Druckschrift 
2 (1481) Tabula tractatuus hui[us] secūde ptis sūme alexādri
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

ſcimini nolite peccare. ꝯceſſit iraſci ꝓhibuit peccare iraſci ẜm ſe non eſt pct̄m. Item iraſci ẜm ſe eſt cōe adiram zelum iram vicium ſꝫ malū pct̄i inqͣtū hmōinunꝙͣ eſt cōe vicio v̓tuti. iraſci aūt ẜm ſe cōe eſt viciov̓tuti: qm̄ ira zelum v̓tus ira vicium. vicium eſt.iraſci ẜm ſe eſt pct̄m. Itē xp̄c aſſumpſit omnes nr̄aspaſſiōes indetractabiles. illas at̄ detractabiles ſuntaſſumpſit. ſꝫ ip̄e aſſumpſit iraꝫ vtꝫ Ioh̓. ij. qm̄ eijecit emēs vendentes de templo. vn̄ et̄ ſubdit̉ ibi illud. Zelusmꝰ tue cōmedit me. dic̄ glo. zelus eſt feruor animi mēs abiecto humano timore defenſione veritatis attendit̉. ira igr̄ ẜm ſe non ē malū. Item Dam̄. dic̄. iraeſt deſiderium punitōis ſed illud ē indr̄ns: qꝛ pt̄ fieri ex bona ex non bona. vn̄ bene male pt̄ fieri .ſ. vl̓ zelo iuſticie vel libidine vindicte. ira ẜm ſe eſt malum. Item nullus actꝰ dicens ex ſe deformitatem eſt in deo.ſi iraſci de deo dr̄ relinꝗt̉ non ē actꝰ de ſe dicēs deformitatem. non eſt actꝰ culpabilis de ſe. minor ptꝫ dr̄ inpsͣ. iratꝰ eſt furore dn̄s. in multis alijs locis ſcpͥture ſil̓ehr̄. Ad oppoſitū dr̄ ſuꝑ illud Mat̉. v. ego at dico vob̓qꝛ oīs iraſcit̉. glo. plus impono oīno iraſci: iraſciẜm ſe oīno ꝓhibitum eſt a ſaluatore. ſꝫ omne tale ē malūẜm ſe naͣm eo eſt malū eſt ꝓhibitum. ſi ẜm ſeeſt ꝓhibitū. ẜm ſe eſt malum. Itm ſuꝑ illud. Iraſcimī noli. pec. glo. venialis eſt ira ducit̉ ad effectum.ſi ducit̉ ad effectum malū eſt: ſi et̄ non malū eſt. ſꝫ omnisira vel ducit̉ ad effectū vel ducit̉. omnis ira ē pct̄m.ſcꝫ ẜm oēm ſui dr̄am. ſꝫ omne tale ē ẜm ſe malum. ira ēẜm ſe malum. Itē omne qd̓ ebetat mentem eſt imago dei in nob̓ malū eſt. ſꝫ iraſci ẜm ſe ē hmoi: iraſci ẜmſe eſt malū. minor ptꝫ. v. Iob. ꝑuulum occidit inuidiaviꝝ ſtultum int̓ficit iracudia. ex pꝫ ira facit ſtultū .i.obſcuratam mentē. ſil̓r illud pt̄ trahi ex glo. Sil̓r illud ptꝫ ex greg. dic̄ qͣnta iracūdie culpa ſit penſemus. quam manſuetudo amittit̉: frat̓ne imaginis ſil̓ituviciat̉. Item greg. in mora. iram ſplendor ſct̄iſpūsexcludit̉ cum menti iracūdia ꝯfuſionis tenebras incutit Item ibidē dr̄. .ſ. ira dum ꝗetem mētis tollit. ſpūſſanctus ibi ꝗeſcit. igr̄ ira eſt malū ẜm ſe ſiue iraſci. ItēDyo. Iraſcibilitas ẜm naturaꝫ ē in carne. in homīe v̓op̄ter naturā: qꝛ eſt animal māſuetū natura. manſuetudo at̄ iraſci opponunt̉. iraſci eſt p̄ter naturā in homīeſiue ꝯͣ. iraſci malum ē: qꝛ non ꝓcedit ex natura neqꝫ exgr̄a. ꝓcedit ex velle vicij. qꝛ eſt niſi triplex velle .