Druckschrift 
2 (1481) Tabula tractatuus hui[us] secūde ptis sūme alexādri
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

.clx.Queſtio

vj. Ro. regnet pct̄m ⁊cͣ. neqꝫ exhibeatis membra arma iniꝗtatis. ſꝫ in om̄i ebrietate regnat pct̄m. ip̄e exhibet mēbra ſua arma iniꝗtatis peccat mortalit̓: cuꝫ talia ꝓhibeat apl̓s. Pret̓ea ad ephe. v. Nolite inebriari vino. ita ē ꝓhibitū: ita vt priꝰ. Sꝫ ꝯtra aug. īmone de igne purgatorio. quotiēs aliꝗs ī cibo in potuplꝰ accipit ꝙͣ neceſſe ē: ad pct̄a minuta nouerit ꝑtine. ſeduetudinē ſuā intelligit pct̄a minuta pct̄a veaug. ẜꝫnialia. oīs ebrietas ē pct̄m veīale. Ad qd̓ dicēdū.ebrietas aliqn̄ ē venialis: aliqn̄ mortalis. nec ex qd̓ dicit auḡ. ſequit̉ oīs ebrietas ſit venialis. intelligit em̄qn̄ ꝗs accipit pluſꝙͣ neceſſe ſit. ẜm mēſurā tn̄ inꝑceptibilem qm̄ ſi ẜm ꝑceptibilē ex euertit̉ ſtatꝰ mētis tūc peccaret mortalit. Et dicit̉ acciꝑe pluſꝙͣ neceſſe ſit ẜm menſurā ꝑceptibilē. qn̄ pͥmo a mēſura egredit̉ ꝑceptibili ẜmratōeꝫ bn̄ ordinata ad diſcernēdū. Ad illd̓ qd̓ obijciad ꝑtē aliā: dicimꝰ eſt ſil̓e de eo ꝯgnoſce̓ ſua:bibe ad ſuꝑfluitatē vbi ē exceſſus nature ꝑceptibilis .nſi ſit euerſio mētis qm̄ tūc ē mortale. Sꝫ ſi obijcit̉ qm̄aliꝗs ẜm cōciliū medicine accipit ad ſuꝑfluitatē vt poſtea euomat purget̉. ponamꝰ ſcienter tūc videt̉peccare: ex ex libidīe facit ſic̄ nec peccaret ſi acciꝑetmedicinā. Ad qd̓ dicimꝰ ſi hoc faciat hac intentonevt puꝯcilio diſcretilici peccat. Qn̄ q̄rit̉ẜm qd̓ det̓mīat̉ illd̓ ſuꝑfluū? dicimꝰ ẜm ꝗs accipitvltra mēſurā quā exigit nature neceſſitas ex libidineccat mortalit̓. nec ſꝑ oꝑtet intēdat inebriari: ſꝫſeꝗt̉ inebriatō. ſic velit delectari ī creatura ſupͣ deū. ettalibꝰ dicit̉ cōmīatō pene et̓ne. Iſa. v. Ue potētes eſtis⁊cͣ. dicit̉ potēs plꝰ pōt ex natura: ſꝫ dicit̉ potēs expotētia venit ex pͣua ꝯſuetudīe. vt velit ꝯſume bonadata ſūt ad vſus hoīm. Ad illd̓ qd̓ obijcit̉ deſtruiſobrietatē: dicimꝰ ſobrietas pt̄ ſumi vt det̓mīat mēſu ẜm naturā det̓minatā inqͣtū natura dicit̉ pͥncipiū vt ſumat modū ī potu. pōt iteꝝ ſumi vt ē v̓tꝰ gͣtuita ſicdicit habitū potētie ex gr̄a ad ꝯſeruādū mediū. Poteſtetiam ſummi vt ē v̓tus moralis. dicimꝰ ergo ebrietas ſobrietas opponūt̉ vt dicūt motꝰ vt dicūt habitꝰ. ſꝫ ſobrietati vt ē habitꝰ gͣtuitꝰ opponit̉ ebrietas ꝓut dicitexceſſuꝫ mēſure: ſꝫ ꝓut dīc talē ſtatū mentis euertit.tūc ꝯcedimꝰ talis ē mortalis ē ꝯſenſus ī ebrietatemmortalē: tūc ꝯcedimꝰ regnat pct̄m. exhibēt̉ mēbraarma iniꝗtatis. aliter v̓o. Querit̉ de ebrietate aſſidua an ſit pct̄m mortale? videt̉ ſic. qd̓ dīc aug.