Druckschrift 
2 (1481) Tabula tractatuus hui[us] secūde ptis sūme alexādri
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

ſpectu illius occulta ſeruamus. ſi v̓o hec noſtram laudem ꝯcupiſcimꝰ. foras ab eius ꝯſpectu fuſa ſunt: etiamſia multis ignorent̉. Aliud eſt q̄rere laudem ꝓpriam aliud laudem diuinam. Preterea aliud ē velle laudari ꝓpi̓ſe. aliud ē velle laudari ꝓpter deū ꝓpter bonum ꝓximi.hmōi em̄ laudari non ē aliud niſi deum laudari in nob̓.vno pt̄ appeti laus ab hoīe vt ibi finis ꝯſtituat̉:ſꝫ in deum vel in eo qd̓ ſe ordinat ad deū. Iſtis modis ꝯſideratis pn̄t ſolui obiecta ſunt. illa em̄ pͥmo obiecta ſunt reſpiciunt velle laudari ꝓpter gl̓iam dei. vt deꝰin bono opere nr̄o laudet̉. vel in bonis habemus: vel vtinde ꝓximꝰ edificet̉. ẜm qd̓ dic̄ Aug. vt illi ꝓficiāt imitari pꝰlaudant. alubi ſubſeꝗ dꝫ vt alios exemplo īuitet.Rōes v̓o ſunt in cōtrariū ſumunt̉ penes finis in humana laude ꝯſtituat̉ ꝓpter ſe ſiue in hūano fauore. dr̄ inanis gl̓ia. vn̄ licet velle laudari poſſiteſſe pct̄m: nihilominꝰ tn̄ inanis gl̓ia ſꝑ eſt pct̄m. velle laudari non eſt pct̄m. non conſtituit̉ finis in vano ſꝫ invero. cum autem eſt inanis gloria. in vano finis conſtituitur. Membrum ſecundumEcundo q̄rit̉ ſuppoſito inanis gloria ſitpct̄m. vtꝝ ſit ſꝑ pct̄m morle vel ſꝑ veniale:vel aliqn̄ moͣre aliqn̄ veniale. at̄ ſꝑ ſitmortale ſic on̄dit̉. vana gloria vera gloria eſt gloria in vero teſtiº ꝯſcientie ẜm dic̄ apl̓us. ij.cor̄.. gloria nr̄a hec ē ꝯſcīe nr̄e teſtimoniū: opponunt̉.non ſe ꝯpatiunt̉ inuicē. ſꝫ veniale pct̄m gr̄a ſeſe ꝯpatiūt̉ſi gr̄a in adulto bn̄ oꝑante ponit iſtam gl̓iam. qꝛ vbi ēgr̄a ē iſta gloria ecōuerſo. veniale pct̄m vera gloria eſt in teſtimonio ꝯſcīe ſeſe compatiūt̉. ſi vana glorianon ꝯpatit̉ ſecū illam gl̓iam vera: ip̄a eſt pct̄m moͣre. Item Yſa. xlij. dic̄ dn̄s gloriam meam alteri dabo.prium ē dei gloria. non ꝯcedit̉ alicui rōnali creatuēſi rōnalis creatura vſurpat illam: rapit qd̓ dei ē dic̄Greg. in moral̓. inanit̉ gloriantis ē raꝑe gloriam dei:ſꝫ raptꝰ ſiue vſurpatio eiꝰ dei ē non ē niſi moͣre pct̄m inanis gloria ē ſimplicit̓ moͣre pct̄m vl̓r. Item dic̄apl̓s galla. .j. Si hoībꝰ placerē xp̄i ẜuus non eēm. oīs appetit hoībꝰ place̓: de ẜuo xp̄i fit non ẜuus: ſꝫ omnis īanit glorians de ẜuo xp̄i fit non ẜuus. ſꝫ de ẜuo xp̄i nonfit ẜuus niſi moͣre pct̄m. qꝛ non veniale opponat̉ gr̄e. oīs inanit̉ gloriās peccat moͣrliter. inanisgloria vl̓r eſt moͣre pct̄m. Itm̄ pct̄m moͣrtale eſt ſpretoincōmutabili bono bonis mutabilibꝰ adhere̓. ſꝫ facit īanis gloria. qꝛ adheret laudi hoīm eſt mutabilis. ip̄aē ſꝑ morle pctm̄. Contra inanis gloria ſignat̉ pulue dr̄ Mat̉. x. apl̓is. excutite puluerē pedibꝰ vr̄is. vn̄dic̄ Greg. p̄dicato vix ſine aliqͣ pulueris mixtōne trāſit.Nam p̄dicās aut indignatōꝫ tͣhit ꝯtemnit̉. aut adtulācūqꝫ gloriā ſi ab hoībꝰ honorat̉ ſꝫ apl̓i cad̓bāt a ꝑfctione ꝓpt̓ hmōi inanē gloriā. erat moͣre pct̄m. aliqͣinanis gloria ē veniale pct̄m non moͣrle ſꝑ. Item ſuꝑilld̓. j. ad theſ. ij. deo ꝓbat corda nr̄a. glo. vt ſibi hoībꝰplaceamꝰ qd̓ (niſi ip̄e in nob̓ oꝑet̉) vitare poſſumꝰ. Si veniale pct̄m vitari pt̄. morle at̄ pct̄m vitari pt̄. nonem̄ intantum eſt corrupta natura vt ſit ncc̄itas ad actuale moͣre. erit inanis gloria intēdit place̓ hoībꝰ aliqn̄veniale pct̄m. Hoc idē arguit̉ ex alio ibidem dicto. ſicuiꝙͣ facile ē laudē cuꝑe negat̉: difficile ē tn̄ ea delectari offert̉. aliqn̄ ē veniale pct̄m. Ad qd̓ dd̓m inanis gloria aliqn̄ ē moͣre pct̄m. aliqnē veniale.aliqn̄ inanis gloria ꝓcedit ex ſurreptōe. aliqn̄ ex delibe̓atōe. iteꝝ aliqn̄ ē circa res inducūt maxīaꝫ ꝓnitatē.aliqn̄ eſt circa hmōi res. venialis dicet̉ ꝓpt̓ ſurreptōꝫ. ꝓpter maxīaꝫ ꝯcupīe ꝓnitatē. Ad obiectū at̄mo rn̄dendū ē. inanis gloria ꝓut ē venialis opponitvere glorie eſt in ꝯſcīa: qn̄ poſſit ſil̓ eſſe in eodē ſubiectolicet opponat̉ ꝙͣtū ad genꝰ: qꝛ hec inanis gloria ē in genē

mali. illa aūt ē in genē boni. circa actū v̓o ē oppoſitō: circa ꝑſonā v̓o. pōt em̄ eadē ꝑſona vere gl̓iari interiꝰ. etnihilominꝰ habe quēdā motu inanis gl̓ie ī fauore vl̓ laude hoīm. motꝰ ē in ꝯſcīa. Ad ſcd̓m dicēdum. rapere gl̓iaꝫ dei ē cuiuſlibꝫ inanit̉ gloriātis: ſꝫ illiꝰ q inaniter gloriat̉ mortalit̓. Inanis gloria venialis ēlicꝫ referat ad deū ip̄m actū: nihilominꝰ tn̄ a ſubiecto tollit̉ ip̄e habitꝰ vere glorie. qꝛ venialit̓ gloriat̉ aliquid amat ſub deo. talis rapit gloriā dei: qꝛ deꝰ ſieſt amat̉. raꝑe em̄ ē ad ſeip̄m qd̓ ē alienū referre. qd̓ facit qui gloriā dei quātū in ip̄o ē aufert: qd̓ fit mortalepeccatū. Ad terciū v̓o dicēdum. appete place̓ hoībꝰhoc pōt fieri duplicit̓. vel ita tm̄ fiat ꝓpter ſe: modo ē ẜuus xp̄i ſic appetit place̓. vel ita totaliterreferat ad ſe: ſꝫ ad ſe ſub deo: pt̄ place̓ hoībꝰſeruꝰ xp̄i. licet ip̄e actu veniali ſeruiat. vnde deſeruo xp̄i ſit ſeruꝰ dyaboli. Ad quartū dicēduminanis gl̓ia aliqn̄ adheret cōmutabili bono ſpreto incōmutabili bono. tūc ē mortale. aliqn̄ ſpreto ſꝫ tūc fine poſito actualiter. ẜm hoc erit veniale. Mēbruꝫ terciūErcio q̄rit̉ de motiuo pct̄i. dicit̉ em̄ velle laudari ē motiuū ſiue appetibile in iſtopeccato. ſed videt̉ velle laudari ſit bonū ita erit motiuū hoc. ex eadē cauſaeſt laudare laudabilē velle laudari laudabilē. ſi laudare laudabilē illud bonū eſt. illud bonū ē velle laudari laudabilē: qꝛ eadē eſt in actiua paſſiua. vellelaudari ē motiuū inanis glorie: qꝛ ſuū motiuū debeteſſe eqͣle cum ip̄a. Un̄ debet habe̓ in ſe bonitatē apparentem deficiētē ſicut ſuū pct̄m. tale aūt eſt velle laudari laudabilē ſit bonū. Itē velle laudari pōt fieri bono fine malo. bono fine fit qn̄ facit ꝓpt̓ bonoꝝ edificationē maloꝝ dep̄ſſionē. ꝓpt̓ dei glorificatōeꝫ. ſic habetur math̓. v. ſic luceāt oꝑa vr̄a cora hoībꝰ: vt glorificentpatrē vr̄m in celis ē. Malū aūt ē qn̄ vult laudaripter ꝓpriā gloriā. ſil̓r qn̄ vult laudari vt fiat diues. iſtieſt malꝰ finis. pōt fieri bono fine malo. ſꝫ qd̓ pōt fieribono fine malo: eſt indifferēs. Nullū autē indifferēs ēmotiuū pct̄i niſi addat̉ circūſtantia determīet̉ ad malum. velle laudari ſimpl̓r ſine circūſtantia addita:eſt motiuū inanis gl̓ie. Itē dīc Tulliꝰ. eſt idē bo laudabile. ſꝫ ſi finis ſubſequat̉: duplicat̉ boni appetitꝰ. laudari ē bonū. velle laudari ē bonū. non eſtmotiuū huiꝰ pct̄i. Ite nos videmꝰ illa tria diſtincta .ſ. aliꝗs vult laudari ab aliqͦ. itē aliꝗs vult place̓ alij. itēaliꝗs vult place̓ ſibi. tn̄ dico aliꝗs vult place ſibi: hoc totum termīat̉ in ſe. dico vult laudari ab alio: incipit ab alio termīat̉ ī ſe. dico vult place̓ alij: hoc incipit a ſeip̄o termīat̉ in alio. non ē vnū motiuū ad iſtatria. ſꝫ hec ſūt inanis gl̓ie: inanis gl̓ia hꝫ motiuumvnū. ſic velle laudari ab alio ē motiuū in ip̄a. aut ſiſit: cuiuſmodi pct̄m ē velle place̓ alij: qꝛ ſi dicat̉ adulationis: ſed adulatō ꝑtinet ad inanē gl̓iaꝫ: qꝛ ad iraꝫ ad inuidiā nec ad aliqd̓ aliud pctm̄. velle place̓ alijꝑtinet ad inanē gloriā. Itē ſil̓r velle place̓ deo eſt velledelectari in deo. ita velle placere ſibi eſt velle delectari īſeip̄o. ergo eſt ſub inani gloria: ita continet illa tria.vnū eſt motiuū ad alia duo. non eſt vnū motiuū inipſa. ita eſt peccatū vnū. aut habebit aliud motiuūꝙͣ velle laudari. Ad oppoſituꝫ omnes actꝰ qui ꝑtinētad creaturā ratōnalē: ſemꝑ debēt fieri aliqua neceſſitateſiue aliquo fine hoc fine tali: qꝛ debēt fieri in gl̓iaꝫ dei.vnde apl̓s. j. Corin. x. ſiue manducatis ſiue bibitis ſiuequecūqꝫ alia facitis: oīa in gloriam dei facite. debet ho appetere gloriā vel laudē: ꝓpter ſe ſed ſemꝑ ad gloriam dei. ergo cum hoc eſt velle laudari: non determinetvlteriorem finem a ſe. ergo eſt malū. ita pōt eſſe motiuum ad pct̄m qd̓ eſt inanis gl̓ie. maxime inanit glo-