Druckschrift 
2 (1481) Tabula tractatuus hui[us] secūde ptis sūme alexādri
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Queſtio.clxiij.

futuri. ẜm yſid̓. v̓o. iiij. ponunt̉. ſcꝫ turpiloquia. ſcurriliaa. Primo ergo ponēda eſt ratio nuludicra. ſtultꝭmeri. Deinde ſubdende ſunt dubitationes. circa nume vel ea numerant̉. Ratio aūt numeri hec eſt. pct̄m generat̉ ex luxuria aut eſt ẜm deordinatōꝫ rōnabilisut iraſcibilis. aut ꝯcupiſcibilis. ẜm deordinatōeꝫ at̄nalis ſunt duo peccata. ẜm em̄ deordinatōem ad ſuꝑiora ſunt ꝯtemplanda dicit̉ cecitas mentis. ẜm deordīationē aūt ad inferiora agenda dicit̉ inconſideratio. Similiter ẜm inordinatōem iraſcibilis duo vicia generantur. aliqn̄ em̄ habet inordinatōem in patiendo et diciturincōſtātia. aliqn̄ in aggrediendo et dicitur precipitatō.Scd̓m aūt deordinatōem virtutis ꝯcupiſcibilis generātur quatuor pct̄a. quoꝝ duo reſpiciūt affectōem rei preſentis: alia v̓o duo reſpiciūt affectōeꝫ rei future. Eſt em̄affectio indebita ad preſentē ẜm amorē nimiū. et ẜmhoc dicit̉ amor ſui: et intelligitur de amore carnali. Uelẜm deteſtatōem qd̓ ſumme amandū eſt. et ẜm hoc ponit̉odium dei. Reſpectu v̓o futuri. aut boni mutabilis autboni immutabilis. ſi reſpectu boni mutabilis. dicit̉ affectus pn̄tis ſeculi. affectus em̄ pn̄tis ſeculi eſt volūtasqua deſiderat ꝑmanere in bonis mutabilibus vt eisfruat̉. Si v̓o fiūt reſpectu boni immutabilis futuri: dicit̉ deſperatio. deſperatio em̄ futuri eſt voluntas de eterna vita deſperans. Uel aliter poſſunt illa. iiij. accipi vtduo reſpiciūt ꝑſonā. duo reſpiciāt rem. ꝑſonā reſpiciūtamor ſui et odiū dei: rem reſpiciūt affectus pn̄tis ſeculiet deſperatio futuri. Scd̓m inordinatōem v̓o in appetitu reſpectu ſubſtātie inferioris dicit̉ peccatū qd̓ ē amorſui. ẜm inordinatōem v̓o fuge reſpectu ſubſtantie ſuꝑioris dicit̉ odiū dei. ẜm inordinatōem aūt appetitus reſpectu pn̄tis boni dicit̉ illud peccatū qd̓ eſt affectus pn̄tisſeculi. ẜm inordinatōnē aūt fuge reſpectu boni futuri dicit̉ horror ſiue deſperatio futuri. et ſic in vniuerſo ſuntocto naſcētia ex luxuria. Scd̓m aūt yſid̓. ponūt̉ qͣtuornaſcētia ex parte ſermonis. ſapiētie em̄ in ſermone opponit̉ ſtultiloquiū. bonitati v̓o ẜm tres ꝯditōnes opponuntur alia tria. oportet em̄ ꝯſiderare qd̓ decet. qd̓ licet. qd̓expedit. ei qd̓ decet opponit̉ turpiloquiū. ei qd̓ licet ſcurrilitas. vtilitati v̓o ludicra opponunt̉.Secūdo dubitaturᵐ. §. j.de ratōne numeri haꝝ filiaꝝ. et pͥmo de incōſtantiacipitatione. vident̉ idē eſſe inſtabilitas vel inquietudo mentis qͣs ponit yſid̓. filias accidie. Itē de amore ſui dubitat̉. Nam ſicut dicit aug. fundamentū ciuitatis dyaboli eſt amor ſui. magis debet aſſignari filiaſuꝑbie que eſt initiū om̄is peccati ꝙͣ luxurie. Itē odiūeſt genus ad odiū dei et odiū ꝓximi. Item odiū naſcitur ex inuidia: eſt eius ſpeciēs. odiū dei non eſt filialuxurie. de alijs etiā multipliciter dubitat̉ ſꝫ aſſignatānumeri ratōem pꝫ ſolutio. Dubitabit em̄ aliꝗs de om̄ibus. iſtas intendit luxurioſus aſſequi finē ſuū.ſunt filie luxurie. Ad primū dicendū. eſt idē incōſtantia et inquietudo mentis ſiue inſtabilitas. Incōſtantia em̄ eſt ſtatū in bono impedit: ꝓpter aduerſaꝯtraria voluptati carnis que nolumus ſuſtinere. Inꝗetudo v̓o mentis et inſtabilitas corꝑis ſunt ꝓpter ꝓſperaadipiſcēda. Ad ſcd̓m dicendū. qm̄ amor ſui ſumit̉ lare adherentia qua ſe diligit inordinate plus ꝙͣ deet. vt plus ꝙͣ deū. et ſic amor fundamentū ciuitatis dyaboli eſt. ſumit̉ aūt ſtricte amore homo inordīate diligit ſe ꝙͣtū ad ſuū inferius .i. carnē. ſic eſt filia luxuriena luxuria eſt que maxime inclinat animā ad amorē carnis. Ad terciū dicendū. qm̄ odiū que eſt filia inuidie ēodiū ꝓximi quod apparet naſci ex triſticia de alieno bono. odiū v̓o dei filia eſt luxurie. amor inferioris. ideſt carnis immoderatus in luxuria eſt. et ideo maximainclinatio eſt ad inferius. vn̄ ſeꝗt̉ maxīe receſſus a ſuꝑiori qd̓ ꝑtinet ad odiū. Ad vltimū dicendū qm̄ preaſſignata vicia immediate ex volūtate vel oꝑe luxurie naſcū

