Druckschrift 
2 (1481) Tabula tractatuus hui[us] secūde ptis sūme alexādri
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Membrum duodecimumUodecimo querit̉ de pena pct̄i ire. Mat̉v. ordinat dn̄s penas tres huiꝰ pct̄i. vultibi deſignare triplicem gͣdum ire. q̄rit̉ ſioībꝰ illis modis ē ira pct̄m morle: on̄dit̉ ſic. qm̄ dic̄ ibi Raba. ī glo. his tribꝰ iudicio. ꝯcilio. gehēna. diuerſe māſiones in et̓na damnatōe pct̄i ſignant̉ expͥmunt̉. pena eterna debet̉ ire ẜm quēlibꝫ ſuūmodū. ex ptꝫ iſte pene ſunt diuerſe māſiones in et̓napena. ſꝫ omne pctm̄ cui debet̉ pena et̓na eſt moͣre. ſi iraẜm illos tres modos reuꝫ facit pena et̓na: ira ẜm illostres modos eſt pct̄m mortale. Ad oppoſitum dic̄ Criẜ. iraſcit̉ inanit damnauit iudicio. eum at̄ dixit rachaꝯcilio: ſꝫ nōdum hec magna ſunt: qꝛ ſunt pene. p̄tereaeum ſtultum vocat vel noīat gehenne apponit ignem.ira non ē pct̄m moͣre. niſi rōe vltimi modi eſt qn̄ dr̄ fatue. Preterea q̄rit̉ eſt ne totum vna pena vel plures.ſ. iudicium. ꝯcilium. gehenna. totum videt̉ eſſe niſi vna pena. qꝛ qd̓ iudex pͥmo iudicat in ſe. poſtea aduocat ꝯcilium ad deliberandum. poſtea ꝓfert ſnīam. Un̄ꝯcilium iudiciū non ſunt pene. īmo ordinant ad ſnīampene ſiue ad penam. totum ē vna pena. qͣliter tresculpe. Ad qd̓ dd̓m. iſti tres gͣdus ire ſic diſtinguunt̉qꝛ eſt ira in corde eſt ſine voce. hec eſt pͥma. Item eſtira in corde eſt cum voce tm̄ ſic̄ qn̄ dic̄ racha. Terciaeſt voce ẜmone .ſ. qn̄ dic̄ fatue. eſt vox ẜmo. qaliꝗd ſigͥficato ita diſtinguit Greg. tn̄ iſte ſe hn̄t ẜmgͣdus in culpa. ẜm has vult diſtingue gͣdus in pena. Sꝫnoͣndum ira eſt ī corde ſine voce ẜmone pt̄ eſſe dupliciter. p̄t em̄ eſſe ira in corde tm̄. ita leuis ſit motuscui non ꝯſentit ſꝫ repugnat. hec ē venialis. de hacfit ẜmo. ſꝫ de illa qn̄ aliꝗs vult gͣuiter nocē ꝓximo ſuo vl̓facto vel v̓bo. talis ira licꝫ ſit clauſa ī corde: nihilominus moͣrlis ē: ſic̄ hn̄s adulterium in corde ſuo licꝫ adactum ꝓgrediat̉ cum volūtate plena ē pct̄m morle ſic̄ dic̄Aug. illa tria ſignant̉ gͣdus in pena et̓na. ẜm magis minꝰ ſic̄ dicͣ glo. Mat̉. v. Un̄ non intelligat̉ non puniant̉ oēs pena et̓na: qꝛ q̄libet eſt morlis cuilibet debet̉eterna damnatō ẜm gͣdus maioris minoris culpe. naꝫ illa tria ſignant̉ gͣdus maioris minoris culpe. Sꝫqd̓ obijcit̉ illa tria ſunt vna pena. quō plures peneilla deſigͣnt? dd̓m greg. loꝗt̉ qͣndā ſil̓itudinē. qn̄ em̄ delinꝗt ꝯuincit̉ ſuꝑ delicta: iudex iudicat cogitatpenam eiꝰ. illud iudiciū iudicis in ſe ē pena illi miſero.qꝛ ſcit ſe eſſe determinatū ad penam a iudice. ſꝫ vlteriꝰ qn̄a iudice aſſiſtentibꝰ determinat̉ ei pena tūc iſtud eſt illi gͣuior. tūc em̄ videt̉ ei īmobil̓r ſit ad penam determinatꝰ. ſꝫ adhuc gͣuior ē pena qn̄ ꝓnūciat̉ ſnīa pene. pͥmūappellat̉ iudiciū .