Druckschrift 
2 (1481) Tabula tractatuus hui[us] secūde ptis sūme alexādri
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Queſtio.clviij.

Nlembrum nonumOno querit̉ de magnitudine huiꝰ pct̄i.mo in ꝯꝑatione ad idolatriam. videt̉ em̄pct̄m auaricie ſit tantū qͣntum pct̄m ydolaAtrie. hoc qd̓ dr̄ ſuꝑ illud Eph̓. v. auariciaqd̓ eſt ydoloꝝ ẜuitꝰ. glo. eqͣt auariciam ydolatrie. infraUel auaricia eqͣta eſt ydolatrie: qꝛ eſt illud. ita pct̄mauaricie ē tantū qͣntū pct̄m ydolatrie. Itm̄ Col̓. iij. auaricia ē ydoloꝝ ẜuitꝰ glo. tam fugienda ē ſic̄ ydolatria: cuiſil̓e par vicium eſt. qꝛ rebꝰ deo ẜuit. infra recte ydolatrie ꝯꝑat auariciam. eſt non diſpar malicia. ItemYſa. ij. Repleta eſt terra argēto auro glo. inter ydolaauaricia ꝯputat̉. ſic vel ē ydolatria vl̓ ꝑs ydolatrie:tum pct̄m qͣntū ydolatria. Contra auaricia ē ꝯͣ humanam eꝗtatem: ſꝫ ydolatria ē ꝯd̓inaꝫ maieſtatē. qd̓ ptꝫ perillud qd̓ dr̄ ſuꝑ illud Eph̓. v. Ydolatria dei honorificētiam vſurpat ſibi vendicat. hec non ē illa nec ꝑs illiꝰ.nec tantū pct̄m. Pret̉. qͣre dr̄ auaricia ydoloꝝ ẜuitusRn̄det̉ illud qd̓ dr̄ phil̓. iij. qͦꝝ deus vent̓ eſt ⁊cͣ. glo. augu. hoc ab hoīe colit̉ qd̓ ceteris diligit. ſꝫ auaricia ceteris diligit pecuniā et ſuꝑ deū ⁊cͣ. Sꝫ obijcit̉ ſil̓r deberet dici de gula eādem glo. p̄cipue ad adducit̉. vn̄ſubdit̉ in eadē glo. deꝰ oībꝰ rebꝰ maior ē melior. pꝰoībꝰ diligēdus ē vt colatur. illi at̄ deum faciūt ventrē ⁊cͣ. Item Oſee. xij. Inueni ydolum mihi. glo. int̓li. ſic̄loſo deus venter ē. ita auaro auꝝ. Forte dicet̉ auaẜuit pecunie ſic̄ eſt deo ẜuiēdum: ſic̄ ydolatria ẜuit ydolo. ideo rōne ẜuitutis dr̄. Sed obijcit̉ tunc. ſil̓r eſſetunc in gula. illud ad Ro. vl. hmōi em̄ xp̄o dn̄o nonuiunt ſꝫ ventri ſuo. Preterea illa ẜuitꝰ videt̉ eſſe in omni pct̄o genē̓alis. qd̓ dr̄ Ioh̓. viij. facit pct̄m ẜuus ēpcti. ita poſſet tūc illud dici de omni pct̄o. Ad qd̓ dicendum bene ꝯcedimꝰ ydolatrie non equat̉ auariciain quantitate pct̄i. vnde dicimꝰ ad illud eſt eqͣlitas comꝑatio in proportōne: ſꝫ in proporcionalitate vt vultCriẜ. qm̄ ſic̄ ydolatria ſe hꝫ ad ydolum: ſic in qͣdam ſimilitudine auaricia ad nūmum. Et q̄rit Criẜ. qͣre ydolatriecomꝑet̉ auaricia. poſtmodum rn̄det ſic. hn̄t multi pecunias eis vti non audent. ſꝫ vt ſacra deponant ad nepotes ꝓnepotes intactas tranſmittūt. libentiꝰ oculos traderent ꝙͣ hoc ſcūptile. Illi in multis non obediunt ydolohi at̄ ſubijciunt̉ pecunie. Illi ſculptilibꝰ oues boues immolant. auaricia dic̄ immola mihi tuamipſius animamNota ſil̓itudinē. ſic̄ ſancti viri venerant̉ reliꝗas ſanctoꝝ. nec eas reuerētia tange̓ audent: ſic auarus ſe hꝫreſpectu pecunie. Et iteꝝ qm̄ in immolatōne excedit auarus ydolatras. Plus eſt immolare ſe ꝙͣ ſua. Aliter et̄exponit̉ illa ꝓportionalitas Eph̓. v. ſic dicendo. Auariciaequata eſt ydolatrie. qꝛ ſic̄ ydolatria dei honorificentiamvſurpat ſibi vendicat: ita auarꝰ res dei quas deus vultẜuare inzentibꝰ: vſurpat ſibi recondit. Aliter volūtalij exponere. vt ſolum eſſet ꝓportionalitas in genere. vtſic̄ ydolatria magnum peccatum eſt. ita auaricia. Etiaꝫaliter exponit glo. ad Col̓. iij. Sicut ydolatria nitit̉ deoauferre gloriam ne ſolus nomen diuinitatis habeat. itaauarus in res mundi ſe extendit. vt ſolus vſurpet que deus omnibꝰ fecit. Ad aliud qd̓ obijcit̉ de ẜuitute rn̄demus. concedo etſi non ſimpliciter: tn̄ quo ad hoc eſt effectus ydolatrie in omni pct̄o. qm̄ ibi p̄ponit̉ in delectatione bonum ꝯmutabile bono incōmutabili quo ad effectum. licet non ad intellectum ſiue eſtimationem. Sedecontra deo ſuꝑ omnia dehemꝰ dilectōnem. ipſi ſoli honorem latrie exhibere. in ipſo ſolo ꝯfidere. de ꝯfidentia eius oppoſito dr̄ hiere. xviij. quo ad hoc omnispctor poſtponit deum principaliter in dilectione rei mutabilis quā diligit: eſt ẜuitutis in omni pct̄o. ſꝫ adhucplus eſt in gula. ꝓpter qd̓ dr̄ illud ad Ro. vl. ad Phil̓.qm̄ recte colit deum: omnia facit ad nutum eius. ſꝫ guloſus omnia ad voluntatem ventris ſui facit. ẜm dr̄ in

glo. ſuꝑ illd̓ ad Ro. vlt. alijs adolant̉ alijs detrahūtvt vētre ſuū poſſint adimplē̓. tn̄ ē intelligēdū de omni guloſo ſꝫ de eo eſt ī hoc pct̄o ꝓfundatꝰ. Sic ē auaro qꝛ quicqd̓ facit: facit vtget pecuniā vt agtam cuſtodiat: tn̄ deederit tꝑalia ad vt diſpergat vt cuſtodiāt̉. diſperge̓ em̄ dn̄i eſt ſꝫ famuli cuſtodire.vnde Criſo. loquēs de auaro dīc. cuſtodire famuli conſumere dn̄ationis eſt. cuſtodias diſꝑgas famūlus es. ſed ideo accepiſti pecuniā vt cuſtodias ſꝫ vt diſtribuas. Si vellet cuſtodire: nequaꝙͣ omnibꝰdediſſet. qꝛ adhuc illud ẜuire poſſet inueniri ī guloſo ita ẜm gula debēt dici ydoloꝝ ẜuitꝰ. ideo vlteriꝰtandum ē. ſeruire auari ē in maxīa ꝓximitate ẜuitutiydolatrie. licet em̄ ydolū rōne forme artificialis ſit aliquid: tn̄ ad vt ydolatra credit ī eo potētiā ad ſubueniēduꝫ nihil ē. vn̄. j. ad Corin. viij. Scimꝰ qm̄ ydolumnihil ē. tn̄ qn̄qꝫ ad deceptōeꝫ ydolatria p̄ſidet ibi dyabolus dat rn̄ſa Abac̄. ij. oīs ſpūs ē ī viſceribꝰ eiꝰ. glo.inſerſidolis hereticoꝝ figmētis dyaboli nullaeſt gr̄a ſpūſſct̄i. ſi tn̄ ẜm imaginē diuinitatis pulchritudinēnatū p̄ferre videāt̉ nihil ē in eis ſpirans vitale. Iterū error humanꝰ aurū argentuꝫ gemas ſericurblata ſunt vel operta ydola fulgore deoseſtitibꝰ formā ſed vitā artifex dare pōt. ecceydolūil ē ꝙͣtum ad illud qd̓ credit ibi eſſe ydolatra.nec in ydolo eſt aliꝗs ſpūs vnitꝰ. eſt em̄ quoddā figmentum purū ſine veritate exiſſēte. ideo ip̄i ydolo qd̓ eſt.