Druckschrift 
2 (1481) Tabula tractatuus hui[us] secūde ptis sūme alexādri
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

modo pult vindictam: ille iniuriatus ē puniat̉ hecvolūtas eiꝰ improba ſaturet̉. vult at̄ iuſtīa dei ẜuet̉vel exaltet̉: īmo auertit ab ip̄a. velle vindictāē in ſct̄is. vn̄ Ro. xij. dr̄ in glo. ſancti volūt vindictaꝫppter exſaturādum odiū. ſꝫ vult bonꝰ vt deꝰ inimicum puliat magis cupit corrigi inimicū ꝙͣ puniri. qꝛ deuspunit delectat̉ in pena inimici. qꝛ odit eum ſꝫ de iudicio dei qꝛ diligit eum. iracūdus at̄ vult vindictam nonamore iuſtīe ſꝫ ſaturādi odiū ſuū in inflictōe pene. vn̄ grego. plus ira in vindicta exigit ꝙͣ iniuria accipit eſt exlibidine. Qd̓ at̄ obijcit̉ vid̓r bonū qn̄ ira ī imitatur deum. dd̓m imitat̉ deū niſi ꝑuerſe inordinatealiter em̄ ira zelū imitat̉ al̓r ira vicium. hec em̄ ordinate. illa v̓o inordinate. Ad illud qd̓ q̄rit̉ de iudicevtꝝ poſſit ſe vindicare. dd̓m aliꝗs non dꝫ eſſe iudex inſua. corruptō em̄ hūane nature ita aſſigͣt rōem defacili ꝑturbat̉: ſic at̄ eſt in deo in quē nulla cadit ꝑturbatio vel iniꝗtas. ſil̓r in xp̄o eſt ꝯſtitutꝰ iudex viuoꝝmortuoꝝ. Nembruꝫ quintumUinto q̄rit̉ vtꝝ ira ſit pct̄m. Et vid̓r.qꝛ in omni pct̄o eſt cōuerſio ꝯcupīam velappetitū vel aliqd̓ mutabile bonū apparēsſꝫ ira reſpicit bonū apparēs ſꝫ malū apparens. vn̄ ira eſt hmoi ꝯuerſio. ira non ē pct̄m. minor ptꝫ qm̄ dic̄ Dam̄. ira venit ex ſuſpitōe mali apparentis. ꝯcupīa d̓o ex ſuſpitōne boni apparētis. Item iraappetit malū ꝓximo. vn̄ ira ē appetitꝰ mali pene ipſi ꝓximo. ſꝫ pct̄m dic̄ appetitū alicꝰ apparētis boni ſibi. Ira aūt de terminat ſibi bonū apparēs. īmo determinat̉ reſpectu mali in alio. non hꝫ ira rōem pct̄i. Contrariū hr̄a greg. numerat ip̄aꝫ ī exercitu dyaboli vlt̓. Iob. Etqd̓m ira eſt pct̄m. Et ad rōnes dd̓m veꝝ ē in omnipct̄o eſt aliqͣ ꝯcupīa alicꝰ boni apparētis. ſꝫ oꝑtꝫ ibi intellige̓ ꝯcupīam general̓r ẜm eſt ꝯcupīa in ip̄a iraſcibilivel appetitꝰ alicꝰ. Ipſa em̄ iraſcibilis bn̄ ordīata appetitbonum ſub rōe ardui vel excellētis. ẜm at̄ inordinataeſt appetit malū: non tn̄ vt malū: ſꝫ qꝛ apparens ſibi bonūſic ira hꝫ ꝯcupīam appetit bonū ſibi apparēs. illud ēmalū alteriꝰ. malū em̄ alteriꝰ vel nocumentū eſt apparēsſibi bonū. inꝙͣtum ira appetit malū alteriꝰ illud ſit exapparēs bonū. qꝛ in illo delectat̉ ꝗeſcit: lꝫ ſit alteri malum. relinꝗt̉ in ip̄a eſt pct̄m. in ip̄a ē ꝯuerſio ad aliqd̓ mutabile