in quo p̄cipit̉ honor ꝑentum. patet etiam ꝙ non p̄ceptisceteris. qm̄ aut conſtat in iniuriam in v̓bo. vt iſtud nonfalſum teſtimonium dices. vel in iniuriam in affectu: vtillud de non ꝯcupiſcendo. vel in iniuriam in facto ⁊ hocvel quo ad poſſeſſionem: vt illud non furtum facies: velquo ad ꝑſonam ⁊ hoc vel ꝓpriam vt illud non occides. vl̓ꝯiunctam vt illud non mechaberis. ſꝫ nec gula quo ad aliqd̓ hoꝝ iniuriat̉ ꝓximo. gͦ p̄cepto neutrius tabule opponit̉. ¶ Ad qd̓ dicēdum. ꝙ pct̄m gule pt̄ ꝯſiderari dupliciter. vel rōne ſui. vel rōne hoꝝ q̄ ad ipſum ꝯſequuntur.Si p̄mo modo: tunc non opponit̉ alicui p̄cepto. nec oportet: qm̄ gula deordinat hominem qͦ ad ſeipſum. ſꝫ p̄ceptadata ſunt vt ordinet̉ homo ad alterum vt ad deuꝫ vel adꝓximum. in ipſis em̄ ꝓhibetur manifeſta dei iniuria velꝓximi q̄ ꝓprie debebat puniri. qm̄ in iſta homo ꝯuinci poterat ꝓpter manifeſtationem. Si ſecūdo modo ſumat̉ tūcnoͣndum eſt. ꝙ duo ꝯſequunt̉ .ſ. luxuria ⁊ ocium carnaleꝙͣtum ad pͥmum ꝓhibet̉ in illo p̄cepto ſecunde tabule demechia vel ꝯcupīa vxoris. vnde Grego. Dum ſatietateventer extenditur: aculei libidinis excitant̉. ꝙͣtum auteꝫad ocium carnale opponitur tercio p̄cepto prime tabulevbi p̄cipitur quies ſpūalis. vnde Greg. Gule deditos leuitas ꝓrſus operis ⁊ ocioſitas ſequitur. Unde ſequitur.Et ſeriptum eſt: ſedit populus manducare ⁊ bibere ⁊ cepit ludere.¶ Nlembrum decimumEcimo queritur vbi hoc peccatum ꝓhibitum fuit tempore legis nature. quia multitunc iſto peccato peccauerunt. ⁊ dicitur qꝓhibitum fuit quando Ade fuit ꝓhibituseſus pomi. Sed abſtinere a pomo fuit quid neceſſariumſꝫ maximum eſt abſtinere ab immoderātia reruꝫ magnarum vt carnium ⁊ hmōi. hoc autem non fuit ibi ꝓhibitūergo peccatum gule non fuit ibi ꝓhibitum quando fuitade ꝓhibitus eſus pomi. ¶ Reſpondeo concedimus ꝙin prohibitione facta tunc ade: facta eſt etiam de omnieſu immoderato. Unde greg. Plerūqꝫ ꝓ culpa ade gulacommittit̉: etiam cum vilia ſumunt̉. Neqꝫ em̄ adam ſolum vt a pomo abſtineret ꝓhibitōem accepit. ⁊ cum ꝯcucupiſcentes noxia tangimus: ꝓhibita guſtamus. Notādum gͦ eſt ꝙ p̄ceptum ade. fuit p̄ceptum diſcipline. ⁊ in illo fuit exp̄ſſum vt nō comederet de pomo. ⁊ ꝑ hoc innuebat̉ ꝙ ſi facta eſt ꝓhibitio rei licite ⁊ tamminime vt pomi. ꝙ multomagis ꝓhibent̉ maiora. Poteſt etiam dici ꝙin illa ꝓhibitione