Druckschrift 
2 (1481) Tabula tractatuus hui[us] secūde ptis sūme alexādri
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Queſtio.clvij.

tur tanꝙͣ duo generapoſita eniꝫ vicia inter ſe diuidiId ſcd̓m dicendū. illa diffinitio determinat totūeſſe ipſiꝰ accidie: ſꝫ in ꝯꝑatione ad achos. eſt enim achostriſticia vocē auferens. aūt ſumit̉ accidia coīter diſtīguit̉ ab inuidia. qꝛ inuidia ē triſticia aggrauans de alie bono. accidia v̓o eſt triſticia aggrauas de ꝓprio bonoſpūali. qd̓ tn̄ videt̉ malū eo laborioſuꝫ. vn̄ dīc Criſo.dices laborioſum eſt ꝯtinua oratio: cui econtra dr̄. et ꝗd laborioſum eoꝝ que ſunt virtutis?Membrū octauumCtauo querit̉ de magnitudine huiꝰ peccati. videt̉ em̄ maximū eſſe inter vicia. ocioſitas em̄ mr̄ eſt oīm vicioꝝ et nouerca virtutum. ſicut dīc bern̄. et hec ocioſitas ꝯiūctaeſt accidie. de ipſa dr̄. xxxiij. eccͣi. multaꝫ maliciaꝫ docuiocioſitas. aūt ſit mr̄ vicioꝝ et nouerca virtutū: ꝯn̄serit accidia maximū pct̄m. Item pena pct̄i ꝓportionat̉culpe. ẜm illud pct̄m gͣuiſſimā hꝫ penā grauiſſimā culpam. ꝓbatio minoris. dr̄ ſuꝑ illud. xxxviij. eccͣ. In abdictione ꝑmanet triſticia. glo. hic incipit et in futuro penadurabit ꝓpter diffidentia ſuꝑne ꝯſolatōnis. cum triſticia habeat penā in pn̄ti ꝯtinuatā pene future. hec auteꝫeſt pena grauiſſima. accidia v̓o ſit triſticia: pꝫ accidiaſit pct̄m grauiſſimū. Preterea. dr̄ de hac triſticia ſittriſticia ad mortem ẜm habet̉. ij. corint̉. .vij. ſcl̓i autemtriſticia oꝑatur mortē: eſt pct̄m in ſpm̄ ſct̄m. de quo dr̄j. ioh̓. vit. eſt pct̄m ad mortē: non eo oret quis: eſt irremiſſibile maximuꝫ. Contra. infidelitas eſt maiuspct̄m ꝙͣ accidia. accidia eſt maximuꝫ. ſil̓r ſuꝑbiamaiꝰ eſt qm̄ accidia ſicut dictū eſt. Ad qd̓ dicenduꝫ.ꝯtingit loꝗ de accidia multipliciter. eſt vno accipaccidiaꝫ ẜm ip̄a termīat̉ ꝯſūmat̉ in deſꝑatōe. ẜmdicit aug. vna eſt triſticia ad penīaꝫ trahit: alteraad deſꝑatiōeꝫ ꝓducit. ab illa auertat nos deus. loquēdo de accidia ẜm terminat̉ in deſꝑationē: dicimꝰ ip̄aeſt grauiſſimū pctm̄. et hoc rōne deſꝑationis .ſ. adiunctein quā terminat̉. ſic intelligit̉ illud dr̄. xxxviij. eccͣi. īlo. loꝗtur em̄ tali accidia. Un̄ dicit. ꝓpter diffidentiāſuperne ꝯſolationis hic incipit et in futura pena durat.hec em̄ eſt valde gͣue et qͣſi irremediabile qn̄ adducit̉ diffidentia ſuꝑne ꝯſolatōnis. hoc etiam modo loꝗtur de triſticia vel accidia ibidem dicit. a triſticia feſtīat morsglo. aīme rei. ecce ibi loꝗtur de accidia illa habet deſperationē adiunctā. Item loꝗ ꝯtingit de ip̄a rōne ocioſitatis ſibi adiūcte. hec aūt