bonū. ẜm interemptōꝫ ſoluende ſuntrōnes incontrarium. Membruꝫ ſextuꝫExto querit̉ vtꝝ ira ſit capitale pct̄m. Etvid̓r ſic. qm̄. xxvij. ꝓuerb̓. hr̄. gͣue ſaxum oneroſa arena. ſꝫ ira ſtulti vtroqꝫ gͣuior.glo. notat ibi iram capitale crimen. vn̄ dic̄glo. gͣue ē vl̓ in vno crimīe capitali qͣſi ponde̓ ſaxi depͥmi Ite ggͦ. Iob. vl. vbi ordīat exercitu dyaboli ordīatſuꝑbia ē regina mr̄. vij. capitaliū. numerat iraꝫ int̓. vij.capitalia. Ad oppoſitū. capitale pct̄m dr̄ ex naſcant̉alia. ſꝫ ip̄m naſcit̉ ex alio: ſꝫ ira ſꝑ naſcit̉ ex alio. ira eſt capitale pct̄m. at̄ naſcat̉ ex alio patꝫ. qꝛ iraappetit malū ꝓximo. iſte at̄ appetitꝰ cauſat̉ ab amore vicioſo ꝓprij boni ſic̄ eſt de inuidia. inuido em̄ diſplicet bonūꝓximi ꝓpt̓ amorē ſui ꝓprij boni .ſ. qꝛ amat ſuū augeri. Simil̓r iracūdus ꝯſiderat aliqd̓ bonū apparēs ex ꝑte ſui ex vult malū ꝓximo. amor ꝓprij boni ē appetitꝰ mali inꝓximo. motꝰ ire eſt pͥmꝰ motꝰ: īmo ip̄m an̄cedat motus aliꝰ ex naſcit̉ .ſ. amor ſui boni qd̓ eſt radix: ex venit appetitꝰ mali in ꝓximo. Ad qd̓ dd̓m. ira eſt vicium capitale. Ad illud qd̓ obijcit̉ naſcit̉ ex inordinato amore ꝓprij boni. dd̓m tollit pct̄m capitale. qꝛillud velle ꝓpriū bonū ſiue amor ille ꝓprij boni ē pct̄mſpāle. īmo eſt radix generalis pct̄i. vn̄ eſt ī omni pct̄o ille

amor ẜm dicit Aug. omne pct̄m erit ex amore vel timore. timorē et̄ roducit ad amorē: ille amor dr̄ libido eſt radix cuiuſlibet pct̄i. vn̄ naſci ex illo amore tollit aliqd̓ non ſit capitale: qꝛ vt ſic nullū eſſet capitale. cuꝫoīa naſcunt̉ ꝯn̄iter ex illo. ſꝫ ſi eſſet ſpūale pct̄m ſatis ꝓcederet. Ira at̄ diſtinguit̉ penes actum generalē ip̄iꝰ visiraſcibilis. diſtinguit̉ eſſe capitale pct̄m. qꝛ idempoſſet opponi de inuidia. hoc ptꝫ rn̄ſio. qꝛ non impedit eſſe capitale pct̄m. Nembrum ſeptimuꝫEptimo querit̉ de ꝯꝑatōe ire ad inuidiā. obijcit̉ ſic. Non ē pone̓ inuidiaꝫ zelum viciū. īmo oīs inuidia eſt viciū. ſil̓rnon ē pone̓ iram zelū ſꝫ ſolū iram viciūita ira ſolū eſt in gene̓ mali. hec at̄ ꝯfirmat̉ ſic. qm̄ ſic̄ira reſpicit malū alteriꝰ ita inuidia. ſic̄ eſt inuidiadupl̓r .ſ. zelū viciū ſꝫ ſolū viciū: ita erit ira duplicit̓ ſꝫ tm̄ ira viciū. Ad oppoſitū hr̄. v. Iob. ꝑuulūoccidit inuidia. glo. alia ira ē impatīa. alia quā zelus facit. illa ex vicio hec ex v̓tute. ira eſt duplex .ſ. viciuꝫꝑzelum. Et dicendum ira eſt duplex .ſ. vicium zelum. Inuidia at̄ vno .