Druckschrift 
2 (1481) Tabula tractatuus hui[us] secūde ptis sūme alexādri
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

eſt capitale. Ad qd̓ dicenduꝫ. auaricia ſic vel ſicoriat̉ aliqn̄ hoc impedit qn ſit capitale viciū. qm̄tus timoris aut elatōnis ſunt ī eadē vi motu auaricie. qm̄ motꝰ auaricie ē in vi ꝯcupiſcibili vt ptꝫ in motu appetēdi et retinēdi et dādi: ſꝫ motꝰ elatōis timoris eſſe pn̄t in iraſcibili vel rōnali. ad v̓o diceret̉capitale viciū ꝓpter oriret̉ ex illis. opteret illi motus eēt priores motu auaricie et etiā in eadem vi. Nembrum ſextumExto querit̉ vtrū auaricia ſit viciuꝫ ſpirituale an carnale. et videt̉ ſpūale. illudqd̓ dīc greg. in fine iob. qꝛ illud pct̄m noīnat inter ſpūalia eſt ſpūale. Contͣ ſpiritualia pct̄a qꝛ ſpūalia ſunt. vidētur poſſe ineſſe dyabolo: ipſo em̄ coīcamꝰ rōne nature ſpūalis: ſꝫ auariciaineſt ei eſt ſpūale. Item alia qͣtuor ſpūalia inſuntei et illud rōne eadē deberet ineſſe ei ſi eſſet ſpūale. ſi ineſt eſt ſpūale. Iuxta querit̉ cuꝫ motꝰ luxuriemagis a natura elonget̉ ſpūali. et plus appropinq̄tur nature carnis ꝙͣ motꝰ auaricie. et motꝰ laxurie videat̉ poſſe dyabolo ineſſe vt pꝫ in demonibꝰ incubis quare ſimiliter motus auaricie? et videt̉ multomagis per id.Et dicendū. ſpūs hūanus ſi ſit ꝯiunctꝰ corꝑi: eſt tn̄ſeꝑabilis a corꝑe ideo dupl̓r pōt ꝯſiderari. iuxta hocpōt aliꝗd dici ſpūale dupl̓r. vel ineſt ſpūi inꝙͣtum ē ſeꝑabilis. et ſic ineſt ei inꝙͣtum ſpūs eſt. et ſic dr̄ quō adcoīcare natura angelica. et ſic eſt verū pct̄m ſpūaleqd̓ ineſt ſpūi: ineſt dyabolo. ſic̄ ſuꝑbia. ira. inuidia. accidia. Sil̓r dr̄ ſpūale qd̓ ineſt ſpūi inꝙͣtum regit corpusappetit ea quibꝰ indiget corpꝰ vel indigere videt̉. et iuxtainordinatōeꝫ hꝰ appetitꝰ ſpūale ſumit̉ qd̓ eſt in auaricia.qm̄ auro vl̓ argēto indiget aīa ꝓpter ſe: ſꝫ ꝓpter corpꝰpotiꝰ ſꝫ cetera dicūt̉ ſpūalia inſunt aīe inqͣtū ē nat̉a diſtincta a corꝑe. accidia tn̄ dicimꝰ vno cōpulatur cupiditate. alio ſuꝑbia: qm̄ aliqn̄ orit̉ ex hocappetit̉ quies corꝑis. aliqn̄ ex vagatōe ſpūs qm̄ tedet bn̄age̓. Ad illud qd̓ obijcit̉ de demonibꝰ incubis. dicimꝰ in ip̄is eſt motꝰ luxurie ẜm veritatē. vn̄ hn̄t corpora vnita modū vnionis ꝑfectōis ꝑfectibili: ſꝫ potius motoris mobili: ſꝫ eſt ibi illuſio deceptō. et demagis al̓s. eodē dicimꝰ ī auaricia decipit creaturas mūdi. xiiij. ſapiē. creature dei in odium facte ſunt: etin muſcipulam pedibus inſipientium. Nembrum