ſ. nature. gr̄e vicij. Ad qd̓ dd̓m. iraſci ẜm ſe non ē malum ſiue pct̄m. vn̄ non ſꝑ eſt malū culpe. īmo alicui dic̄eſt bonum gr̄e. ſic̄ ptꝫ. v. ad eph̓. ſuꝑ illud. Iraſcimīli. pec. glo. iraſcimini vobiſmetipſis de p̄teritis pct̄is qd̓eſt penite̓. ꝗd eſt em̄ penitens niſi iraſcēs ſibi vt accipiat veniam .i. deſeipſo exigit penam. ptꝰ ſeꝗt̉. Indignamini vobiſmetipſis tanta vehemētia vt peccare deſiſtatis. qꝛ ſuꝑ hanc iram occidit ſol iuſticie: ſꝫ potiꝰ illiirradiat illd̓. iraſci determinat bonum gr̄e qꝛ v̓tuoſumeſt illud. Item aliqn̄ determinat bonū nature ſic loꝗt̉ deip̄a Dam̄. cum dic̄. ira eſt feruor ſangͥnis ⁊cͣ. Itm aliqn̄ determinat malū pene .ſ. ẜm importat penam qͣndāqꝛ aliqn̄ dic̄ cum culpa aliqn̄ ſine culpa. ꝓut ſine culpa ꝑturbatōe ſic fuit in xp̄o. xp̄c em̄ aſſumpſit penalitatesnr̄as anguſtias ad liberatōꝫ generis humani: ſꝫ ſineturbatōe accepit illas. Itm̄ aliqn̄ dic̄ malū culpe ẜmhr̄ Mat̉. v. ſuꝑ illud. omnis iraſcit̉ fratri ſuo. glo. ſubitus motꝰ cui ꝯſentit̉ ꝓpaſſio eſt. accidēte ꝯſenſu paſſioeſt mors in domo. tangit ibi iram venialem morlem.venialis dr̄ ꝓpaſſio. moͣrlis cui ꝯſentit̉. naꝫ ſic̄ dic̄ glo. eodem ca. ſuꝑ illud. viderit mulierē. ꝓpaſſio eſt ſubitꝰ motus ſine deliberatōne boni vel mali oꝑis: paſſio ē affectatio deliberati animi ſi ſit locꝰ ꝑficiendi. vn̄ ira ꝓpaſſio eſtvenialis: qꝛ hec ē motꝰ ire pͥmꝰ non ē in pt̄ate nr̄a cuip̄bet̉ ꝯſenſus. vn̄ glo. ſuꝑ illud. Iraſcimi. dic̄. ſi motꝰ animi ſurgit non eſt in ptāte nr̄a: non ei ꝯſentiat: veni

alis em̄ ira eſt non ducit̉ ad effectum. Si querit̉ deiraſci ẜm de ip̄o loꝗt̉ Math̓. v. tūc dicimꝰ iraſci dic̄malum culpe ẜm malū culpe ꝯtinet veniale moͣre.iraſci tn̄ ẜm ſe dic̄ malum culpe: ſꝫ dic̄ malū bonū Ad rōnes in cōtrariū pͥmo ad pͥmam dd̓m. mat̉.v. loꝗt̉ de ira eſt malū culpe. et̄ de illa ꝓhibitōe fit inglo. dicimꝰ ip̄e ꝯcernit iraſci ẜm dr̄ ad ꝯſenſum. vn̄ illudpet ip̄e: qꝛ eſt moͣrle. ſꝫ non ꝓhibet ip̄m iraſcibileveniale em̄ iraſci ꝓhibet̉ ſcd̓m non. vn̄ ſuꝑ psͣ. Iraſcimini dic̄ glo. pͥmꝰ animi motꝰ eſt in pt̄ate nr̄a. ſꝫ deigr̄a ꝯtemꝑare poſſumꝰ. qd̓ ꝯſuetudinis ē ꝑmittit .i.ꝓhibet. qd̓ culpe eſt .ſ. morle ꝓhibet. etiā hr̄ Eph̓. v.in glo. ꝑmittit ꝗdem apl̓s iraſci qd̓ eſt humana temptatio: ſꝫbet iram ad effectū duce̓ hec eſt moͣris. Sil̓ribidem dic̄ glo. inuitꝰ tollero qd̓ vitari pt̄ .ſ. de ira: neveniatis ad actum peccandi .ſ. moͣrliter. qꝛ tunc eſt moͣrlecum ducit̉ ad effectum. ſi ſurgit motꝰ animi iam ꝓpt̓penam pct̄i non ē in pt̄ate nr̄a: ſaltem non ei ꝯſentiat.vn̄ non imponit qn inſurgat motꝰ. qꝛ ē in pt̄ate nr̄a ſic in ꝓhibitōne cadit illud qd̓ eſt in nr̄a pt̄ate .ſ. iram ad effectum duce̓. ſic in. v. Mat̉. loꝗt̉ de ira eſt malum culpe. ſpāliter ī illa ꝓhibitōe ꝓhibet ip̄m iraſci qd̓ducit̉ ad effectū. ita non on̄dit̉ iraſci ẜm ſe ſit malum culpe. Ad ſcd̓am rōem dd̓m glo. ſil̓r loꝗt̉ ẜmiraſci ꝯcernit malum culpe .