ſ. viciū. Nec eſt ſil̓e. qꝛ ſecus ē ex ꝑte motꝰ ire inuidie. hꝰ eſt. qꝛ iraſci ē appetere malū alij. hoc at̄ pt̄ fieri bn̄ male. eſt qꝛ male ſolū aduerſat̉ bonū. īmo et̄ malū aduerſat̉ maloappete malū illi eſt malus. pt̄ fieri iuſte iniuſte. Iuſte fit ſi ei appetit̉ malū vt hoc ip̄e reducat̉ ad bonumcorrigat̉ de ſua malicia tūc eſt ira zelū. male at̄ appetitur qn̄ malū malo appetit̉ rōe vindicte ſolū exſaturationis odij. non rōne correctōis ſue. qꝛ illud refert̉ addeū ſꝫ ad odium ſaturandū eſt malū. hoc appetitira vicium. ſic qꝛ malū malo ꝯͣriat̉ ꝯtingit eſſe duplicem iram ẜm duplicē motū appetendi malū alij. vn̄tingit bonꝰ appetit malū malo: tūc eſt ira zelum.at̄ malus malū appetit malo: tūc eſt ira viciū. hoc qꝛex iſta ꝑte ſunt oppoſita. ſꝫ inuidie eſt inuidē bono. bonūat̄ bono qonit̉ ſꝫ bonū malo ecōuerſo. bonꝰpt̄ inuide̓ bono ſꝫ malꝰ bono inuidet. eſt inuidia niſi in gene̓ mali. ſꝫ ſi bonꝰ poſſet inuidē bono. tūc poſſet bn̄fieri. ita patet rn̄ſio. Nembrum octauumOmmpitan ira ſupcinmaulepꝫ dobaCtauo querit̉ vtꝝ omnis ira ſit pct̄m mortale. vel aliqn̄ veniale aliqn̄ mortale.viꝝ ſtultū int̓ficit iracūdia. dic̄ glo. māſuetudo īmaginē dei in nob̓ ẜuat ira diſſipat qꝛ multistutibꝰ pͥuat dum ꝗetem mentis tollit: ſpūſſct̄us ibiꝗeſcit. ex hoc pꝫ ira repugͣt v̓tutibꝰ ꝗeti mētis ex ſpūſct̄o ſꝫ pct̄m veniale eſt hmōi. īmo tale ē mortale. iraſimpl̓r ē pct̄m mortale. Item omne pct̄m cui debet̉ penaeterna ē mortale. ſꝫ ira ē hmōi. eſt pct̄m mortale. ꝓbatōminoris. qm̄. v. Math̓. hr̄ ira facit reum pena eterna.qꝛ dr̄ ibi omnis iraſcit̉ fratri ſuo reꝰ erit iudicō. dic̄oīs vl̓r. dic̄ ibi glo. his tribꝰ. iudicio. ꝯſilio. gehenna diuerſe māſiones ī et̓na damnatōe merito pct̄i ſigͣnt̉ expͥmunt̉. ira eſt vl̓r pct̄m mortale. Uuxͣ hoc q̄rit̉ vtꝝ coſuetudo iraſcendi ſit pct̄m mortale. on̄dit̉ ſic. ꝓuer.xxvij. gͣue ſaxum oneroſa arena. ſaxū deſignatur ibimortale pct̄m arenam deſignat̉ veniale pct̄m ibi multiplicatū. hoc ꝓhibet̉. ꝯſuetudo iraſcēdi ꝓhibet̉ eſtpct̄m̄ mortale. Ad oppoſitū dr̄ ſuꝑ illud psͣ. Iraſcimī nolite pec. ⁊cͣ. glo. qd̓ ꝯſuetudinis eſt ꝑmittit .i. ꝓhibet. qd̓ culpe eſt .ſ. mortale ꝓhibet. ꝯſuetudo ire non eſtpctm̄ morle. Ad qd̓ dd̓m. ira eſt ſꝑ mortale pct̄mīmo qn̄qꝫ eſt mortale qn̄qꝫ veniale. ſunt em̄ pͥmi motꝰ inira ſic̄ in alijs pct̄is. pͥmus motꝰ in ira eſt pctm̄ mortale. qꝛ non eſt in pt̄ate nr̄a īmo eſt veniale. ſi at̄ ad ꝯſenſum accedat ad effectum iam fit mortale. illud bn̄ de