futuro vn̄ dicūtur leticia et ꝯcupiſcētia ex oppoſito. ſil̓rdicitur fuga reſpectu mali in preſenti vel ꝙ īminet in futuro. vn̄ dicūt̉ triſticia et timor. ſi gͦ capitalia pct̄a determinarent̉ ẜm appetitū et fugam. aliqua deberēt eſſe ẜmtimorem. cum ſint aliqua ẜm leticiam cōcupiſcentiam ⁊triſticiā. nam ẜm leticiā videmus accipi gulam et luxuriam et inanē gl̓iam ſiue ſuꝑbiā. ẜm cōcupiſcētiā irā etcupiditatem ſiue auariciam. ẜm triſticiam. inuidiamet accidiā. ẜm timorem aūt licet plures ſpecies habeatẜm ioh̓. damaſ. nullā inuenimus differentiaꝫ peccati capitalis. Si d̓o accipiant̉ ille paſſiones quas noīat ioh̓.damaſ. ſcꝫ leticia. triſticia. timor et ira. vt leticia et triſticia ꝑtineant ad cōcupiſcibilem: timor et ira ad iraſcibilem. ẜm hoc iterū cum ſicut aliqua capitalia peccata penes leticiam. triſticiā et iram: videbitur ꝙ aliqd̓ debuiteſſe capitale vicium penes timorem. non aūt inuenituraliquod. cum tamē timor ſit fuga animi ne ꝑdatur amatum. nō ergo capitalia peccata determinātur ẜm differentias appetitus et fuge eſſentiales. ¶ Ad euidentiamergo diuiſiones. vij. capitalium peccatoꝝ notandum ē.ꝙ ſicut tangitur .j. ad theẜ. vlt̓. integer ſpiritus veſter etaīma ſeruetur in die aduentus dn̄i. homo quaſi in triadiuidit̉. in ſpiritū. aīam et corpus. Un̄ om̄is actus ꝑ ſeet principaliter fit in ſpū aut ī aīma aut ī corꝑe. ſpiritꝰaut accipitur in ip̄a eſſentia aīme p̄ter comꝑationeꝫ adcorpus. inꝙͣtum eſt ſubſtātia quedā habens cōueniētiāquandā cū ſpiritibꝰ ſeꝑatis. aīma v̓o dicat̉ ẜm comꝑationem quā habet ad corpus. ſunt ergo actus quorūdampeccatoꝝ capitaliū in ſpiritu. quidam in aīma. quidaꝫin corꝑe principaliter. In ſpiritu aūt duplex actꝰ fit ẜmappetitū boni et deteſtatōꝫ mali. dico aūt bonū et maluꝫquod ſpiritibꝰ ineſſe poteſt. Unde cum peccatuꝫ fiat exīordinatōne appetitus vel deteſtatōis: erit pct̄m capitale ex inordinatōe appetitus reſpectu apparētis boni ī ſpūvel ex inordinatōe deteſtatōis apparētis mali ꝑ qd̓ videtur diminui illud bonū. bonū aūt qd̓ inordinate appetit̉a ſpiritu in ſe: eſt excellētia vltra debitū qd̓ apparuit inangelis reprobis: ſiue placere ſibi in ſe inqͣtū eſt vaītasUnde pct̄m qd̓ fit directe ex appetitu eſt ſuꝑbia vel inanis gloria. Ecōtra v̓o ſpūs inordinate deteſtat̉ cōtrariūhuiꝰ excellētie: et hoc eſt ꝯn̄icātia boni in altero ẜm paritatem vel excellētiam qd̓ eſt inuidie. inuidus em̄ ī aliodeteſtatur bonū ẜm excellētiaꝫ aut paritatē ſic̄ dīc aug.nō vult em̄ inuidꝰ vt aliꝰ equetur vel excellat. duo ergoſunt peccata prima et prīcipalia in ſpū. In aīa v̓o cōtingit eē pct̄m capitale ẜm appetitū apparētis boni ꝗ eſt inꝯcupiſcibili ẜm inſurrectōꝫ ī malū īiurioſū ſiue nociuūqd̓ eſt in iraſcibili ẜm tedium boni difficilis aut laborioſi. qd̓ eſt in inordināte ad opus. tres