ſi nihil eſt infimū valde inter oīa: appropinquat ſimiliter pecunie que eſt infimū inter oēs creaturas. hoc autēeſt bonū mutabile terrenū. maxime metallū qd̓ appctūauarus ita ptꝫ auaritia in maxīa ſil̓itudine ſe habetad ydolatriā. qꝛ ſicut iſta colit nihil illa nihil. nobiliora em̄ ſunt bona que appetūt alia peccata vt ptꝫ in gulaque appetit cibū qui ordinat̉ ad ſuſtētatōeꝫ nature. ſimiliter luxuria appetit coitū qui ordinat̉ ad ſuſtētatōeꝫſeu ꝯſeruatōeꝫ nature. ſed in rebꝰ mutabilibꝰ ſūt q̄dāſuꝑiora. quedā media. quedā infima: corpꝰ terrenū eſtinfimū. adhuc in ordine terrenoꝝ corpoꝝ metallū eſtmagis infimū: licet ī ordine metalloꝝ vnū ſit ſuperiusquo ad nobilitatē p̄cioſitatē altero. ideo inter om̄iacorꝑa illud reſpectu cuiꝰ attendit̉ auaritia ꝓprie: ī maxima ꝓximitate ſe habet ad ydolū. nec ſic ē de rebꝰ eſibilibus: qm̄ ille de ſe ordināt̉ ad ſuſtētatōeꝫ hūane natureꝓximo īmediate. ſic aurū argentū ſꝫ ſolū ad p̄ciū Querit̉ etiā vtrū auarus peior ſit demoniaco; videtur ſic. hoc qd̓ dicit Criſo. loquēs de demoniaco illode quo habet̉ math̓. viij. comꝑat ei auarū ſil̓e ei incōtrario ita dicens. quēadmodū denudationē demoniacofacit inſania: ita hec inſania oꝑat̉ philargie. qm̄ ſicut ille ſe denudat ſic iſte cōgregat. denudatōne aūt illa cooꝑtoriū miſerabiliꝰ eſt. demoniacꝰ em̄ in hoc ſe denudat nocet niſi ſibi. in hoc caſu tm̄ ſequitur: ſed auarus nocet ſibi alijs. ſic auarꝰ peior eſt demoniaco inquo eſt ratio ligata. Item difficiliꝰ adheret demoniacus demoni ſibedit: ꝙͣ auaritie ꝯcupiſcētia. illi obediūt in qiuſdā. hi aūt in oībꝰ ſubijciūt ſe. vndeccͣi. x. pecunie obediīa. Ad dicē adin demoniaco eſt ratō ligata. vn̄liberā ratōeꝫ vt īillo ſtatu poſſit exire in bonūpenitētiā. adhoc illaitio ē in demoniaco niſi penā. de taliem̄ loquit̉ Criẜ. in auaro eſt culpaꝫ. auarꝰ ſibialijs nocet. talis demoniacꝰ ſolū ſibi. ꝯcedimꝰ quo adhoc peius eſt ꝙͣ in demoniaco Nlembrum decimuꝫEcimo queritur de quibuſdam caſibꝰ incidentibꝰ circa auaritiam. Et primo deſunt duo auari vnꝰ plus hn̄s alt̓ minꝰ. etvterqꝫ amittat qd̓ hꝫ. querit̉ ꝗs eoꝝ pluspeccat ibi? videt̉ qui plus habet. qm̄ videt̉ plus do-