Druckschrift 
2 (1481) Tabula tractatuus hui[us] secūde ptis sūme alexādri
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

eſt pct̄m mortale: inuidia eſt pct̄m mortale. Cōtraꝯtingit pͥmos motꝰ ad inuidiaꝫ ſic̄ ad alia pct̄a. qꝛ fomes ē in nobis ex ꝯtingūt ī nobis p̄mi motꝰ ad pct̄a. ſꝫprimi motꝰ ſunt veniales: inuidia aliqn̄ eſt veīale peccatum. Pret̓ea dīc aug. in li. ꝯfeẜ. imbecillitas membroꝝ infantiliū innocēs ē animꝰ infantiū. vidi ego etexꝑtus ſum zelantē puerū nōdū loquebat̉ intuebaturpallidus amaro aſpectu collactaneū ſuū. in talibus pueris nōdū vigeat ratō. pct̄m aūt mortale ſit ſine ratōe: erit inuidia aliqn̄ pct̄m mortale. Ad qd̓dicendū. inuidia ē mortale pct̄m. aliqn̄ tn̄ accipit̉ proveniali ſꝫ raro. aūt ſit mortale ptꝫ hoc dicit̉. xiiij.ꝓuerb̓. putredo oſſiuꝫ inuidia. oſſa aūt intelligūt̉ virutes. inuidia aufert v̓tutes. qd̓ fit niſi mortale peccatū. aūt loquit̉ ſcriptura de inuidia: maxīe loquit̉ea ꝓut ē pct̄m mortale. ſūt tn̄ ꝗdaꝫ motꝰ veniales ſic̄ obiectū eſt ī ꝑuulis aliqn̄ etiā ī adultis. qn̄ aliꝗs mouet̉ex quadā ſurreptōne ad dolendū de aliquo bono alteriꝰ ita patet reſponſio ad obiecta. Mēbruꝫ quartūUarto querit̉ vtꝝ inuidia ſit capitale peccatum. videt̉ ſic. hoc dicit greg. infi. Iob. vbi loquit̉ de exercitu dyaboli. dicit em̄. vij. ſunt capitalia a quibꝰ naſcūt̉alia. inter que nūerat̉ inuidia: inuidia eſt capitale peccatum. Itē ſicut dicit aug. quatuor ſunt affectōes dolor. gaudiuꝫ. ſpes timor. habet̉ ſuꝑ illd̓. iij. tren.ꝯcludit me lapidibꝰ quadris. vbi dicit Paſcaſiꝰ. quadrilapides ſunt gaudiū dolor ⁊cͣ. dolor ſit de pͥmis affectionibꝰ. dolor aūt inordinatꝰ fit duplicit̓. vel de alienobono ſicut ē in inuidia: vel de ꝓprio malo ſicut ē in triſticia ſeculi: erit inuidia capitale pct̄m. ẜm primā differentiā doloris accipiat̉. Itē amor odiū opponūtur ſint circa idē. ſꝫ amor boni in ꝓxīo ē capitalis virtꝰ .ſ.caritas. odiuꝫ alieni boni qd̓ apponit̉ illi erit capitaleviciū. ſꝫ hoc ē inuidia: inuidia ē capitale viciū. dicit em̄aug. inuidia ē odiū felicitatis aliene. Cōtra nullūpeccatū qd̓ naſcit̉ directe ex alio pct̄o quo ad hoc ē capitale. ſꝫ inuidia ſicut dicit aug. ſuꝑ gen̄. ex ſuꝑbia naſcit̉. inuidia eſt capitale pctm̄. Item aliꝗs amat ꝓpriam excellētiaꝫ ex hoc timet ne aliꝰ equipet̉ ei. deinde ſiequiꝑet̉ dolet. inuidia aūt ē hmōi dolor. inuidia naſcit̉ex timore inordinato p̄cedēti. ni debꝫ dici capitale peccatum ſꝫ magis ille timor. Itē qui dolet de