētijs. Si ambo nonſūt tales. audeo dice̓: aut illa qͦdāmō ē mariti meretrix.aūt ille adulter vxoris. gͦ adulteriū ꝯmitti pōt n̄ cogͦſcendo alienā. ¶ Ad qd̓ dd̓m. ꝙ adulteriū ꝓprie dr̄ cū ad alienū thorū fit acceſſus. nihilominꝰ tn̄ dr̄ adulteriū cū ꝯiugatꝰ vel ꝯiugata ad ꝑſonā ſolutā accedit. extenſo aūt vocabulo dr̄ adulteriū aliqn̄ cū ꝓpria vxore. ſꝫ hͦ eſt ẜm qͣndā iuris interp̄tatōem. dr̄ em̄ adulteriū cū ita ardenterdiligit vxorē ſuā vt ſi eſſet vxor alterius: nō minꝰ carnaliter ꝯmiſceret ſe cū ea. ſimilitudine gͦ adulterine libidīsdr̄ adulteriū. nō qꝛ pena adulterij ei debeat̉. ẜm illud qd̓dr̄. ꝙ adulteriū ſcd̓m locū tenet in penis. et ꝑ hoc ſoluiillud qd̓ obiectū eſt primo. ¶ Ad ſcd̓m dicēdū. ꝙ illa auctoritas aug. in qͣ dr̄ ꝙ ille eſt adulter vxoris. intelligiide illis ꝑſonis qͦꝝ altera ſcꝫ vir intendit extinguere fetūin ventre materno. ⁊ reputat̉ adulter: qꝛ dignꝰ ē pena cōſimili vel ampliori q̄ adulteris eſt determinata. facit em̄ꝯtra bonū ꝓlis et ꝯtra bonū ſacramenti.¶ Nembrū ſecūdūEcundo querit̉ ſi etiā peccat̉ cū ſua mortaliter. vtrū ẜm om̄em moduꝫ debeat dicignant̉ aūt qnqꝫ modi. Primo cum cognoadulteriū vel ſub alia ſpecie ꝯtineri. Aſſiſcit eam cauſa ſatiande libidinis ꝑ meretricias blandicias. Secūdo cū preter naturalē modum. Tercio cū etiāꝑe ꝓhibito. Quarto cum loco ꝓhibito. Quinto cū accedit ad p̄gnātē vicinā partui: vel ad mēſtruatā tꝑe mēſtrui. Et videt̉ ꝙ n̄ ſit fornicatō ẜm modū ſpāleꝫ fornicatōis. cū ſit fornicatō ſoluti cū ſoluta ẜuato vſu nat̉ali. ſimilit̓ pt̄ ītelligi de alijs ſpēbꝰ pct̄i carnalis. ſic̄ de ſtuprovel inceſtu. reſtat gͦ ꝙ ſit adulteriū. ¶ Itē minus videtureē pct̄m cū cā explende libidinis cognoſcit. ꝙͣ cū acceditp̄ter naturalē modū: vel cū accedit ad mulierē mēſtruatā vl̓ vicinā ꝑtui vbi timet̉ ꝑiculū ꝓlis. Et dic̄ hiero. tūcviri dn̄t abſtinere ab eis: qꝛ tūc ꝯcipiūt̉ mēbris damnati. ceci. leproſi. gibboſi et hmōi. ſi gͦ illud pct̄m dr̄ adulteriū ꝓpt̓ ſui enormitatē: ml̓to fortiꝰ ⁊ ſcd̓m terciū ⁊ ita dealijs. ¶ Preterea. adulteriū reputat̉ cū ſit contra bonifidei ⁊ ꝯtra bonū ꝓlis. ſimiliter cum ſit ꝯtra bonum ſacramenti. ſed in om̄ibꝰ his fit ꝯtra aliquod iſtoꝝ bonerū: gͦ in om̄ibꝰ his reputatur adulterium. Contra. adul-