Druckschrift 
2 (1481) Tabula tractatuus hui[us] secūde ptis sūme alexādri
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

atur ibi abſtinere ab oꝑe ſeruili in quo eſt labor tam̄ꝓhibetur bonuꝫ ſpūale vt orare pſallere et p̄dicare queſunt oꝑa ſcet laNlembrum vndecimūNdecimo querit̉ de effectu huiꝰ pct̄i. dicitCriẜ. triſticia tenebrat viſibile aīme: nihilmittēs videre eoꝝ que oꝑtet: effectꝰ accidie ē obſcuratō intellectus. Contͣ. iſte eſteffectꝰ ſuꝑbie ſicut hr̄.. ad Ro. Prīo em̄ tangit̉ ſuꝑbiaeoꝝ dr̄ dicentes ſe eſſe ſapiētes ſtulti facti ſunt. et tangitur pena. obſcuratū eſt inſipiēs cor eoꝝ. et in glo. dr̄.vt nihil intelligāt niſi qd̓ aꝓbitate remotū eſt. qͦs ſua cecitas a veritatis lumīe funditꝰ excludit. Ad qd̓ rn̄detur vterqꝫ ꝯuenit: ſꝫ differēter. qm̄ ſuꝑbia obtenebratrōne ſuꝑhabūdantie doloris de bono ſpūali: eo ē laborioſum et difficile. amor aūt dolor diuerſimode obtenebrant vt cogͦſcat̉ bonū qd̓ oꝑtet. Sed obijcit̉ amoriſte dolor ille ſunt ī affectu et ita videt̉ obtenebrareintellectū. Ad qd̓ dicenduꝫ. ꝯiuncta ſunt ita intellectꝰpracticus ſpeculatiuus. eo extendēte ſe intellectiua:ſpeculatiua fit practica. ita ꝑturbatio in vno vt ī pluribꝰ facit ꝑturbatōeꝫ in alio. Un̄ ꝑturbatur affectusex pct̄o ſuꝑbie vel accidie: ꝑturbat̉ intellectꝰ: qn̄ vidēdo illud qd̓ ē ſalutiferū: ſꝫ ex diuerſis cauſis ſic̄ dictū eſt.Preterea dīc Criſo. Om̄e pct̄m obtenebrat imaginē deiin nob̓. et licet pct̄m obtenebrat: tn̄ ſpāliter dr̄ de triſticia. non ſolū obtenebrat rōne eſt pct̄m: ſꝫ rōne quāeſt hoc pct̄m. accidia em̄ inꝙͣtum triſticia eſt immoderata ꝑturbat vſum debitum re Queſtio. clviij. de auaricioPeſtio eſt de auaricia. Primo querit̉ quid ſit. Scd̓o andilige tꝑalia ſit bonū ẜm ſe an malū vl̓indifferes. Tercio ꝗd ſit inclinatiuū exꝑte noſtra ad illicitū amorem tꝑalium. Quarto qͣre dicat̉ ꝯcupīa oculoꝝ. tm̄ ꝯtingat peccare ẜm viſuꝫ ī illo gene̓ pct̄i. Quīto an ſit capitale pct̄ꝫSexto an ſit ſpūale vel carnale. Septimo de alijs pct̄is ſunt circa amorē tꝑaliū: vtrū ſub auaricia ꝯtineanturOctauo de oppoſito auaricie. Nono de magnitudine hꝰpeccati etatione. Decimo de caſibus circa hoc peccaim. Undecimo de effectu huius peccati.Nembrum primūD primū ſic dīc aug. ſuꝑ gen̄. ad lit. Auariciā dr̄ eſſe tm̄ appetitꝰ pecunie ſꝫ altitudinis ſcīe. vr̄ auariciā ſit appetitꝰ excellētie ad minꝰ in ſcīa. Sꝫ ꝯͣ. ꝗa ẜm vr̄ differre a ſuꝑbia ꝓprie dr̄ appetitꝰexcellētie. Ad