ſ. qn̄ iudex apud ſe diſcutit diiudicatde pena. Scd̓m vocat ꝯcilium qn̄ .ſ. alijs aſſiſtentibꝰ det̓minat tractat de ipſa ip̄is ad vocatis. Terciū dr̄ gehenna .ſ. ſnīe ꝓlatio: qꝛ tūc ē ꝯſūmato. tūc ē pena gͣuiſſima. ſic̄ creſcit hec det̓minatio pene in ꝯcilio reſpectuiudicij in gehēna: ita ſimilitudinē vult ip̄e dice̓ adaptare maior pena minor debet̉ ire ẜm illas dr̄as.illud totū hr̄ ex glo. Math̓. v. ſuꝑ illud idē dic̄. gͣdusſunt in iſtis pct̄is pͥmo eſt iraſci hunc motū aīo retine̓.plus eſt ſi vocem ꝯmotio ip̄a extorſit feriat̉ ille cui iraſcit̉. plus et̄ ſi certa vituꝑatio. Similiter gͣdus ſt̓ in pena: naꝫ minꝰ ē iudiciū qn̄ adhuc reo agit̉ ē defenſiōilocꝰ. plus et̄ ꝯcilium qn̄ iudices int̓ ſe ꝯferāt ſupplitiodānant quē ꝯſtat eſſe damnandū. plus et̄ gehēna vbi nulla ſententie dilatio. ita quod ꝓprijs certis modis exprimi non potuit: ꝗbuſdam ſimilitudinibꝰ diffinitum ēhis em̄ tribꝰ iudicio ꝯcilio. gehenna diuerſe manſionesin eterna damnatione merito peccati ſignanter exprimuntur. Queſtio. clvij. De acidia

Onſequenter dicēdum eſt de accidia. circa qd̓ plura incidunt dubitabilia. Primū eſt de rōe ip̄iꝰnoīs vnde tͣhit̉. Scd̓m ē de rōne ipſiusꝗd ſit ẜm rem. Terciū in genere ſit.Quartū de illiꝰ pct̄i radice: Quintum an ſit capitale viciū. Sextū de eius oppoſito qd̓ ſit illud. Septimumde ꝯꝑatione accidie ad inuidiā. Octauū de magͥtudinehꝰ pct̄i. Nonū qͣre accidia ponit̉ pct̄m penes ſuꝑfluitatē non penes diminutōeꝫ. Decimū ꝯͣ qd̓ p̄ceptū decalogiſit. Undecimum de eius effectu.Nembrum primumD primū ſic querit̉ vnde trahit originē hnomen accidia. ſi dicat̉ ſumit̉ ab illobo Eccͣi. vj. ſubijce humeꝝ tuū porta illā ne accideris in vinculis eꝰ .i. ne accidēisde p̄ceptis dicunt̉ vincula ſapīe. vincula at̄ ſapīe ſuntp̄cepta. Contra ꝙͣ ẜm videt̉ accidia circueat om̄epct̄m. qꝛ in omni pctō moͣrli ē tediū alicꝰ p̄cepti. qꝛ peccat pct̄o inuidie. tedet ip̄m de p̄cepto caritatis. ſuꝑbuꝫde hūilitate. ſic de alijs. ſi qd̓libet pct̄m importat tediū alicꝰ p̄cepti. det̓minat̉ pct̄m accidie penes tediūtriſticiā