ſeptimūEptimo querit̉ de alijs pct̄is ſunt circaamorē tꝑaliū vtrū ſub auaricia ꝯtineātur.Et primo de ambitōne. Scd̓o de prodigalitate. Tercio de alijs de quibus loquiturph̓us.De prīo ſic videtur. §. j. ambitō hēat reduci ad cupiditatē. qm̄ ip̄a ē cupiditasbonoꝝ ſubiacētiū fortūe. Contͣ. dic aug. ī li. vera reAmbitō ſcl̓i facit ſuꝑbos. ꝯcupīa v̓o curioſos. reducet̉potiꝰ ad ſuꝑbiā ꝙͣ ad auariciā. Itē idem in li. ꝯfeſ. Iubes dn̄e vt ꝯtinea a ꝯcupīa carnis ꝯcupīa ocl̓oꝝ ambitōne ſcl̓i. ābitōeꝫ ſcl̓i ītelligit ſuꝑbiam. ambitō adſuꝑbiā reducit̉. Ad qd̓ dicenduꝫ. ambitō ē appetitꝰpotētie. potētia at pt̄ appeti ꝓut illā acꝗrit̉ apparens honorificētia ſic reducit̉ ad ſuꝑbiā. vel ꝓut apparens habūdantia vel ſufficiētia: ſic reducit̉ ad ꝯcupīaꝫ ocl̓oꝝ.vn̄ aug. in. j. ꝯfeſ. Auaricia poſſide̓ vult ml̓ta dn̄e poſſides oīa. potētia v̓o intelligit̉ ī poſſeſſione oīm. vn̄ pſal.Ecce cogͦui qm̄ deꝰ meꝰ es. gl. ꝙͣtumlibꝫ auarꝰ ſis ſufficittibi deꝰ. etem auaricia terra q̄rit poſſide̓ totā. adde et celum: adde qd̓ plus ē fecit celum et terram.Deinde queriturᵐ. §. ij.de ꝓdigalitate an ſit viciū. vr̄. ꝓdigalitas em̄ aut

eſt capitale viciū aut ad aliqd̓ reducibile. ſi ſit capitaleergo erūt adminꝰ octo capitalia. ſꝫ dicit greg. tm̄. vij.ſunt. Si ad aliud reducibile: q̄ritur ad qd̓. ad auariciam: videant̉ oppoſita. ſic̄ om̄ia dare et nihil darenec ad aliud nultomagis vt videt̉. Itē que ē vt ꝓdgalitas ē viciū capitale ſic̄ auaricia. Ad qd̓ dd̓m. nat̉a corrupta inclinat ad pct̄m qꝛ corrupta ē. inclinat ad dādū omīa qd̓ ꝓdigalitas facit vt ibi ponat finem. ſꝫ vlteriꝰ vt laudet̉ ip̄e dat: vel vt honoret̉: vel fiatditior. et ꝓdigalitas ſit ad aliud viciū reducibile: debet poni capitale. qn̄qꝫ em̄ reducit̉ ad ypocriſim.qn̄ꝫ ad inanē gl̓iaꝫ. et qn̄ꝫ ad auariciā ſiue cupiditateꝫ.licet em̄ ꝙͣtū ad ip̄os actꝰ opponant̉ auaricia ꝓdigalitas: tn̄ aliqn̄ ꝙͣtū ad fine. vtrobiqꝫ em̄ ē ꝯcupīa reiꝑalis. cōcupīa aūt eſt ex indigētia ſic̄ dīc criẜ. indigētiaeſt cōcupīe principiū. Ratio aūt ꝓpt̓ quā auaricia poīt̉capitale. ꝓdigalitas ē: qꝛ corruptō nature magis inclinat̉ ad cōplemētū ſui ad ſufficiētiam: ꝙͣ ad cōicatōꝫuaricia em̄ ē ad retinēdū ſibi. ꝓdigalitas autēalteriꝰad dandū alteri qd̓ eſt dandū.Peinde queriturᵐ. §. iij.de tercio. Ponit aut moralis ph̓us. vnā medietatē dr̄maḡficētia circa donatōꝫ magnaꝝ rerū. extrema huicmedietati reſpōdētia. Aliā medietatē