qd̓ dicendū. ẜm illa rōeꝫ differūt.qm̄ illa diffinitio data ē auaricie general̓r ſumpte. Pōtetiā alit̓ dici eſt differēter. qꝛ ſuꝑbia auaricia ſumpta general̓r appetūt excellētiā. ſcīa tenet imaginē ſummi boni lꝫ imꝑfecte. et apparētiā hꝰ appetit ſuꝑbꝰ auarꝰdifferēter tn̄: qm̄ in ſcīa duo ſūt. excellētia ſufficientia.appetit ſuꝑbꝰ apparētiā excellētie in ſcīa. cupidꝰ v̓o apparētiā ſufficiētie. lꝫ accipiat̉ auaricia vt pct̄mſpāle īmo in qͣdā generalitate. ſic diffinit aug.general̓r. vn̄ falſuꝫ ē qd̓ dr̄ auaricia ē appetitꝰ excellentie in ſcīa. Un̄ adā apparēteꝫ ſufficientiā appecijt in ſcīa.motꝰ ex dictū ē eritis ſic̄ dij ſci. bo. ma. ad holoꝗtur aug. ſuꝑ gen̄. ad lit. Tulliꝰ at̄ ponit alia diffinitionē auaricie talē. Auaricia ē īmoderatꝰ amor hn̄di. ſꝫvidet̉ hec cōueniat auaricie ſpāliter ſumpte. qm̄amor hn̄di pōt coīter reſpectu cuiuſlibet boni creati.vtpote pecunie hmōi. Ad qd̓ dicendum. bn̄ ꝯcedimus qd̓ hec appropriet̉: ſꝫ coīter data ē de auaricia

ẜm dr̄ generaliter appetitꝰ cuiuſlibet boni tꝑalis. ẜm in ip̄o īuenit̉ ſuſtinētia. Un̄ et fortaſſe aug. xiiij. de ci.dei dīc. auaricia ē libido hr̄uīaꝫ. ſꝫ ibi ſuīt̉ generalit̓ auaricia: ſꝫ ſolūono mutabicēti fortune. et ſic ratio tullij pt̄ appropriata reſecuīe.Un̄ noīe pecuīe ſic̄ dic aug. in. j. de li. ar. ꝯtinēt̉ oīa qͦꝝdn̄i ſumꝰ quoꝝ donādoꝝ aut vendēdoꝝ ptāteꝫ hr̄e videmur. auaricia generalit̓ ſe habeat reſpectu etiā ſcientie q̄rēdo in ea ſufficiētiā. eſt em̄ in ea oculꝰ interior ip̄iꝰaīme exterior. et ẜm interiorē oculū rōis ē īmoderatꝰappetitꝰ hn̄di res exteriores ſubiacētes fortūe. auariciageneraliter dicitur concupīa oculoꝝ ſe habet reſpectuoīm inordinate pn̄t appeti ẜm oculū interiorē vel exteriorē q̄rēdo in illis ſufficiētiā. ꝓprie tn̄ vt dr̄ qd̓daꝫ ſpeciale pct̄m: et reſpectu bonoꝝ fortū noīe pecuīe ītetur. Uel pt̄ ſumi diffinitō tullij cōiter trahēdo ipſamad ſpālitatē: et ſic cōuenit auaricie generaliter ſumpte. Iuxta querit̉ de noīe auaricie. vtrū ſcꝫ nomē auaricie aliqn̄ ſumat̉ ī bono ſemꝑ ī malo. ſic̄ et in bonoaliqn̄ accipit̉ nomē ire. Ad qd̓ dicimꝰ ſic ſed rariſſime. Un̄ ſlld̓ abac̄. ij. Ie multiplicat ſua. glo. ē bona auariciris eccl̓iaſtici. ſtudioſo laboe pluresſibi facere cupit diſcipl̓os ſemꝑ. ſꝫ ve illi aggregat domui ſue. freq̄ntiꝰ em̄ ſumit̉ in malo diuerſimode tn̄ qm̄triplicit̓. Uno dicit̉ radix cuiuſlibet pct̄i. et qn̄ꝫ ſinoīe cupiditas. j. thi. vlt̓. Radix oīm maloꝝ cupiditaEt dīc Criẜ. ars oīm maloꝝ ē phylargia. qd̓ ideꝫ eſtauaricia ſiue amor argēti. Qnꝫ etiā ſb̓ noīe auaricie dr̄radix cuiuſlibet pct̄i. vn̄ ſuꝑ illd̓ thy. vlt̓. Radix oīm ⁊cͣ.l. aliꝗ libri habēt radix oīm maloꝝ auaricia. ſic poſfet cōiter intelligi dicta diffinitio quā ponit tulliꝰ. Alio ſumit̉ ꝓut eſt tercia radix pct̄oꝝ ex oppoſito diuiſacōtra cōcupiſcētiā carnis ſuꝑbiā vite. ẜm dr̄. j. ioh̓.ij. om̄e qd̓ ē ī md̓o aut ē ꝯcupīa carnis aut ꝯcupīa ocl̓oꝝ⁊cͣ. iſtud ſic exponit̉ in pl̓ibꝰ locis. Un̄ aug. de vera religi. hoc diuidit tres radices pct̄oꝝ ẜm iſta tria appetitiua honores. delitias. et diuitias. et ſic ſolū ē pecuīe ſꝫetiā ſcīe. Tercō ſumit̉ ẜm ē pct̄i capitalis ſpecieset ſic dicit̉ libido vel appetitꝰ inordīatꝰ bonoꝝ mutabiliū ſubiacētiū fortune. tn̄ p̄cipue pecuīe licꝫ alia appetatet quādā qͣſi appropriatōꝫ retinuit ſibi nomē phylaꝫgie. qm̄ vt freq̄ntiꝰ vniuerſaliꝰ fert̉ appetitꝰ ſuꝑ argētū ſit p̄cioſum. et qꝛ vniuerſaliꝰ eſt in vſu qd̓ eſt p̄cioſius potius dicitur amor argēti ꝙͣ auri.Membrum ſecunduꝫEcūdo q̄rit̉ an dilige̓ tꝑalia ſit ẜm ſe bornū an malū. et videt̉ ſit maluꝫ ẜm ſe. qꝛdr̄. j. ioh̓. ij. Nolite diligē mūdū neqꝫ eain mūdo ſūt: ſꝫ ē dilige tꝑalia. ꝓhibitū ē dilige̓. ē malū ẜm ſe dilige̓. Itē ſuꝑ illd̓ dīc auin origīali. bonū nob̓ ē diligere ea ī mudo ſūt. ne remaneat ſarmēta ī nob̓ ad dānatōꝫ nr̄am. dilige̓ tꝑaliaeſt dānabile. ē malū ẜm ſe. Itē idē. vis hr̄e dilectōpr̄is vt ſis coheres filij. rn̄det poſtea. Noli dilige̓ m. q. d. dilectō pr̄is mūdi p̄t ſiml̓ ſtae̓. dilecto tꝑaliū ſiue mūdanoꝝ ē malū ẜm ſe. Itē ſuꝑ illd̓. j. ioh̓. ij.Nolite dilige̓ mūdū gl. ſic̄ dilectio dei ē ſolū oīm v̓tutūita dilectō mūdi oīm vicioꝝ. ſic̄ dilectō dei ē bonū ſimpliciter: ita dilectio mūdi ē malū ſimplicit̓. dilectō autēmūdi ē dilectō tꝑaliū vt dīc īterl̓. vt auꝝ argētū.tra dr̄ ſuꝑ illd̓ math̓. x. ꝙͣ difficile ē ⁊cͣ. glo. non ait īpoſſibile. qd̓ em̄ īpoſſibile ē: oīno fieri pt̄. qd̓ at̄ difficile eſt laboe̓ fieri pt̄. magno at̄ laboe̓ iuuāte dei gr̄a pecunias hn̄tes nihil ī eis ꝯfidētes exutis phylargie r̄tīacul̓intͣre pn̄t ianuā r̄gni d̓i. ex accipit̉ dilige̓ tꝑalia ēẜm ſe malū. ſi ẜm ſe eēt malū. poſſēt īt̓re ianuā r̄gnidei. Itē. xix. math̓. diues difficile ītͣbit ī r̄gnū celoꝝ ītelligit̉ amator diuitiaꝝ: ē īpoſſibile. amatorē diuitiaꝝ itre r̄gnū dei. amae̓ tꝑalia ē ẜm ſe malū. It̓ tꝑalia poſſunt ꝯſiderari vt ſūt creature. et ſic cōſtat ſunt