ocioſitas occaſio ē multoruꝫvicioꝝ. aīa nccͣio aut occupat̉ bonis cogitatōnibꝰ autmalis. ſi ē occupata bonis: tūc ē valde ꝓna ad malaset ideo dr̄ ocioſitas malū et rōne huiꝰ ocioſitatis dr̄ malum accidia. verūtamen rōne ſui generis in ſe dicitureſſe maximum pct̄m īmo rōne generis pct̄i: maiora ſuntſuꝑbia infidelitas. ſicut obijcit̉: ſꝫ loqunt̉ ille auctoritates eccͣi. ẜm hꝫ deſperatiōeꝫ terminū. tūc dicit̉ maximum: rōne adiūcti vel termini. ratione generis pct̄i. Ad aliud qd̓ obijcit̉ eſt pct̄m ad mortem. dicendūtriſticia dr̄ eſſe pct̄m ad mortē dupl̓r. vno qn̄ termīatur in deſperatōnem venie. et tūc ꝓprie dicit̉ eſſe pct̄m admortem. et modo ē pct̄m in ſpm̄ſanctū et irremiſſibile.Alio dicit̉ triſticiā eſſe ad mortē. quia ſcꝫ ordinat admorteꝫ culpe. ꝗa ſic̄ bona triſticia eſt pnīa ordinat advitam: ita triſticia ſcl̓i ordinat ad morteꝫ culpe. quia ſic̄bona triſticia eſt pnīa ordinat ad vitam ita triſticia ſeculi ordinat ad mortē. hoc eſt ad culpam. et hoc dicitur. ij. corin. vij. triſticia ſcl̓i morteꝫ oꝑatur. ſꝫ hoc modo eſt pct̄m maximū et irremiſſibile: ꝗa in multis accidit ſunt ad diſpoſiti ſic̄ in melancolicis. Un̄ multotiens ꝯtingit ex infirmitate melancolie vel etiam aliaet ideo dr̄ maximū eſſe pct̄m nec irremediabile. Und̓criſo. Caym triſtatus ē ſed triſticia mūdi. paulꝰ triſtatꝰeſt ſꝫ ea eſt ẜm deū. que v̓o ſpūalis eſt triſticia: lucꝝ habet maximum. que d̓o ſecularis eſt damnum habet vlti

muꝫ. Sed iuxta obijcit̉ hoc qd̓ dr̄. j. ioh̓. vlt. ē peccatū ad mortē. dico vt eo oret quis. nunꝗd aūt eſſetoranduꝫ accidioſo deſperante qm̄ ſi eſt orandū illorquid dicit̉ Ioh̓? Ad qd̓ dicendū. pct̄m ad mortē dicit̉ dupl̓r. vno modo dr̄ pct̄m ad morte pct̄m mortale. ethoc orandū eſt illo: ſꝫ aliter exponit̉ et dr̄ pct̄m admortē qn̄ aliquis ordinat ita ſeip̄m quod eſt talis ipſo habeat effectum oratio ſicut deſperans de venia.manens hmōi reddit ſe talem vt eo habeat effectuꝫoratio. et hoc eſt ꝗa ipſe coadiuuat ſe ſicut ꝯfidens devenia. ꝯfidens em̄ de veniā adiuuat orantē in hoc confidit de venia: ſꝫ iſte qui eſt deſperans nōſolum adiuuat orantē immo etiā ip̄m impedit. In alijs em̄ pct̄is homo bene confidit de veniā: vel ſaltem diffidit: ſꝫ illudpeccatum quod eſt deſꝑatio diffidit de venia. vnde ponitobſtaculū et impedimentū vt in ipſo habeat effectumoratio: et ideo dīc dico vt eo oret quis.Alēbruꝫ nonūOno querit̉. Accidia ponit̉ pct̄um penesſuꝑfluitatem et penes diminutōnem. etvidet̉ debeat eſſe pct̄m. ſimilit̓ penes diminutōeꝫ. ſicut ꝯtingit ꝯtriſtari vbi eſt triſtandū et ꝓut