¶ Nembrum ſeptimumEptimo querit̉ de pctō inuidie. ⁊ p̄motur in qͣ vi aīe ſit. vtꝝ in rōnali vel in cōpiſcibi vel iraſcibili? Ꝙ aūt ſit ī cōcupiſcibili on̄dit̉. qm̄ inuidia ē odiū ſiue dolor. ſꝫodiū ⁊ dolor ſūt in vi aīe ꝯcupiſcibili: gͦ inuidia ē in ꝯcupiſcibili. Ꝙ aūt odiū ⁊ dolor ſūt in ꝯcupiſcibili ptꝫ. qm̄ꝯtraria nata ſūt fieri in eadē vi. ſꝫ amor ⁊ odiū ſūt ꝯtraria. gaudiū ⁊ dolor ſūt ꝯtraria. gͦ cū amor ⁊ gaudiū ſūt īꝯcupiſcibili: odiū ⁊ dolor ſūt ī cōcupiſcibili. ¶ Ad oppoſitum inuidere ē ſibi diſplicēs nolle vide̓. ſꝫ nolle vide advim rōnalē ꝑtinet ſic̄ ⁊ velle vide̓: gͦ inuidia ē ī vi rōnali¶ Itē Seneca loquēs de inuidia dic̄. Quicqd̓ mente fugimꝰ: ingeſtū oculis vix videmꝰ. ſi gͦ videre ad rōnalemvim ꝑtinet: gͦ ⁊ in uide̓. ¶ Ꝙ aūt ſit ī iraſcibili videt̉. qꝛvt dic̄ aug. in li. ꝯfeſſi. Inuidia litigat de excellētia. ſꝫ litigatio ē in iraſcibili: gͦ inuidia erit ī iraſcibili. ¶ Et dicēdum ꝙ ſic̄ ſupradictū ē ꝙ in inuidia ſūt tria. quoꝝ vnuꝫeſt pͥncipale: reliquū ꝯſequēs ad illud ⁊ maīfeſtatiuū illius. Primū ē diſplicētia viſionis ſiue q̄ eſt ẜm viſionē. ⁊hec diſplicētia dr̄ nō acceptatō. Scd̓m ē dolor vel odium⁊ ꝑ illū dolorē vel odiū manifeſtat̉ illa diſplicētia viſionis ſiue illa nō acceptatō. Terciū v̓o ē ī qͦ radicat̉ .ſ. iraꝙͣtuꝫ gͦ ad primum eſt inuidia in vi rationali. ꝙͣtum addolore vel odiū ꝯn̄teꝫ dicimꝰ ꝙ eſt in cōcupiſcibili: tn̄ differenter ſicut ſupradictū eſt. ꝙͣtum v̓o ad radicē eſt in viiraſcibili ⁊ ẜm iſta ꝓcedunt ratōnes.Adhuc etiā queri.§. j.tur cuiꝰ ſit inuide̓. ⁊ pͥmo q̄rit̉ vtꝝ hoīs mīoris ſit inuidehoc ē quere̓. vtꝝ oīs ꝗ inuidet neceſſario mīor ſit illo cuiinuidet ī eo ꝙ ſic vel ẜm veritatē vel ſaltē ẜm ſui eſtimationē. vt .ſ. credat ſe eē mīorē illo. Et on̄dit̉ ꝙ ſic. qm̄. v.Iob hr̄. ꝙ ꝑuulū occidit īuidia. gͦ oꝑtꝫ nccͣio ꝙ ille ꝗ īuidet alij ſit ꝑuulꝰ. hͦ ē mīor vel inferior ẜm veritatē. vl̓ ſaltem ſeip̄m reputet mīorē. ⁊ hͦ etiā dīc glo. ſuꝑ illū locumꝑuulū occidit īuidia ei īuidet quē putat eē maiorē. ¶ Itigreg. niſi ip̄e alio inferior exiſtet: de bono illiꝰ nō dole̓t. gͦſemꝑ ꝗ inuidet mīor ē vel mīorē ſe reputat. ¶ Itē hiero.ſi inuideris mīor eris. nā ꝗ inuidet mīor ē. ¶ Ad oppoſitum aug. ī li. de v̓ginitate. dīc ꝙ dyabolꝰ ſuꝑbiēdo inuidus factꝰ ē. ⁊ ꝑ hͦ vult ꝙ ex ſuꝑbia generat̉ inuidia. ſꝫ ſuperbꝰ ī eo ꝙ ſuꝑbꝰ eſtimat ſe eē ſuꝑ alios ⁊ maiorē illis⁊ ex ſuꝑbia naſcit̉ īuidia ſil̓ cū illa: gͦ ī ſuꝑbo ē inuidia ſꝫſuꝑbꝰ eſtimat ſe maiorē gͦ ⁊ īuidꝰ. aut ſil̓ idē ſe eſtīat maiorē ⁊ mīorē. ē gͦ aliqn̄ īuidia ip̄iꝰ ſuꝑioris ⁊ n̄ ſꝑ mīoris¶ Itē dīc greg. ꝙ ſꝑ īuidia de ſuꝑbia naſci ſolet. ⁊ iterūaug. dīc. ꝙ ſuꝑbiā ſequit̉ īuidia tāꝙͣ pediſſeqͣ ꝗbꝰ duobꝰmalis dyabolꝰ: dyabolꝰ ē. Et iteꝝ augu. ſuꝑ gen̄. dic ꝙinuidēdi cā ē ſuꝑbia q̄ ē amor ꝓprie excellētie. ſi gͦ ſuꝑbiaſꝑ ē excellētioris ſiue ſuꝑioris vel ſimpl̓r vel ẜm eſtimationē: gͦ ⁊ īuidia q̄ ip̄aꝫ ſeꝗt̉ ⁊ ex ip̄a naſcit̉. qꝛ alit̓ ei nōꝯformat̉. ⁊ ita īuidꝰ nō ſꝑ ē mīor. ¶ Ad qd̓ dicēduꝫ ē. ꝙinuidia inꝙͣtuꝫ hmōi ſꝑe mīoris vel inferioris. ⁊ hͦ vel ꝙmīor ē ẜm veritatē vel q̄ mīorē ſe reputat vn̄ inuidꝰ vt ſicſꝑ mīor ē vel mīorē ſe reputat. ¶ Ad rōnes in cōtrariuꝫdicēduꝫ ē. ꝙ ſuꝑbꝰ nō eſtimat ſe ſuꝑioreꝫ reſpectu eiꝰ cuiinuidet: ſꝫ reſpectu alteriꝰ. reſpectu aūt alteriꝰ cui īuideteſtimat ſe eē inferiorē. ⁊ hͦ vel ī p̄ſenti vel in futuro. vel ſireſpectu eiuſdē ꝑſone: hͦ tn̄ eſt ꝙͣtuꝫ ad diuerſa q̄ ſunt inilla ꝑſona. vn̄ dyabolꝰ reſpectu alteriꝰ in hoīe inuidebat⁊ reſpectu alteriꝰ ſuꝑbiebat vt videbit̉. vn̄ licet ſint ſil̓:nō tn̄ reſpectu eiuſdē. ⁊ ideo nō ſequit̉ incōueniēs. aliꝗsem̄ bene pōt ſe eſtimare maioreꝫ ꝙͣ ſit reſpectu alicuiꝰ: ⁊minorē reſpectu alteriꝰ. dicit̉ aūt dyabolꝰ ſuꝑbiēdo effectus inuidus. qꝛ ſuꝑbiendo cecidit. videns aut ſe cadereinuidet homī quē videbat poſſibilē ad bonū ad qd̓ ꝑ ſuam ſuꝑbiā factꝰ fuit impoſſibilis. ⁊ licet inuidia naſcảde ſuꝑbia: nō tamen oꝑtet ꝙ ſi hoc eſt ſuꝑioris inqꝙͣtum

hmōi: ꝙ ⁊ ſimiliter illa. In alia em̄ eſt cōformitas. quiabene dico ꝙ inuidꝰ appetit ſuā excellētiā ſicut ſuꝑbꝰ. ⁊ exhoc ſequit̉ vltra ꝙ timet ſe eſſe mīorem alijs in p̄ſenti velin futuro ⁊ ideo inuidet illis.¶ MembruoctauūCtauo querit̉ reſpectu cuiꝰ ē īuidia .ſ. vtrūſit inuidia reſpectu paris vel reſpectu ſuperioris vel reſpectu inferioris. videt̉ qͦinuide ſꝑ ſit reſpectu ſuꝑioris. qꝛ dic greInuidere nō poſſumꝰ niſi eis quos nobis in aliqͦ meliores putamꝰ. gͦ inuidꝰ illū cui inuidet ſꝑ reputat meliorē⁊ ita ſuꝑiorē. ſꝑ gͦ inuidet illi quē eſtimat eē ſuꝑiorē ⁊ nōpari vel inferiori. ¶ Ad oppoſitū aug. ſuꝑ gen̄. ad lit. dicit. Qui amāt excellētiā vel paribꝰ inuidēt ꝗbꝰ equāt̉ vl̓ſuꝑioribꝰ ꝗbꝰ nō equāt̉. vel inferioribꝰ ne eis equāt̉. gͦ īuidē eſt reſpectu paris ⁊ reſpectu inferioris nōſoluꝫ reſpectu ſuꝑioris. ¶ Ad qd̓ dicenduꝫ ꝙ inuidia inqͣtumhmōi ſemꝑ ē reſpectu ſuꝑioris vel in p̄ſenti vel in futuroſuꝑioris dico vel ſimpl̓r vel ẜm eſtimatōeꝫ inuidētis. vn̄inuidēt paribꝰ. nō quia pares: ſed ne fiant illis ſuꝑiores⁊ inuidēt inferioribꝰ. nō quia inferiores: ſed ne equātur⁊ ꝑ hoc etiā aſcendāt intātuꝫ vt fiant ſuꝑiores. Inuidētautē ſuꝑioribꝰ quia ſunt ſuꝑiores. vnde reſpicit inuidiaſemꝑ ſuꝑioreꝫ. vel in p̄ſenti vel in futuro. ⁊ hoc ſatis bene determinat auctoritas augu.Conſequēter queri .§. j.tur vtꝝ quis poſſit inuide̓ ſibipi. ⁊ on̄dit̉ ꝙ ſic. qm̄. xiiij.Eccͣi. dicit̉. qui ſibi inuidet nihil ē eo nequiꝰ. ex quo videtur ꝙ aliquis pōt inuidere ſibi. ¶ Item caritas ⁊ inuidia opponūt̉. ſed caritas reſpicit nō tm̄ bonū alienumīmo etiā ꝓprium bonū. gͦ ⁊ inuidia reſpicit vtrūqꝫ vt ſicnō tm̄ in odio boni alieni īmo etiā odio boni ſui. ẜm qd̓dicit̉ in pͣs. Qui diligit iniꝗ. odit aīaꝫ ſuā. ¶ Ad oppoſtum ꝗlibet naturalit̓ amat bonū ſuū. ſꝫ amare bonū ſuūeſt odire ſibi oppoſita ꝯtraria. gͦ nullꝰ odit bonū ſuū. ſedquicūqꝫ inuidet alicui odit bonuꝫ eiꝰ. ergo nullꝰ inuidetſibi. ¶ Solutio dicendū ꝙ ꝓprie loquēdo nullꝰ ſibi inuidet. tn̄ pōt ſe habe̓ ad modū inuidētis ſibi. ⁊ hoc habendo ſuū bonū odio. nō inꝙͣtuꝫ bonū: ſꝫ inqͣtū ei nociuū .ſ.ẜm ꝙ app̄hēdit bonū ſpūale qd̓ eſt ei graue ⁊ laborioſuꝫ⁊ difficile. ſicut ē bonū penitētie. ⁊ ideo inqͣtuꝫ tale oditillud nō inꝙͣtuꝫ bonū ſibi. ⁊ ideo qꝛ inuidꝰ odit bonumqd̓ eſt alij bonū ſibi tn̄ nociuū: iſte aūt nō odit bonū ꝓprium vt ſic ſed inꝙͣtuꝫ eſt ei graue ⁊ laborioſuꝫ: nō dicituriſte inuidꝰ ꝓprie. ſed ad modū ſe habēs inuidētis ſibi. qꝛſcꝫ odit illud qd̓ eſſet ei bonuꝫ ſi faceret. nō tn̄ odit illudqꝛ bonū: ſed qꝛ malū vel nociuum ſiue penale. ⁊ ſic patetcuiꝰ ſit inuidia ⁊ reſpectu cuiꝰ fit.¶ Nembrum nonumEno querit̉ cui opponit̉ inuidia. ⁊ videt̉ꝙ caritati. ꝑ hoc qd̓ dīc aug. Ubi eſt inuidia ibi amor frat̓nitatis eē nō pōt. ſꝫ amorfrat̓nitatis ē caritas. gͦ inuidia opponit̉ caritati. ¶ Ꝙ aut opponat̉ miſericordie videt̉. quoniā miſericordie eſt cōꝑati alienis malis ⁊ cōgratulari alienisbonis. ſed ꝯtrariū facit inuidia: qꝛ gaudet de alieno malo ⁊ dolet de alieno bono. ergo opponitur miſericordie.¶ Ꝙ aūt opponat̉ gaudio qd̓ eſt fructꝰ ſpūſ ſct̄i oſtendit̉ſic. qꝛ gaudiū illud ē de bonis ꝓximi. ⁊ ſil̓r inuidia eſt deillis ꝑ oppoſitū qm̄ triſtat̉ de illis. gͦ opponūtur inuicem¶ Et dicēduꝫ. ꝙ inuidia cū oībꝰ iſtis hꝫ oppoſitōeꝫ ſeddrn̄ter. qm̄ in inuidia intelligit̉ odiū. ⁊ ratōne illiꝰ opponitur amori vel caritati: qꝛ odiū illud eſt de bonis proximi que caritas reſpicit ꝑ oppoſitum. Item in inuidia intelligit̉ dolor. ⁊ ratōne illiꝰ doloris opponit̉ miſcd̓ie: quiainuidia dolet de alienis bonis ⁊ gaudet de malis alienis. miſericordia aūt ecōtrario ſe habet ẜm ꝙ habet̉. xij