ſ. ẜm dic̄ motū illicitum. vel pt̄ duci ad ꝯſenſum vel effectum vel non. ſi: tuncppaſſio eſt venialis. hunc ꝓhibet. qꝛ eſt in nr̄atate qn ſurgat. Si at̄ fit ꝯſenſus: tūc moͣrlis eſt ip̄mhibet: vn̄ dd̓m. non ꝯp̄hendit ibi omnes dr̄as iraſci: ſꝫꝯp̄hendit ibi dr̄as eius ẜm iraſci dic̄ malum culpe. qꝛſic eſt ꝓpaſſio vel paſſio ſic̄ dic̄ glo. Mat̉. v. ſic non ꝓcedit. ſic et̄ cum dic̄ impono vob̓ oīno non iraſci ꝓhibetvl̓r iraſci qd̓ ducit̉ ad effectum. Ad terciam rōeꝫ dd̓m. duplex eſt obſcuratio. q̄dam ꝓcedit exculpa. alia ſequit̉ ex ꝑturbatōe eſt pena. Si loꝗmur de obſcuratōepͥmo mo: dicimꝰ talis non ſeꝗt̉ ad iraſci vl̓ r: ſꝫ ad iraſcſolum qd̓ eſt malū culpe. de illa ꝓcedit. Si loꝗmurde obſcuratione ſcd̓o. ſic dicimꝰ omne qd̓ obſcirat mentem eſt dei imago ē culpa ſiue malū culpe. īmodicimꝰ ira zelum v̓tus eſt obſcurat menteꝫ innob̓. qꝛ ira zelum hꝫ qͣndaꝫ ꝑturbatōꝫ ſecum ex ſeꝗt̉obſcuratio in mēte. ſꝫ illa obſcuratio non ē ad excecandūſꝫ ad meliꝰ poſtea videndum. vn̄ ſic̄ ꝯtingit de collirioqn̄ ponit̉ ſuꝑ oculum pͥmo eſt q̄dam ꝑturbatio in oculoſꝫ poſtea clariꝰ videt: ſic dicimꝰ obſcuratio ꝑturbatō ſeꝗt̉ ad irā zelum. eſt in bonis pena ꝓmouens ad melius: ſꝫ illa eſt in malis ſeꝗt̉ ad iram viciū: eſt ꝓmouēs ad deteriꝰ. de ira zelū dic̄ glo. eph̓. v. ſuꝑ hācoccidit ſol iuſticie ſꝫ illi irradiat. Un̄ hac diſponit̉ bonus ad videndum meliꝰ. ſꝫ de alia dic̄. ſol iuſticie veritatis xp̄c eſt. cuiꝰ veritate aīa illuſtrat̉ in hītat homine. ait caue̓ ne xp̄c eſt ſol iuſticie iracundiā mentem nr̄aꝫ deſerat. cum ira nunꝙͣ habitat. vn̄ obſcurato iſtam iraꝫ ſeꝗt̉ non ē niſi in pctōribꝰ. ẜm hanc ꝓcedit. non tn̄ iraſci ẜm ſe eſt malū: qꝛ non omnis obſcuratovel turbatio ſeq̄ns ad iram eſt talis: īmo q̄dam ꝑturbatſapientes .ſ. ira zelum. vn̄. v. Iob. glo. alia ira eſt quaimpatia: alia quaꝫ zelus facit. illa ex vicio: hec ex v̓tute.hac ſcꝫ ira zelum iraſci: ſic̄ nr̄is ita erroribꝰ ꝓximoꝝdebemꝰ melior ē riſu. qꝛ triſticiam vultꝰ corrigit̉ ꝓx īmꝰ: ſꝫ non dꝫ hec menti dn̄ari ſꝫ vt ancilla ſub eſſe rōnine ſit immoderata. hec ſapientes ꝯturbat ſꝫ ira viciuꝫſtultos trucidat: Ad qͣrtam rōeꝫ dd̓m eſt iraſci accipit̉ triplicit̓. Uno iraſci vicijs. iſte motꝰ potuitiraſci vicio alteriꝰ. potuit eſſe in natura p̄mo homini inſtituta: vt ſi adam motꝰ eſſet ex imꝑio rōnis ꝯͣ pct̄m̄ eue.tūc em̄ vis iraſcibilis ꝯcupiſcibilis ordinate moueretad imꝑium rōis. Eſt iteꝝ iraſci qd̓ egredit̉ ptꝰ corruptōnem nature. eſt duplex: aut ꝓut eſt pena: aut ꝓut eſtculpa. ſiue aūt ſic aut ſic dicit̉ eſſe ẜm naturam ī carne.