aut ī comꝑatōe ad aliū hoīeꝫ. ſi v̓o abſolute: hoc pōt eēẜm duas differētias. vel ꝙ totalit̓ bonū ſit a ſe vel quoad ratōeꝫ merendi. ⁊ ſic ẜm differentias iſtarum cauſarum attenduntur ille quatuor ſpecies.¶ Mlēbrū vndecimūNdecimo q̄rit̉ de oppoſitōe huiꝰ pct̄i. videtur em̄ ꝙ opponat̉ caritati. ꝑ hoc qd̓ dicit̉ſuꝑ illud pͣs. nō det ī cōmotionē pedeꝫ tuūglo. ſicut ad ꝓficiēdū non mouet pedē niſicaritas: ita ad cadendū nō niſi ſuꝑbia. caritas eī ad celſitudinē ꝓuehit: ſuꝑbia v̓o elatas mētes in ruinā vergitcū gͦ effectus ſunt oppoſiti: erūt cauſe oppoſite. gͦ caritas⁊ ſuꝑbia inter ſe opponūtur. ¶ Ꝙ aūt hūilitas opponat̉ptꝫ ex diffinitōe quā ponit Bern̄. hūilitas em̄ eſt cōtemptus ꝓprie excellētie. ꝯtemptꝰ aūt ⁊ appetitꝰ opponunt̉. gͦſuꝑbia ⁊ hūilitas. ¶ Criẜ. nihil ita euertit ſuꝑbiā ſicuthuilitas. ergo nihil opponit̉ ſuꝑbie ꝙͣ hūilitas. ¶ Itemagū. in li. de li. ar. Cui ſe dyabolꝰ ad imitatōeꝫ ſuꝑbiebuerat: ei ſe dn̄s ad imitatōneꝫ hūilitatis p̄buit. ⁊ hocfuit remediū ꝯtra ſuꝑbiaꝫ. ergo hūilitas ē oppoſita ſuꝑbie. ¶ Ad qd̓ dicendū. ꝙ duplicit̓ dicit̉ aliquid opponiſuꝑbie. vel ꝑ ſe ⁊ formalit̓: ⁊ ẜm hoc hūilitas opponiturſuꝑbie. nō em̄ ſunt ſimul nata eē in vi iraſcibili. Uel pt̄ſumi oppoſitō ratōe finis: ⁊ ẜm hoc cū caritas ponat ſūmū bonū ꝓ fine ad deū hoīeꝫ ordinet: ſuꝑbia v̓o primodeordinet ponēdo ſe ꝓ fine. ex illa ꝑte caritas ſuꝑbie opponet̉. maxīe ẜm illū motū qui ē ī deū. ⁊ hoc nō videt̉ intelligi illa aucͣtas. ꝙ caritas mouet ad ꝓficiēdū ſuꝑbiav̓o ad cadendū. ¶ Deinde querit̉ vtꝝ ſuꝑbia naſcat̉ exſuo oppoſito. qd̓ nō videt̉: oppoſitū em̄ natū eſt deſtruereſuū oppoſitū nō induce̓. gͦ cū illd̓ qd̓ naſcit̉ ex alio ꝑ ip̄minducat̉. nō naſcit̉ ſuꝑbia ex ſuo oppoſito. ¶ Item ꝑ ſil̓eoſtendit̉ ī alijs vicijs ⁊ v̓tutibꝰ ſibi oppoſitis. gula eī nōnaſcit̉ ex ſobrietate nec luxuria ex caſtitate ⁊ ita de alijsgͦ nō naſcit̉ ſuꝑbia ex ſuo oppoſito. ¶ Cōtra aug. in li. denatura ⁊ gr̄a. Sol a ſuꝑbia ī recte factis cauēda ē. Ratōaūt eſt. qꝛ ex illis aliqn̄ originē ducit. cū ergo hō de hūilitate aliqn̄ extollat̉: ſuꝑbia aliqn̄ de ſuo oppoſito naſcit̉.¶ Itē aug. in eodē li. vbi letat̉ hō in aliquo bono oꝑe ſeſuꝑaſſe ſuꝑbiā. ex ip̄a leticia caput erigit ⁊ dicit. ecce viuo ego qd̓ triūphas? ⁊ ideo viuo qꝛ triūphas. gͦ ſuꝑbiaex ſua victoria aliqn̄ originē ducit. ⁊ ita ex ſuo oppoſito.¶ Itē. .j. machab̓. vj. occidit eū ⁊ cecidit ī terra ſuꝑ euꝫ ⁊mortuꝰ ē. quid ꝑ Eleazaꝝ ꝗ elephāteꝫ interficiēs occubuit: niſi ꝑſona arrogātiū deſignat̉. qui dū volūt aliqd̓fortiter gerere ⁊ nō ſimplici aīo ſed erecto ī ſuis conatibus deuicti ꝓſternūt̉. ex quo accipi pōt. ꝙ ſuꝑbia aliqn̄ꝯuincit̉ ꝯn̄ter ⁊ ip̄a vincit: ⁊ ita ex ſuo oppoſito naſciturvictoria em̄ vicij opponit̉ ip̄i vicio. ¶ Ad qd̓ dicēduꝫ.