circa p̄cepta. non tͣhit̉ nomē hꝰ pct̄i ex illobo: qꝛ reſpicit indiffereter oīa capitalia pct̄a. Ad qd̓dd̓m nomē accidia dr̄ ab acredine. qꝛ. x. ꝓuerb̓. dr̄ſic̄ acetum dentibꝰ fumꝰ oculis. ſic piger his miſerūt in via. em̄ ꝯꝑat̉ pigritia ſiue accidia aceto qd̓ ē resdentibꝰ inferēs nocumentū. rōne nocumēti ꝯꝑat̉ ipſi.qꝛ ſic̄ eſt nocumentū corꝑale qd̓ facit dentibꝰ ip̄m acetū.ſ. qꝛ infert acredinē: ita pct̄m dr̄ accidia qꝛ infert nocumentū ſpūale aīe .ſ. acredinē qͣndā ex tēdet aīam bonūſpūale tanꝙͣ difficile. dr̄ pct̄m illud accidia ab acredine vn̄ dꝫ ſcribi vnū c non duplex c. Ad illud qd̓obijcit̉ accidia circuit oīa p̄cepta. qꝛ dincula dicūt̉ ip̄ap̄cepta. dd̓m eſt aliꝗd ē difficile nec tn̄ laborioſum ē adaliqd̓ vltͣ illud qd̓ ē difficile eſt et̄ determīare ſpūale laborioſum vt dicat̉ difficiſe laborioſum. aliꝗd em̄ ē difficile qd̓ non eſt tn̄ alicui laborioſum. ſꝫ eſt difficile cuꝫ laborioſum: iuxͣ illud determinat̉ pct̄m accidie ſic̄ dic̄Criẜ. Sic̄ ſpūale laborioſuꝫ bonū ē: ita corꝑale voluptuoſum malū ē. vn̄ dic̄ malicie comes ē voluptas: v̓tuti v̓oꝯſors ē labor. circa bonū ſpūale laborioſum vult ip̄eſit accidia. Sꝫ ꝯͣ obijcit̉. qꝛ p̄cepta ſunt bona ſpūaliadifficilia laborioſa. circa tediū p̄ceptoꝝ determiat̉ acidia. ita vt pͥus ē comes oīs pct̄i circuiens ea. Et dd̓m ſpūale accipit̉ duobꝰ modis. vno ꝓut general̓r attendit̉ circuit oīa p̄cepta ꝓhibitōnes d̓inas ſic acidia eſt circa ſpūale ē qd̓dam generale. ẜm dr̄a bt̄o Greg. ſeq̄la acidie torpor circa p̄cepta. vagatiotis circa illicita. aliter dr̄ ſpūale ꝓut ſolū r̄ſpicit illa oꝑa ordināt in deuꝫ ſe. ſic̄ ſunt iſta oꝑa orare. pſalle̓. lege̓. hmōi circa ſpūale laborioſum determinat̉ acidia ꝓut ē ſpāle pct̄m. vn̄ ſpūale laborioſum .ſ. in tali genere determinat acidiam in ſpē pct̄i. ẜm dic̄ bern̄. accidie opponit̉ ſuauitas iocuditas mētis eſt intemplaō̄tue. Nlembrum ſecundumEcūdo q̄rit̉ de accidia ꝗd ſit ẜm rem diffinitōꝫ. ponit at̄ Aug. talē ſuꝑ illd̓ psͣ. oēminterni boni. It Rich. de ſanc. vict. accieſcā abhomīata ē aīa eoꝝ. Accidia ē tediūdia eſt torpormētis bona negligētis inchoare. Itē Ga.accidia ē triſticia aggͣuās. Itē alia ponit̉ mgr̄alis. Acidia ē diffidētia impledi mādata. Querit̉ in differ̄t ille diffinitōes. obijcit̉ ꝯͣ iſtam diffinitōeꝫ eſt acidia eſtdiffidētia implēdi mādata. qm̄ diffidētia opponit̉ ꝯfidentie eſt ſpei. ſꝫ accidia opponit̉ directe ſpei: acidia ī