facta eſt generaliter omnis ꝓhibitiocuiuſlibet rei illicite. qm̄ illa ꝓhibitio facta eſt ade inꝙͣtum erat pͥncipium omnium hominum. Unde greg. tantolongius a ſecundo ꝑente recedit̉: ꝙͣto ꝑ immoderatumeſum dum manus ad cibum tendit̉ ꝑentis primi lapſiiteratur. ⁊ dr̄ adam pͥmus parens. xp̄c v̓o ſecundus. ItēGrego. ea ſumenda ſunt q̄ nature ncc̄itas querit. non q̄edenda libido ſuggerit. q. d. lex nature ꝓhibet ſumenda q̄libido ſuggerit.Nembrum vndecimumNdecimo querit̉ vtrum quātitas ⁊ qͣlitascibi ſint in vicio an ſolus appetitus? ⁊ videtur ꝙ ſic. ꝑ illud qd̓ dictū eſt ſupͣ ab Yſid̓.¶ Sed ꝯͣ dicit Greg. Non cibꝰ ſedappetitus eſt in vicio. Eſau em̄ ꝑ lenticulam pͥmogenitaꝑdidit. ⁊ helyas in heremo carnes comedēdo v̓tutem ſeruauit. ¶ Ad qd̓ dicendum. ꝙ hoc ſoluit̉ in glo. ſuꝑ iſld̓xiiij. Ro. Non eſt regnum dei eſca ⁊ potus. ibi dr̄. vſu horum non acꝗrit̉ regnum dei ſic̄ nec amittit̉. non em̄ vſusciboꝝ ſed ꝯcupīa eſt refrenanda. Non em̄ intereſt quidomnino alimentoꝝ vel qͣntum quis accipiat. dummodoid fiat ꝓ ꝯgruentia hominum cum quibꝰ viuit. ⁊ ꝓ ꝑſone valitudinis ſue neceſſitate. ſed ꝙͣta facultate ⁊ ſerenitate animi his valeat ⁊ cum oportet ⁊ etiam neceſſe eſt

his carere vt dicere poſſit. ſcio habūdare ⁊ penuriā pati. ⁊ ẜm hͦ dicēduꝫ. ꝙ nō ſubſtātia nec quātitas nec qualitas abſolute accepta determināt rationem illiciti: ſedſolum in relatōne ad appetitum: vel appetitus in relatōne ad hoc. ⁊ ſic patet ſolutio.¶ Queſtio. clx. de Ebrietate.Onſequēter dicendum ē de ebrietate. ⁊ pͥmo querit̉ qd̓ ſitebrietas. Scd̓o an oīs ebrietas ſit mortale pct̄m. Tercō an peccet mortalit̓ īebriās aliū. Quarto vtꝝ cedē ſūt cōditiones ebrietatis vel cōſil̓es cuiuſmodi dicebātur guleQuinto de magnitudine huiꝰ pct̄i. Sexto de aggrauatōne eiꝰ ẜm ꝯditionē ꝑſonaꝝ. Septimo de effectu huiꝰ pct̄iqui eſt ſeruitꝰ. Octauo de cognatōne huiꝰ pct̄i. Nono deꝓhibitōne huiꝰ pct̄i. Decimo de pena huiꝰ pct̄i. Undecimo vtꝝ hoc peccatum fuerit ante diluuium.