alieno bono cauſaꝫ habet ī ſe aliquē amorē inordinatuꝫ. dolor em̄vniꝰ naſcit̉ niſi ex amore alteriꝰ. ille amor inordinatus reſpectu ſui obiecti debꝫ dici capitale pct̄m. inuidia. Ad qd̓ dicēduꝫ. inuidia ē capitale peccatū Ad ob̓iectuꝫ aūt in cōtrariū dicendū. licet inuidianaſcat̉ ex ſuꝑbia: nihilominꝰ eſt capitale peccatuꝫ. quiaſicut dicit greg. ſuꝑbia ē ſicut quedā regīa cuiꝰ. vij. ſūt filie prime. ille dicūt̉ capitalia peccata. ex illis aūt ſeptēnaſcunt̉ alia peccata. aūt dicunt̉ capitalia non eſt reſpectu ſuꝑbie ſꝫ reſpectu peccatoꝝ ab ip̄is naſcētiū: ſic̄ex inuidia naſcitur detractio. ſuſurratio. ita de alijs. Ad ſcd̓m v̓o dicēduꝫ. due ſunt affectōes timoralieno bono ne equiꝑet̉ ei: dolor de alieno ſi equiꝑet̉.vtrāqꝫ reducit̉ ad quoddā generale qd̓ eſt diſplicētia alieni boni ne equiꝑet̉ vel excellat. hec ē inuidia. quia v̓omaior eſt afflictio de p̄ſenti malo ꝙͣ de futuro: maior eſtdiſplicentia de alieno bono etiā in p̄ſenti nocet vl̓cere videt̉: ꝙͣ futuro timet̉ nocere. ideo pͥncipaliusſe habet ad inuidiā dolor huiꝰ ꝙͣ timor. ex hoc ē magis diffinit̉ inuidia dolorē ꝙͣ timorē. Ad terciū v̓odicendū licet hmōi dolor illicitꝰ generet̉ ex inordinato amore ꝓprij boni: tn̄ hmōi dolor illicitꝰ ponit̉ capitalepct̄m. Amor em̄ inordinatꝰ ꝓprij boni cauſa ē ꝓpinqua illius pct̄i. tm̄ ē huiꝰ capitalis pct̄i ſꝫ etiā aliorum.ẜm diuerſimode appropriat̉. id̓o facit nūeꝝ ip̄o

ſꝫ totū dicit̉ vnū capitale pct̄m. Amor at̄ ſingularitatis diſplicētia ꝯmūionis vno capitali pct̄o ꝯputāt̉ vihec ſit ip̄a ſpēs capitalis pct̄i. illd̓ ſic̄ cauſa ꝓpinqua. Nembrū quintūUinto querit̉ vtꝝ inuidia ſit ſpūale pct̄mvel carnale. autē ſit ſpūale videt̉ qd̓dicit greg. Quinqꝫ ſūt pct̄a ſpūalia duocarnalia. loꝗt̉ de capitalibꝰ: illa duoſunt gula luxuria. inuidia ſit capitale. relinqui ſit ſpūale pct̄m. Itē pct̄m inuidie eſt ꝯn̄e nobis angelo malo. eſt ẜm illud qd̓ ē ꝯn̄ in nobis in ip̄o. at̄ꝯmū eſt caro ſꝫ ſpūs. eſt pct̄m ẜm ſpm̄ ẜm carnem. Itē. j. Corin. vj. omne pct̄m qd̓cūqꝫ fecerit extra corpꝰ ē. qui aūt fornicat̉ ī corpꝰ ſuū peccat. pct̄m inuidie ſit fornicatō extra corpꝰ ē: eſt pct̄m ſpūalecorꝑale vel carnale. Cōtra dicit̉ gal̓. v. manifeſta ſūtoꝑa carnis emulatōnes inuidie. emulatō inuidiaſunt oꝑa carnis. eſt pct̄m carnale. Itē gal̓. v. efficiamī inanis gl̓ie cupidi. inuicē ꝓuocātes inuice inuidentes. glo. in iſto pct̄o eſt toruꝰ vultꝰ ſtridor dentiū. pallida faciēs. ex obijcit̉. om̄e pct̄m qd̓ imp̄mit ſiue imp̄ſſionē facit ī carne ē carnale. inuidia ē hmōi. ſicut ptꝫ exhac aucͣte: inuidia ē pct̄m carnale ſiue pct̄m in carne Ad qd̓ dicēduꝫ ẜm beatū greg. Inuidia ē pct̄m ſpirituale. Ad pͥmā ratōeꝫ in cōtrariū ſoluit̉ ī glo. illaqꝛ intelligit̉ oīa oꝑa illa ex carne ꝓcedāt: ſꝫ nomīecarnis intelligit̉ ibi .