catoꝝ. et hoc modo ſuꝑbia primoꝝ ꝑentum dicitur eſſemaximū pct̄m. vnde aug. ſuꝑ pͣs. ſuꝑbi iniq̄ agebāt. dicitꝙ maximū pct̄m ē ſuꝑbia inde manauit noſtri origo delicti hoc ē pct̄m originale. vn̄ in hͦ maximū nocumentuꝫeſt. qꝛ toti nocet hūano generi: ſic gͦ dr̄ ſuꝑbia maximuꝫpct̄m rōne ſui nocumēti: ſꝫ hoc nō intelligit̉ adhuc niſi d̓ſuꝑbia pͥmoꝝ ꝑentū. ¶ Sexto mō dr̄ maximuꝫ rōne ſuimotiui vel allicitiui. qꝛ magis ē inſeꝑabile a ſpū et etiaꝫꝗa magis derogat deo et auertit a deo. et hoc mō ſuꝑbiaex rōne generis pct̄i dr̄ eſſe maximū pct̄m. ita em̄ ē in ſuꝑbia rōne generis pct̄i. ꝙ ip̄a maxīe auertit a deo ⁊ derogat ipſi. Item ſuū motiuū ē maxīe allicitiuū quia maxīeinſeꝑabile: qd̓ ptꝫ. ꝗa motiuū vel appetibile ī ſuꝑbia magis adheret ſpūi ꝙͣ motiua alioꝝ peccatoꝝ. ſicut ꝯcupīecarnis vel hmōi: ꝗa tollamꝰ carnē nunꝗd erit motiuū velappetibile carnis in ſpū? ꝯſtat ꝙ nō. ꝗa nō eſt in ip̄o ſpū.niſi ꝙ eſt vnitꝰ carnis et hoc trahente fomite: gͦ appetibileꝯcupīe carnis nō ita adheret ſpūi qn ſit ab illo ſeꝑabileꝑ ſeꝑatōeꝫ carnis. ¶ Iteꝫ loqͣmur de appetibilibꝰ ꝯcupīeculoꝝ ſeꝑemꝰ aīaꝫ ſenſibilē. nunꝗd erit illud appetibilein ſpū ⁊ nunꝗd erit ꝯcupīa oculoꝝ. ꝯſtat ꝙ nō. ſic gͦ illudappetibile nō ita adheret ſpūi qn̄ ab ip̄o ſit ſeꝑabile ꝑ ſeparatōeꝫ adminꝰ alteriꝰ. ¶ Ite loqͣmur de appetibilibusmotiuis in pct̄is ſpūalibꝰ. vindicta em̄ eſt vnū appetibile vel motiuū et hͦ in peccato ire tollamꝰ ꝙ nō fiat īiurianunꝗd erit illud appetibile qd̓ eſt vindicta? ꝯſtat ꝙ nō. etita ꝑ amotōeꝫ iniurie remouet̉. Item odiū felicitatis aliene ē appetibile vl̓ motiuū in pctō inuidie. intelligamꝰgͦ ꝙ vnꝰ ſolus hō ſit. erit ne odiū felicitatis aliene? ꝯſtatnō. gͦ iam tollit̉ a ſpū motiuū inuidie et ſic de alijs. etita oīa appetibilia vel motiua aliorū pn̄t tolli a ſpū manente ip̄o: ſꝫ appetibile ſuꝑbie nō pōt tolli manente natura in ſua corruptōne. ¶ Item dr̄ maximū ꝗa maxīe deoderogat et iniuriat̉: et maxime auertit ab ip̄o. et qd̓ magis auertat ab incōmutabili bono: illud apparet. ꝗa perblaſphemiā iniuriat̉ hō diuine bonitati ꝗa ē peccatū inſpm̄ſanctū. ꝑ mendaciū aūt diuine veritati: ſꝫ per ſuꝑbiam ip̄e diuine et excellentiſſime maieſtati. nam ſuꝑbireeſt ſuꝑ ſtatū hoīs ire. hoc aūt eſt quaſi quandam equalitatem cum deo appetere. hoc autē eſt iniuriari diuine maieſtati.¶ Membrum ſextumExto querit̉ de inſeꝑabilitate huiꝰ peccatiad alia pct̄a. querit̉ gͦ vtrū ſit ſeꝑabile velinſeꝑabile ab mani gl̓ia et ab inuidia. Ꝙſit inſeꝑabile ptꝫ. qꝛ dicit greg. ſuꝑ ezech̓.Suꝑbia ſine inuidia atqꝫ inani gl̓ia nullatenus eſſe pō¶ Item augu. de vera innocentia dic. cū ſuꝑbia ſit amoꝓprie excellentie. inuidia v̓o ſit odiuꝫ felicitatis aliene.