¶ Nembrū primūprimo ſic Seneca. Nihil aliud diffiniorietatē ꝙͣ inſania volūtaria. querit̉ gͦ deilla diffinitōe. Ebrietas em̄ dīc p̓uatōneꝫvſus rōnis. ꝙ gͦ dicat̉ inſania voluntariaaut hͦ eſt rōne tꝑis ante p̄uatōeꝫ. aut rōne tꝑis in quo ēiſta pͥuatō. Nō pͥmo mō: qm̄ tūc nulla ē inſania. ſꝫ p̄t adhuc vti rōne. Si ſcd̓o mō. tūc nō dice̓t̉ ebrietas pct̄m: qꝛibi tūc nō pōt eſſe motꝰ pct̄i ſꝫ ſola pena. ¶ Pret̓ea li. areſt facultas rōnis ⁊ volūtatis ſꝫ pct̄m ē in li. ar. gͦ vbi eſpct̄m ē vtraqꝫ facultas nō gͦ vbi ē pͥuatō vſus rōnis: qm̄facultas dīc vſuꝫ: ſꝫ ebrietas eſt pct̄m. gͦ nō pōt dici inſania rōne tꝑis in qͦ ē priuatō vſus rōnis. ¶ Et dicēdū.ebrietas ē pct̄m ī hn̄te volūtatē accipiēdi potū vltranſurā ſenſibilē. ex qͦ ꝯſeꝗt̉ vt ꝑueīat ad t̓minū: vn̄ ꝓueīapͥuatō rōnis qͦ ad vſuꝫ. vn̄ ī diſpoſitōe volūtatis an̄cedēte ē motꝰ pct̄i ex qͦ ꝯſeꝗt̉ inſania: q̄ tūc ē ſic̄ pct̄m ⁊ pena.⁊ dr̄ ꝓcede̓ hec inſania ex volūtate. ad dr̄n̄tiā illiꝰ q̄ ꝓcedit ex īfirmitate vl̓ īuolūtarie. ⁊ qͦ ad hͦ dr̄ inſania. qm̄ ſicut ī inſano nō ē vt poſſꝫ redire ꝙͣtū ad vſū rōnis: ſic ē inebrio rō ligata vt tūc nō exeat rō ī vſu ordīato. illa tn̄ tm̄eſt pena: iſta at̄ pena ⁊ culpa. de qͣ Criſo. nihil a deacis differt. ſil̓r eī īuerecūdat̉ ⁊ inſanit. ⁊ demoniaci ꝗdmiſeremur. hūc at̄ auertimꝰ ⁊ odimꝰ: qm̄ aut volūtarireddit ſe impotētē qd̓ nō facit demoniacꝰ. ꝓpter hͦ demoniaco ꝯpatimur. illum autem odimus ⁊ fugimus.¶ Nlembrū ſecundūEcūdo q̄rit̉ vtꝝ oīs ebrietas ſit pct̄m motale. Et videt̉ ꝙ ſic. ꝑ hͦ. ſic̄ em̄ cognoſce̓ pt̄trahi ad bonū ⁊ ad malū. qm̄ cognoſce̓ ſuam ē bonū. ꝯgnoſce̓ nō ſuā ē malū: ita ⁊ bibere. qm̄ bibe̓ ad ſuꝑfluitatē ē malū. ſꝫ bibē ad neceſſitatē ē bonū. ſꝫ ꝯgnoſce nō ſuā ē pct̄m mortale: gͦ bibē ad ſuperfluitatē ſil̓r. hͦ aūt ē ī om̄i ebrietate: gͦ oīs ebrietas eſtpct̄m mortale. ¶ Itē ſobrietas ī medio ꝯſiſtit. gͦ hꝫ extremū ẜm indigētiā ⁊ ẜm ſuꝑfluitatē. ⁊ ī vtroqꝫ ē pct̄m mortale. ſꝫ illd̓ ẜm ſuꝑfluitatē nō videt̉ det̓mīari niſi ꝑ ebrietatē. gͦ oīs ebrietas ē pct̄m mortale. ¶ Itē ſic̄ ꝯgnoſce̓ nōſuā ē ꝯͣ ius nature: ſic ebrietas. corrūpit eī ſingl̓are quātū ē de ſe ⁊ ita vt priꝰ. ¶ Itē yſa. v. Ue ꝗ potētes eſtis adbibēdū vinū. glo. ebrietas ſtatū mētis euertit ſꝫ tale videtur eē pct̄m mortale: gͦ ē pct̄m mortale. ¶ Itē v̓tꝰ non deſtruit̉ niſi ꝑ pct̄m mortale. ſꝫ ſobrietas cuꝫ ſit v̓tꝰ deſtruit̉ꝑ ebrietatē: gͦ ebrietas ē pct̄m mortale. ¶ Itē dr̄ ſuꝑ illd̓ad Ro. vij. qd̓ volo hoc ago ẜm glo. hoc dicit̉ de primismotibꝰ in quibꝰ ē pct̄m veniale. ⁊ ſi adueniat conſenſuserit mortale. ſꝫ tales pͥmi motꝰ pn̄t eē ī ebrietate vt ī gulagͦ oīs ꝯſenſus in motu ebrietatis erit mortalis. ¶ Item