ſ. carnal̓ ſiue carnalit̓ viuēs. vn̄ẜm ſeip̄m ī hoīe ē viue̓ carnalit̓. id̓o dīc hec pct̄a ſūtoꝑa carnis. qꝛ qn̄ illa ꝑpetrat: ẜm carnē ſiue carnaliter viuit. ē qd̓ dīc aug. ī glo. illa dicēs. attēditehec oīa maīfeſta ſūt in oꝑbꝰ maīfeſta dixit ad voluntatē carnis ꝑtinēt: ſꝫ vicia ſūt animi vt inimicitie irecrede̓ etiaꝫ mala oīa accide̓ aīe ex carne error eſt: em̄oīa vite inique vicia tribuēda ſunt carni. ne ab his omnibus mūdemꝰ dyabolū carnē habet: ſꝫ carnis nomine totū hoīeꝫ ſignauit qui viuēdo ẜm ſe in hoc cadit. em̄ habendo carnē ſꝫ viuendo ẜm ſe .i. ẜm hoīeꝫ factꝰeſt ſil̓is dyabolo. qꝛ ille ẜm ſe viuere voluit: quādo īveritate ſtetit. Ad ſcd̓aꝫ ratōeꝫ dicendū. licetpeccatū faciat imp̄ſſionē in corꝑe vel carne. tn̄ debetdici peccatū carnale: qꝛ ex hac imp̄ſſione non dicit̉ india pct̄m. īmo pena ē illa imp̄ſſio culpa. ſic̄ dicim pena ſequit̉ ad culpā: ita eſt hic. hec penalis imp̄ſſio que ſequit̉ ex ſpūs ꝑpetrat pct̄m. licetcarnē tn̄ ex hoc eſt pena in carne ſequēs culpā in ſpirituquistus eſtus carni Nembrum ſe etumExto querit̉ de grauitate iſtiꝰ pct̄i. an ſitgrauiſſimū pct̄m grauiꝰ oībꝰ alijs pct̄is. in mat̓ia dr̄ grauiꝰ ī ꝗbꝰ ꝑſonis. oſtē-dit̉ ſit grauiſſimū int̓ oīa alia pct̄a ꝙͣtum ad genꝰ pct̄i: dico ꝙͣtū ad circūſlātias. Criſo. inomel̓. xl. Tale malū emulatō ē: vtiqꝫ malitia ē deterior. hec emulatō ē inuidia. nullū malū ē deterius inuidia ē maximū pct̄m. Itē ad gal̓. v. ſuꝑ illud. noninuicē inuidētes. dicit glo. ambro. ſciendū om̄e vicium antiqui hoſtis virꝰ humano cordi infundat̉: in zeloinuidie tota ſua viſcera ſerpens concutit in hac imprimenda malicia. quaſi peſtem mouit zelꝰ iſte modū habet ꝑmanēs iugit ſine fine. cuꝫ alia ſcelera finiāt̉. quātoille cui inuidet̉ ſucceſſu meliore ꝓfecerit: tanto inuidusin maius incēdiū liuoris ignibꝰ inardeſcit. conſtat perhanc glo. hoc maius grauiꝰ peccatū alijs. Ad oppoſitum. peccatū inuidie eſt ſequela alteriꝰ peccati .ſ. ſuperbie etiā inanis glorie. vn̄ Criẜ. vana gl̓ia verſutuꝫquid eſt generans inuidiā emulationem multa almala. ſed generans eſt deterius genito: ergo deterius ēpeccatum vel malum quod eſt vana gl̓ia ꝙͣ inuidia. non