eſt triſtandum. et hoc videt̉ eſſe virtutisꝯtingit triſtari vbi non eſt triſtandū et īmoderantiamet iterū triſtari vbi eſſet triſtanduꝫ: et ita duo vidētureſſe extrema. vnū dictū ſuꝑhabundantiaꝫ. reliquum diminutōeꝫ reſpectu eiꝰ qd̓ primo poſitū eſt ẜm medietatem. ſicut determinat̉ vnū pct̄m penes primū extre: ita deberet determinari penes reliquū. Item criſ.magna ē triſticie tyrānis. et multa virilitate opus eſt vtinſtemus huic paſſioni nobiliter. qd̓ vtile ab ea fructificantes: qd̓ v̓o ſuꝑfluū eſt dimittentes: triſtari hꝫ extremum dictū ẜm ſuꝑfluitatē. ſed eadē rōne et ẜm diminutionē: ita vt priꝰ. Ad quod dicimꝰ. ſic̄ dicimꝰ iraꝫpct̄m qn̄ ꝗs iraſcit̉ vbi eſſet iraſcendū: ſꝫ ponimusin aliud genꝰ pct̄i cum ꝗs iraſcit̉ vbi eſſet iraſcendū.Preterea ꝗs triſtat̉ hoc accidit ex aliqͣ leticia vanavn̄ potius cadit in aliud genꝰ pct̄i ꝙͣ triſticie. vel pōt dici totum ꝯtinet̉ ſub accidia. ẜm dicit greg. in fine iob.triſticia hn̄s in ſe vn̄ letet̉: foris querit. Nembrum decimūEcimo querit̉ ꝯtra qd̓ p̄ceptū ſit pct̄m accidie. et̓ maxīe ꝯtra qd̓ p̄ceptū decalogi. adilla em̄ p̄cepta alia quodāmodo reducunt̉Et videt̉ ſit ꝯtra aliqd̓ p̄ceptum prime tabule. p̄cepta em̄ pͥme tabule referunt̉ vel ad diuīaꝫmaieſtatē vel veritatē vel bonitatē. ꝯtra quoꝝ nullū eſtſe accidia. ꝯtra em̄ primū eſt idolatria ſe. ꝯtra ſcd̓m diuinatio ſortilegiū ſed terciū eſt ſuꝑſtitio. nullū aūt ho ē accidia. eſt pct̄m ꝯͣ p̄ceptū pͥme tabule. Preteres. ſi eēt ꝯͣ aliqd̓: videt̉ magis ꝯp̄ceptū ſct̄ificatōisſabbati. qd̓ at̄ ſit pꝫ in illo p̄cepto p̄cipit̉ quiesab oꝑe ẜuili. Quies at̄ ab oꝑe ẜuili labor opponit̉. Inaccidia v̓o reꝗrit̉ ꝗes. ita opponit̉ p̄cepto ſabbato Sil̓r eſt ꝯͣ p̄ceptū ſcd̓e tabule. p̄ceptū ſcd̓e tabuleē in ſit ꝓhibitio iniurie in ꝓxīo. vel in fit p̄ceptuꝫ eiꝰqd̓ debet̉ ꝓxīo. ſic̄ in honore ꝑentū. ita om̄e p̄ceptuꝫ ſecūde tabule reſpicit ꝓximū: ſꝫ accidia reſpicit ꝓximūin ſuo actu: ē ꝯͣ p̄ceptū ſcd̓e tabule: ē em̄ deordinatōhoīs ī ſeip̄o vel ad deū. Ad qd̓ dicendū. pct̄m accidie ſpāliter eſt ꝯͣ ꝓhibitōꝫ datā in eccl̓iaſtico. xxxviij. vbidr̄ ne dederis in triſticiā cor tuū ſꝫ repelle a te.. xxx.eccͣi. triſticiā longe expelle a te. ml̓tos occidit triſticiaet ē vtilitas ī illa. Si v̓o q̄rat̉ ꝯͣ qd̓ p̄ceptū decalogiſit ꝓut alia p̄cepta īplicite intelligūt̉ in decalogo. dicen eſt opponit̉ p̄cepto ſct̄ificatōe ſabbati. in pct̄o em̄accidie triſticia ē de ſpūali laborioſo amore ꝗetis carnalis. ecōtra v̓o ī illo p̄cepto ē amor ſct̄e ꝗetis eſt cumgaudio ī bono ſpūali lꝫ ip̄m ſit laborioſuꝫ. Un̄ lꝫ p̄cipi