ſuꝑbia originē ducit aliqn̄ occaſionalit̓ ex ſuo oppoſivel ex oppoſito alteriꝰ pcti. ſꝫ nō eſſentialit̓. eſſentialit̓ at̄dicit̉ originē duce̓ ex ip̄a delectatōe inordinata: quā hō īſeip̄o nō in dn̄o letat̉ de victoria vicioꝝ. hoc em̄ ꝑiculoſum ē letari niſi in dn̄o. tūc aūt erit ſecurū letari d̓ victoria vicioꝝ: cū extrema vmbra ex ip̄o tāꝙͣ ex meridie abſorbebit̉. de qua dicit̉ in pͣs. educet qͣſi lumē iudiciū tuū⁊ iuſticiā tua tanꝙͣ meridiē. ¶ Ad ſcd̓m v̓o dicēdum. ꝙnō eſt ſil̓e de hoc pct̄o ⁊ de alijs. cetera em̄ vicia tm̄ ī malefactis valēt ſicut dīc aug. ſola aūt ſuꝑbia etiā in rectefactis eſt cauēda. ⁊ cū ſit ẜmo ibi de ſuꝑbia: includit̉ ibiinanis gl̓ia. ⁊ ideo dīc aug. admouemur ne dona dei noſtre poteſtati tribuēdo ⁊ nos extollēdo grauiꝰ ꝑeamꝰ: ꝙͣſi nihil boni oꝑemꝰ. ¶ Deinde q̄rit̉ vtꝝ ſuꝑbia magisopponat ſe deo ꝙͣ aliud pct̄m. dicit em̄ hiero. cū cetera vicia fugiāt a deo: ſola ſuꝑbia ſe deo opponit. ⁊ ita videturꝙ maior ſit oppoſitō ad deū ip̄iꝰ ſuꝑbie ꝙͣ alteriꝰ peccati¶ Itē ſuꝑbia vendicat ſibi qd̓ dei ē. alia v̓o pct̄a nō vendicant: ergo magis opponit̉ deo ꝙͣ aliud pctm̄. Ꝙ autēſuꝑbia vendicet ſibi qd̓ dei eſt: habet̉ ab aug. in li. de do.
xp̄iana. ¶ Contra in omni pct̄o mortali preponit̉ ꝯmutabile bonū incōmutabili. gͦ cum vnūqd̓qꝫ genus pct̄i appetat ꝓpriū bonum ꝯmutabile: alia pct̄a eq̄ opponūt̉ deo ſic̄ſuꝑbia ¶ Itē dic̄ Anẜ. ꝙ ꝓpria volūtas eſt cā omnis pct̄ſꝫ hr̄e ꝓpriam volūtatē eſt vſurpare qd̓ ꝓpriū eſt dei: ſi gͦ inalio pct̄o eſt eq̄ ꝓpria voluntas ſic̄ in ſuꝑbia: omne pct̄mmortale eq̄ deo opponet̉. ¶ Ad qd̓ dd̓m. ꝙ opponi deo dr̄dupl̓r. ꝯn̄iter ⁊ ꝓprie. Coīter omne pct̄m deo opponit̉:bonū ꝯmutabile bono incōmutabili p̄ponit̉. ꝓprie at̄ dr̄opponi ſuꝑbia ꝑ qͣndam ſil̓itudinē. ſic̄ ſi rex aliꝗs deuiciſet exercitu ſui aduerſarij: ⁊ adhuc ip̄e aduerſariꝰ ſtaret ībello: ſic eſt de ſuꝑbia: cū vincunt̉ temptatōes alioꝝ pct̄orum ⁊ ita fugiunt a deo pct̄a: ſuꝑbia adhuc reſiſtit. qꝛ exip̄a ablatōe vicioꝝ hꝫ rōꝫ temptatōis. ⁊ hͦ mō dr̄ ſola ſuꝑbia deo ſe oppone vt nō excludat̉ qn alia vicia ſe deo opponāt. ſꝫ qꝛ iſta ſe opponit et̄ alijs victis ſic̄ dictū eſt. Adſcd̓m dd̓m eſt. ꝙ licꝫ ſuꝑbia vēdicet ſibi qd̓ dei eſt pͥmumẜm intelligētiaꝫ .