tur et ordinant̉ ad finē aut ſicut tendentia ad finē. quēadmodū incōſideratio. p̄cipitatio. et amor ſui. affectꝰpreſentis ſeculi. tanta em̄ eſt voluptas illa que eſt finisluxurie in actu. ratio inconſiderate iraſcibilis impetuoſe: ꝯcupiſcibilis toto affectu. ꝙͣtuꝫ ad intrinſecusin amore ſui. ꝙͣtū ad extrinſecus vt in affectu ſeculi moueant̉ ad ip̄am. et ſic patet qualiter hmōi vicia ordinentur ad hmōi voluptatē tanꝙͣ tendentia ad finē ſuum. reliqͣ v̓o oīa reducūt̉ ad finē ſicut fugientia ad ꝯuerſantiafini .i. voluptati ẜm carnē que eſt ẜm tactū in coitu maxima. vt cecitas mentis deſipiūt ſpūalia. inconſtātiaque ſtatū in bono tenet. ꝓpter grauitatē vel aduerſitatem odiū dei cui diſplicet iuſticia dei. et mouet̉ contraip̄am horror vel deſperatio futuri ſeculi. que refugit penam deſperat de premio. hec omnia aduerſant̉ voluptati ẜm carnē. ſapor ſpūaliū. ſtatus ī pnīa. dei iuſticia.pena eterna cum elongatione glorie. Queſtio. clxiij. de illa trimembri diuiſione peccati. aliud ex infirmitate. aliud exignorantia aliud ex certa malicia.Xpleta diuiſionepeccati ẜm drn̄tias capitaliū vicioruꝫet naſcentiū ex illis ſummarie: adiuuate dn̄o ꝓcedēdū eſt ad diuiſionē peccatiactualis trimembrē que eſt. Peccatuꝫaliud eſt ex infirmitate. aliud ex ignorantia. aliud ex induſtria ſiue certa malicia. et eſt eadē illa. peccatū aliud eſt in patrē. aliud in filiū aliud in ſpm̄ſanctū. Prīo querendū eſt de dubitabilibꝰ que ſpectāt ad diuiſionēhanc in genere. et poſtea deſcēdendo ad ea ꝯtinent̉ ſubſingl̓is drn̄tijs. Primo aūt querit̉ penes qd̓ accipiaꝭhec diuiſio. Scd̓o vtꝝ idē pct̄m ꝯtineat̉ ſub diuerſis differentijs. Tercio de ꝯꝑatione differētiaꝝ inter ſe ſcd̓mmagnitudinem peccati. Nembruꝫ primuꝫRimo querit̉ circa primū. videt̉ em̄debeant niſi due differētie. cum em̄ dueſunt ꝑtes aīe: cognitiua et motiua. Pct̄maūt ſit in aīa ex occaſione defectus: in altera ꝑte erūt tm̄ due differentie. defectus em̄ in ꝑte cognitiua generaliter eſt ignorantia. defectus aūt in ꝑte motiua eſt infirmitas. hec em̄ ꝯp̄hendit et infirmitatē que eſtaīe ex ꝯiunctōe ad carnē: et eſt aīe ẜm ſeip̄aꝫ. Uel ſi īfirmitas tm̄ accipit̉ ip̄ius aīe ẜm ꝯiunctōem ad carnemtunc manifeſtū eſt. Itē induſtria ſiue certa ſcīa ignorātia opponūt̉ ſufficient̉. om̄e pct̄m diuidit̉ illa duo.om̄e em̄ pct̄m aut ſcienter aut ignorāter ꝯmittit̉. Preterea. malicia eſt pct̄m. determināt̉ cauſe pct̄i nondꝫ malicia ꝯputari inter cauſas ſiue occaſiones pct̄oꝝ.ſufficiūt relq̄ due drn̄tie. Itē vid̓t̉ vnica dr̄ntia ſufficiat vt pct̄m dicat̉ ex infirmitate. om̄e em̄ pct̄m auteſt ex timore male hūiliante: aut ex amore male accēdēteſꝫ vtrobiqꝫ ē infirmitas. quidā em̄ peccāt ex infirmitateamoris. ꝗdā ex infirmitate timoris. Preterea. peccatū aut eſt ex īfirmitate mētis. aut ex īfirmitate carnis.de duplici infirmitate dr̄ ī psͣ. ſuꝑ illud. Infirmata ēin pauꝑtate v̓tus mea: et oſſa mea ꝯturbata ſunt. infirmitatē em̄ v̓tutis intelligit̉ infirmitas. ꝯturbatōꝫoſſiū infirmitas carnis. ex altero em̄ hoꝝ ꝓuenit peccatū. videt̉ om̄e pct̄m ex drn̄tia īfirmitatis procedere. Sil̓iter pōt on̄di pct̄m ex ignorātia ꝓcedit. om̄isem̄ malus ignorat. ſic̄ dicit ph̓s. Et dic̄ dyoni. nullꝰ reſpiciens ad malū inqͣtū hmōi oꝑat̉. ſi peceās oīs recit ad id qd̓ malū eſt: peccās oīs neſcit illud eſſe mali pct̄m eſt ex ignorātia. Ad qd̓ dd̓m. diuiſio ſupͣdicta ad ſufficientiā nccͣriū ē ſit trimēbris ẜm dicitaug. ī li. lxxxiij. q. alia ſunt pct̄a īfirmitatis. alia imꝑitiealia malicie. et ponit talē dinctōeꝫ infirmitas oppo