ẜmōe de igne purgatorio. Sacrilegiū. homicidiū. adulteriū. furtu. rapina. falſū teſtimoniū. ebrietas ſi ſit aſſidua iracūdia ſi nimis teneat̉. ī criminū nūero ꝯputātur. vn̄ tales ſi ſe emēdauerīt: eſtimēt a purgatoriopurgari. Cōtra lōgū breue in tꝑe multū paucūīnumero: nihil faciūt ad differētiā eēntie pct̄i. ſi ſit aſſidua erit mortale pct̄m. Ad qd̓ dicēdū in vnicaebrietate cōtingit pct̄m mortale. Un̄ hiero. ſuꝑ hocdn̄s eiecit emētes vendētes de tēplo. dīc. multomgis eieciſſet ebrios ſi ibi eos inueniſſet. nec vult dice̓ augu. ſolū ſit mortalis. ē aſſidua. ſꝫ loꝗt̉ de qd̓ notuꝫeſt vult vnū .ſ. qn̄ talem vl̓r ꝯſequit̉ contemptꝰ libidomortalis. Unde ſuper illud ꝓuerb̓. xxiij. Ne intuearisglo. non vetat bibere ad neceſſitateꝫ ſed moraꝫ extrapus vltra vtilitatē in vino euacuādū certare calicibꝰ. Mlēbruꝫ terciuꝫErcio querit̉ an peccat mortaliter oīs inebriās aliū. videt̉ ſic. qꝛ qui aufert alteri rem tꝑaleꝫ peccat mortalit̓. ſꝫ inebriatalteꝝ aufert ei rem ſpūaleꝫ .ſ. vſuꝫ ratōisqd̓ maiꝰ ē: peccat mortalit̓. Contra multoplus videt̉peccare ꝙͣtum ad genꝰ pct̄i inebriatꝰ ꝙͣ inebriās ip̄m. ſediſte ſemꝑ peccat mortaliter: ergo nec inebriās ipſum. Et dicendū ſiquis credat alteꝝ eſſe verecūduꝫverecūdia accipiat neceſſitatē ſuaꝫ: peccat inui-

tans etiāſi ille accipiat pluſꝙͣ neceſſe fuerit tamen peccabit iſte. Si v̓o inuitet ad accipiēdū ſuꝑfluū. vt ſic excitet̉ beniuolētia familiaritas: tūc peccat veīalit̓. Si v̓ointēdēt ſolū vt alter ſe īgurgitaret tūc peccaret mortalit̓ intēde̓t euertē ſtatuꝫ mētis ſic ē maiꝰ qd̓ ei aufert ꝙͣſi auferret ei tꝑale aliqd̓. qꝛ auferret ei vſum ratōnis. Nembrū quartūUarto querit̉ vtꝝ eēdē ꝓprietates ſint ip̄iꝰebrietatis cuiuſmōi dicebāt̉ ip̄iꝰ gule.notabāt̉ hoc verſu. laute p̄ꝓpere nimis arpoſſint aſſignari circa gulam ad īmoderatōeꝫ potus.denter ſtudioſe. videt̉ inductōeꝫ ſil̓r Pret̓ea videt̉ hoc p̄dictaꝫ glo. ꝓuerb̓. xxiij. apparetem̄ ibi ſit cōditio tꝑis ſuꝑfluitatis ſtudioſitatis. Iteꝫde ſtudioſitate ptꝫ in textu pauloante vbi dicit̉ ſtudētcalicibus epotandis. Item de lautitate patet hoc qd̓dicitur Amos. vj. Bibentes vinum in phialis optimonguento delibuti. ſic .