poīt dr̄ liberalitas circa donatōꝫ ꝑuaꝝ rerū: et ſil̓r extrema huic reſpōdentia. Theologꝰ v̓o reſpectu huiꝰ illiꝰ ſolū poīt vnāmedietatē et extrema ſibi reſpōdentia reſpectu huius. Ad qd̓ dicēdū finis moralis ph̓i ē felicitas ciuilis.nec vltra ꝓgredit̉. vult ꝯſeruare pacē ciuitatis: ncc̄e ēvt in attedat dr̄am vt magnis det magna: ꝑuis ꝑua. etid̓o aliā medietatē alia extrema determinat̉ circa hecet circa illa. vn̄ ſua extrema poīt ẜm ꝑuū et magnū. Sꝫtheologꝰ attēdit tanꝙͣ fine felicitate eternā. ph̓us em̄ad hunc finē potuit ꝑue nire nat̉a et rōne. ſic̄ potuitfidelis argumēto gr̄e ex adiutorio fidei. ſcꝫ ī felicitate illa attēdit̉ rōne fruitōis. ſꝫ licet cōparādo res poſſetdici ꝑuū illd̓ magnū: tn̄ comꝑatōe ad hmōi felicitateꝫnihil dr̄ magnū. ij. coꝝ. iij. illd̓ qd̓ momētaneū leue ⁊cͣ. Querit̉ etiā adhuc qꝛ retinet oīa peccat ſic auarꝰ dat om̄ia videt̉ peccare ſꝫ magis aggredi ꝑfectionēeuāgelij et adimplere cōſiliū. dare qd̓ dandū ē ceteris ccūſtātijs debitis: erit hn̄s tm̄ extremū vnū Et dicendū licet dare om̄ia ꝓpter xp̄ꝫ dicit extremū ẜmſuꝑfluitatē ſꝫ magis ꝑfectōꝫ. ẜm dr̄ math̓. xix. ſꝫ ibi eſtextremū ẜm ſuꝑfluitatē. ſcꝫ dare oīa ꝓpter finē tꝑalemvel honorē vel ad hmōi. et ita dare oīa: et pt̄ ꝑfectōisactꝰ et actꝰ vicij. aūt ſic ē de hoc ē retinere oīa. qm̄illud pt̄ fine debito formari. em̄ poſſuꝫ ꝓpt̓ deumvelle retinere om̄ia vt ſic eſſet altera differētia. Nembrū octauumCtauo querit̉ de oppoſito auaricie. Et vr̄ caritas ſit ei oppoſita. qd̓ dr̄ ſuꝑ illd̓psͣ. bonū mihi lex oris tui ⁊cͣ. glo. illa lex ēcaritas. alterū refert̉ ad cupiditatē. Namcaritas tēdit et trahit ſurſū cupiditas deorſū. opponcaritas et auaricia. Itē vidr̄ liberalitas ſit ei oꝑta. illa ſit in dando oīa. auaricia in retinēdo. Itemvidr̄ ꝓdigalitas ē ī male oīa dando. auaricia v̓o inmale oīa retinēdo. Ad qd̓ dd̓m. cupiditas general̓oppoīt̉ caritati. ẜm cupiditas ē appetitꝰ īordīatꝰ reimutabil̓ ꝓpt̓ ſe. caritas ē appetitꝰ rei īmutabilis. qm̄ ſirei mutabil̓ ē inqͣtū ē ordīata vel relata ad īcōmutabile bonū. ſpālis at̄ auaricia determīat̉ circa bonū fortūeſubiacētis directe opponit̉ liberalitati. Uel alit̓ diſtinguendū ē ad actū interiorē. ē dilige̓ qd̓ ē diligēdūopponit̉ caritati. ad exteriore liberglitati vel ꝓdigalitati. exterior em̄ actꝰ cōſiſtit ī retinēdo. et pꝫ dr̄nter opponit̉ auaricia ꝓdigalitati et liberalitati. qm̄ liberalitas eſt ſicut medietas.