ſ. potetiam: nihilominꝰ tn̄ alia pct̄a vendicat. In autoritate em̄ hr̄ ꝙ ineſt vicioſo aīo ſibi tanꝙͣdebitū vēdicare: qd̓ vni ꝓprio deo debet̉. vn̄ ꝑ hoc dat̉ intelligi ꝙ nō tm̄ hoc ē ꝓpriū ſuꝑbie. Et dic̄ Aug. in li. ꝯfeſ.Sic̄ ſuꝑbia vēdicat ſibi excellētiam qd̓ dei ē: ita ira vēdicat vindictam q̄ deo ꝯuenit. ⁊ ita de alijs. ꝑ qd̓ hr̄ ꝙ nō ſolum ſuꝑbie eſt hoc. licꝫ hoc ei magis attribuat̉ qꝛ reginaeſt vicio¶ Membrum. xij.Uodecimo querit̉ d̓ gͣdibꝰ ſuꝑbie. ponit at̄be. Bern̄. xij. gͣdus ꝗ ſunt. curioſitas. mentis leuitas. inepta leticia. iactantia. ſingularitas. arrogātia. p̄ſumptio. defenſio pct̄orū. ſimulata ꝯfeſſio. rebellio. libertas peccādi. ꝯſuetudoSoteſt gͦ q̄ri vtꝝ ſint ſpēs ſuꝑbie an tm̄ gͣdꝰ. Ꝙ ſint tm̄ſpēs vid̓r ꝑ hoc qd̓ dr̄. ꝗ peccat aliqͦ illoꝝ: peccat pct̄o ſuꝑbie. vt ꝗ peccat pct̄o iactantie vel arrogantie vel ſingularitatis: ⁊ ita de alijs. ¶ Item ſic̄ ſe hn̄t q̄daꝫ eoꝝ ad ſuꝑbiam: ita ⁊ alia. ſꝫ q̄dam illoꝝ ꝯnūerant̉ inter ſpēs ſupͣdictas: pari gͦ rōe alie dn̄t ꝯnumerari. ¶ Contra Augin li. de vera religione dic̄. ꝙ ꝯcupīa oculoꝝ ad curioſosꝑtinet. ambitio ad ſuꝑbos. gͦ curioſitas ē diſtincta ex oppoſito ꝯͣ ſuꝑbiam. non gͦ eſt ſpēs ſuꝑbie. Simil̓r pt̄ opponi de ꝗbuſdam alijs. non gͦ ꝓ ſpēbꝰ dn̄t ꝯputari. ¶ Deinde q̄ritur q̄ ſit rō illiꝰ numeri. vid̓r em̄ ꝙ ꝯſuetudo nō debeat poni ꝓ gͣdu iſtius pct̄i pluſꝙͣ alteriꝰ. Simil̓r pt̄ dici de defenſione pct̄oꝝ: ⁊ de liberalitate peccandi. hec eīduo ſimil̓r reſpiciunt omne pct̄m. ¶ Ad qd̓ dd̓m. ꝙ nōſunt ſpēs ſuꝑbie ꝙͣtum ad hoc ꝙ ibi ponunt̉ ſꝫ gͣdus. licꝫaliq̄ illaꝝ ſpēs dici poſſint ex alia rōne. ſꝫ ſic̄ huilitas. xij.hꝫ gͣdus qͦs aſſignat be. benedictꝰ: ita ſuꝑbia ſuo mō. xij.hꝫ gͣdus oppoſitos. ſꝫ in hoc eſt dr̄a inter gͣdus humilitatis ⁊ gͣdus ſuꝑbie: ꝙ ad ꝑfectam hamilitatē omnes illigͣdus reꝗͥrunt̉. ad ſuꝑbiaꝫ v̓o non reꝗrunt̉ omnes illi gͣdus ſuꝑbie. pt̄ em̄ eſſe ſuꝑbꝰ ſine aliqͦ illoꝝ. ¶ Ad obiectūat̄ dd̓m eſt. ꝙ licet ſuꝑbia ꝯſequat̉ ad quodlibꝫ illoꝝ. nōtn̄ ſequit̉ ſic̄ genus ſpēm: ſꝫ ꝑ qͣndam ꝯcomitantiam ſiueannexionem. ¶ Ad ſcd̓m v̓o dicendum. ꝙ non eſt ſimileoīno de ꝗbuſdam illoꝝ gͣduum ⁊ de als. ꝗdam em̄ gͣdꝰnon tm̄ ſunt gͣdus ſꝫ etiam ſpēs: vt arrogantia. p̄ſumpt.⁊ iactantia. ꝗdam v̓o ita ſunt gͣdus ꝙ non ſpēs qͦ ad rōnem. gͦ gͣdus aſſimilant̉. qͦ ad rōnem v̓o ſpēi non aſſil̓antur. ¶ Ad illud v̓o qd̓ obijcitur de numero. Dd̓m ſic̄ dic̄Bern̄. ꝙ homo ꝑ ſuꝑbiaꝫ iniuriat̉ deo. Item iniuriaturꝓximo cui dꝫ eſſe par. Item iniuriat̉ ſuꝑiori cui dꝫ eſſeinferior. ⁊ licet omnes iſte iniurie ex ꝯſeq̄nti in deum redundent: illa tn̄ iniuria ꝓpria dr̄ fieri deo q̄ immediate redundat in deum. ẜm has gͦ iniurias attendunt̉ illi gͣdusſiue circunſtantie. pͥme ſex determinant̉ penes iniuriameius ꝗdꝫ eſſe par. qͣtuor alij in iniuriam q̄ fit ſuꝑiori homini. due vltime determinant̉ ꝓprie ꝙͣtum ad iniuriam q̄deo immediate fit. ⁊ dicunt̉ gͣdus. qꝛ de minori ꝓceditur