ſ. delectant̉ in viſu affectu Et dicendū ille ꝯditōnes ponūt̉ ꝓut coīter ſumūt̉eratōeꝫ que in cibo in potū eſt ⁊cͣ.ad Nembrū quintūUinto querit̉ de magnitudine huiꝰ pct̄i.dicit Criſo. nihil ita ē demoni amicū ſicut ebrietas laſciuia mr̄ eſt oīm viciorum. hec em̄ fuit ī antiꝗs ſodomē ſororistue ſaturitas plenitudo: ī copioſitate luxuriabant̉.hanc em̄ iſrahelite in ydolatriam ceciderūt de quo Numeri .xxv. ẜm hoc ergo ebrietas eſt maximuꝫ peccatum Item peccatū accedit homo ad ſimilitudinē bruti.iuxta illud pͣs. Homo ī honore eſſet intellexitparatꝰ eſt iumētis ⁊cͣ. maximū ergo erit pct̄m qd̓ maxime ad hoc accedit. ſꝫ hoc ē ebrietas: qm̄ hāc amittitmaxime facultatē ratōnis quo ad vſuꝫ. brutū v̓o habet facultateꝫ ratōnis. Item videt̉ ebriꝰ deterior ſitbruto hoc qd̓ dicit Criſo. tātomelior eſt his azinꝰ quātomelior ē canis his. tm̄ ſufficientiā nouit vltra ſufficientiā non ꝓgredit̉. etſi mille vrgentes fuerint ſuſtinent exire in īmoderātiaꝫ. multo ergo deterior eſt quiſine coactione ſe inebriat. Item Criſo. hec fit iacturafere omniū bonoꝝ. etſi habeat prudentiā humilitatem.manſuetudinem: omnia ꝓicit in iniquitatis pelagus.ita vult dicere. omne peccatū mortale amittit̉ omnebonum gratuitu. plus damni facit peccatū ebrietatisquoniā vſum bonoꝝ naturaliū tollit. qd̓ alia peccata. em̄ homo iraſcit̉ fit frequēter agilior fortior. ecōtra eſt eſt ebriꝰ: ſic ī ceteris bonis. loquit̉ de prudētia manſuetudīe humilitate vt ſūt bona aīe naturalia ebrietas eſt maximū pct̄m. Cōtra ſpūalia pct̄a ſuntmaioris culpe ſic̄ dīc greg. ebrietas cum ſit carnalepct̄m Rndendū ꝯcedimꝰ dicit̉ maiꝰ pct̄m ad ablationē vſus naturaliū bonoꝝ. etiā ad reddit hominē ſil̓eꝫ bruto: tn̄ ꝓpter hoc ſimpl̓r eſt maximū peccatū. nec ꝓpter hoc dignū maiori pena: ſꝫ qͣſi plꝰ habꝫ deexcuſatōe. plus habeat de ꝓnitate ad peccatum. Nembrū ſextuꝫExto querit̉ de aggrauatōe ebrietatis ẜmſtatꝰ ꝑſonaꝝ. q̄rit̉ vtrū ebrietas ſit maiꝰpct̄m ī clericis ꝙͣ ī laycis.: videt̉ qm̄qualis eſt ꝓnitas in vtriſqꝫ. ergo ē equale pct̄m. Cōtra layco ꝓhibet̉ ira ſic clerico vt ptꝫex ꝯcilio Cartagi. in clerici edēdi vel bibēdi taber ingrediāt̉ niſi in ꝑegrinatōne. ſil̓r ex. vj. ſinodo.nulli licꝫ clerico tabernas aut ergaſteriū habe. xliiij. diſi em̄ hmōi ingredi tabernā ꝓhibet̉ quātomagis alij miniſtrare in ea. ſiquis v̓o tale fecerit: aut ceſſet aut deponetur. Ad qd̓ dicenduꝫ. equalitas pct̄i aut ineqͣlitas nōſolū ꝯſiſtit ī radice aūt ī gene̓ pct̄i: ſꝫ etiā in circū-