ꝗd de qͦ iraſcat̉ inpromptū eſt. amādo em̄ quiſqꝫ excellēiam ſuā vel paribꝰ inuidet ꝙ ei adequant̉. vel inferioribus ne ſibi coequant̉: vel ſuꝑioribꝰ ꝙ eis nō equat̉. ſuꝑbiendo gͦ quiſqꝫ inuidꝰ nō inuidendo ſuꝑbus ē. gͦ ſuꝑbiaeſt pct̄m inſeparabile ab inuidia. ¶ Iteꝫ ſuꝑ illud pͣs. caput circuitꝰ eoꝝ ⁊cͣ. gl. om̄is ſuꝑbus fictus eſt. ⁊ omnisfictꝰ mendax: gͦ om̄is ſuꝑbꝰ mendax. pct̄m gͦ ſuꝑbie inſeꝑabile ē a mēdacio. ¶ Ad oppoſitū videt̉ ꝙ ſit ſeꝑabileab inani gl̓a. dic aug. in li. de ci. dei. Inter cupiditatemhūane glorie: et cupiditatem hūane dn̄ationis intereſt.vnū em̄ querit ſine alio eſſe: ſꝫ cupiditas hūane glorie ꝑtinet ad inanē gloriā. cupiditas v̓o hūane dn̄ationis adſuperbiā que appetit dominari et preeſſe. ergo ſuperbia ēſeparabilis ab inani gloria. ¶ Similiter videtur ꝙ ſit ſeparabilis a mendacio. quoniā ſuperbia eſt in corde: ſedmendacium eſt in ore non ſolum in corde. quoniaꝫ mendacium eſt falſa vocis ſignificatio cum intentione fallendi: ſed poteſt eſſe peccatuꝫ cordis ſine peccato oris: ergoſuperbia poteſt eſſe ſine mendacio. ¶ Similiter ſuperbiaet inuidia ſunt diuerſa vicia capitalia et diſtīcta ab au-
guſ. et greg. exgo vnū pt̄ eſſe ſine altero: nec vnū depēdetex altero. ¶ Solutio ſecus eſt de ſuꝑbia que eſt iniciupct̄oꝝ. et de ſuꝑbia vite que eſt tercia radix: et de ſupebia que eſt vnū de vicijs capitalibꝰ ab alijs diſtinctū. qm̄prima ē in om̄i pct̄o. qꝛ dicit illā generalē ꝯtemptū ī auerſione a deo. ꝗ ꝑficit omē pct̄m in rōe malicie. ſuꝑbia aūtque eſt radix tercia nō eſt ſeꝑabilis ab illis pctīs ī ꝗbꝰeſt motiuū pct̄m ꝓpriū bonū: cuiuſmōi ē vindicta gloriaet hmōi que ſunt bona ꝓpria ſpūs. ſꝫ de his duabꝰ nō loquimur: ſꝫ loquimur de ſuꝑbia q̄ eſt viciū capitale. q̄ cōſiſtit in hoc ꝙ hō appetit excellētiā ꝓpriam. ẜm hoc dicimus ꝙ inſeꝑabile dicit̉ duplicit̓. Uno mō dr̄ inſeꝑabile qd̓ vix ſeꝑatur. et hoc mō ſuꝑbia dicit̉ inſeꝑabilis abinani gloria ⁊ inuidia. qꝛ cū difficultate ab ip̄is ſeꝑaturvix em̄ pt̄ eſſe ſine illis. Alio mō dicit̉ inſeꝑabile qd̓ nullo mō pt̄ ſeꝑari. ⁊ hoc mō peccatū ſuꝑbie ſeꝑabile eſt abillis qꝛ cōtingit eē motū ſuꝑbie ſine motu inuidie. ſicut īangelo fuiſſet ſuꝑbia ſine motū inuidie: ſi nō fuiſſet hōcreatus. vnde ſi intelligamus ꝙ priꝰ fuit creatꝰ ꝙͣ homoẜm ſucceſſionē temꝑis: nō eēt motus īuidia. ¶ Ad illudqd̓ obijcit̉ de mēdatio. dicēdū ꝙ mēdaciū duobꝰ modisdicit̉. vno mō ſpāle pct̄m. et hoc mō dicit̉ falſa vocis ſficatio cū intentōe fallēdi. et hoc mō ē ſeꝑabile a ſuꝑbianec de hoc mēdatio loquit̉ glo. p̄dicta. Alio mō accipit̉generaliter et ita om̄e pct̄m dicit̉ mendaciū. Unde ioh̓.viij. dicit dn̄s de dyabolo. Ueritas nō eſt in eo. cū loꝗt̉mendaciū ex ꝓprijs loquitur. qꝛ mendax eſt et pater eiꝰ.id ē. mendacij .i. pater eſt pct̄i. Un̄ mendaciuꝫ ſumit̉ ibigeneraliter. et hͦ mō qd̓libet peccatū dr̄ mēdaciū: et hͦ illa rōe: qꝛ ī mēdatio p̄tenditur veritas et nō eſt ibi. ſic ē īom̄i peccato ꝙ ibi p̄tendit̉ bonū apparēs et verū. et deeſtibi vtrūqꝫ ſcꝫ bonū ⁊ verū. et hoc mō eſt ſuꝑbia mēdaciūet hac rōe dr̄ eſſe mēdaciū. et dr̄ om̄is ſuꝑbꝰ mendax generaliter.¶ Membruꝫ ſeptimūEptimo querit̉ de difficultate cauēdi hocpct̄m. et q̄rit̉ vtrū hͦ peccatū ſit eiuſdē facilitatis ad tollēdū cuiuſmōi ſūt alia. qd̓ videtur. ſic̄ em̄ oēs v̓tutes inſimul dant̉: itaet om̄ia vicia ſimul tollūtur. aliter em̄ nō poſſent om̄esv̓tutes ſil̓ ineſſe. gͦ ſuꝑbia ē eiuſdē facilitatis ad tollēdūcꝰ ſūt ⁊ alia vicia. ¶ Pretēa hō factꝰ ē ex vili materia. cōſideratō gͦ ip̄iꝰ īducit ꝯtēptū ſuip̄iꝰ. ꝯtēptꝰ at̄ ſuip̄iꝰ expellit̓ ſuꝑbiā. n̄ ſic at̄ ē de alijs pct̄is. hō eī ī ſe hꝫ īcētiuū gule ⁊ luxurie ⁊ alioꝝ pct̄oꝝ. gͦ facilioris expulſioīs ē pct̄ꝫſuꝑbie ꝙͣ alia pct̄a. ¶ Cōtra. ſiilld̓. dn̄e deꝰ meꝰ ſi feciiſtd̓ glo. ſuꝑbia ē pͥmū pct̄ꝫ recedētibꝰ a deo ⁊ vltimū redeūtibꝰ ad ip̄ꝫ. gͦ ꝑmanet pꝰ alia pct̄a. gͦ difficilioris ē amotōis. ¶ Itē ſuꝑbia de ip̄is hoīs ſpūalibꝰ naſcit̉ occaſionalit̓. bona at̄ ſpūalia vt v̓tutes expellūt vicia. gͦ difficilioris amotōis ē hͦ pct̄ꝫ. ¶ Rn̄dēdū ē. ꝙ pct̄ꝫ ſuꝑbie ſic̄⁊ alia pct̄a duo īportāt. pͥuatōꝫ v̓tutis gͣtuite: ⁊ qͣndā diſpoſitōꝫ ad malū opꝰ. ꝙͣtū ē de p̓uatōe v̓tutis gͣtuite: cūexpellit̉ pͥuatō ānexa ſuꝑbie expellunt̉ alie pͥuatōnes ꝑgr̄aꝫ gͣtūfaciētē. vn̄ ſic ſuꝑbia ē eq̄facil̓ expulſioīs reſpectu alioꝝ pct̄oꝝ. Scd̓ꝫ at̄ ꝙ ſuꝑbia ē diſpoſitō ad q̄ndāſppetitū īordīatū ꝗ ē excellētie: n̄ eq̄facil̓ expulſioīs ē ſubie pct̄ꝫ ſic̄ ⁊ alia pctā. appetibile em̄ illd̓ magis īherēsē ip̄i ſpūi rōali ſic̄ on̄ſū ē. et iō difficilioris ē expulſioīsPer hͦ pt̄ pate̓ qͣlit̓ rn̄dēdū ē ad pͥmū obiectū. fit eī ſero ibi de ſuꝑbia ꝓut ē pͥuatō v̓tutis gͣtuite īqͣtū ē gͣtuita: ⁊ ẜm hͦ ꝓcedit obiectō. ¶ Ad ẜm v̓o dd̓m. ꝙ lꝫ hō exꝑte carnis corruptibil̓ hēat īcētiuū huīlitatis. ꝓut dr̄ īMich̓. Huīaliato tua ī meº tui. tn̄ ex ꝑte ip̄iꝰ ſpūs ꝗ hꝫnobilitatē eēntie v̓tibil̓ ẜm electōꝫ ad malū ē īcētiuū ſuꝑbie. ⁊ rōe illiꝰ dr̄ pct̄ꝫ ſuꝑbie difficiliꝰ ad expellēduiPrete̓a ſuꝑbia occōnalit̓ orit̉ ex v̓tutibꝰ ſic̄ hr̄ ſuꝑ illudUox dn̄i ꝯfrīgētis cedros libani. ⁊ alubi dr̄. ex adip̄e ꝓdijt iniꝗtas eoꝝ. ꝓpt̓ hͦ dr̄ eē difficilioris expulſioīs.