em̄ differētie ſunt īaīma vt reſpicit corpus. pt̄ em̄ aliꝗd eē expediens corꝑi.poteſt aliꝗd eē nociuū corꝑi infēredo paſſionē. pt̄ aliꝗdeē difficile vel laborioſum corꝑi: licet in ſe ſit bonū. vndeaīma que reſpicit corpus cōcupiſcit ordinate vel inordinate bonū expediēs corꝑi. inſurgit in nociuū ſiue īiurioſum: faſtidit difficile vel laborioſū. ordinat̉ eī aīma ẜmaffectum ad corpus et ꝑ relationem ad opus. vnde treshabet differētias capitaliū pet̄oꝝ pct̄m ire penes iraſcibilē. cuiꝰ eſt inſurgere in iniurioſū. pct̄m accidie cuiꝰ eſtfaſtidire laborioſum. pct̄m auaricie cuiꝰ eſt cōcupiſcerebonū curioſū. Un̄ etiā ab aug. dicit̉ curioſitas. In corpore v̓o contingit eē duplicem actū. cum aūt nomīamuscorpus: naturam concernimus ẜm quam in corpore fitconſeruatio ip̄ius indiuidui et ip̄ius ſpeciei in indiuiduo. conſeruatio aūt indiuidui fit per alimentum. cōſeruatio autem ſpeciei fit in indiuiduo per generationem.appetitus ergo ordinatus vel inordinatus reſpectu principalis actus in corpore. aut eſt commixtionis carnalisẜm tactum. aut eſt ip̄ius alimenti ẜm guſtum. tactꝰ em̄in illa parte qui ordinate fit ad conſeruationem ſpecietin indiuiduo fit vel propter ea que ordinantur ad illud.reddere em̄ debitum vel reprimere cōcupiſcentiam illici
tam ad procreatōem ꝓlis ordinantur. cum aūt inordīate fit queritur libidinoſa delectatō. ſimilit̓ appetitus reſpectu alimēti ſi fit ordinate: eſt ad cōſeruatōem indiuidui ẜm debitū modū. ſi v̓o inordinate ẜm exceſſum. erūtergo duo pct̄a capitalia et non plura ẜm appetitū actusfundati in corꝑe. ſcꝫ gula penes appetitiuā alimēti: et luxuria penes appetitiuā coitus carnalis. ſic ergo ſeptemerunt differentie capitalium peccatoꝝ. ẜm actum in ſpiritu due differentie ſuperbia et inuidia. ẜm actum ī anima tres differētie. ira. accidia et auaricia ſiue filargia.ẜm actum in corpore gula et luxuria. hec em̄ duo ſicudicit grego. ſunt carnalia peccata. reliqua v̓o ſunt ſpiritualia peccata large accipiendo ſpiritum: ẜm ꝙ ſpiritꝰdiuiditur contra corpus vel carnem. non autem ẜm ꝙdiuiditur contra animam et corpus. ¶ Sed poſſet obijci quare non accipitur in ſpiritu peccatum ire: cū de dyabolo dicatur. deſcendit habens magnam iram ſciens ꝙmodicum tempus habet. ¶ Preterea. ꝓpter quid in aīaaccipiūt̉ tres differētie peccatoꝝ. quaꝝ vna eſt ẜm tedium boni. in ſpiritu v̓o nō accipitur hmōi differentia ſimiliter nec in corpore. ¶ Preterea. ex parte corporis nōvidetur accipi differētia peccati. cum penes aīam determinetur appetitus et ſuum oppoſitum. ¶ Preterea. exte corꝑis. ſi determinat̉ peccatū ẜm appetituꝫ quaredetermīat̉ peccatū ẜm ſuū oppoſitū. ſcꝫ deteſtatōem ſedẜm differentiā duplicis appetitus in aīma v̓o vel in ſpūnō ſic fit ſꝫ ẜm appetitū et deteſtatōem. ¶ Preterea. deteſtatio mali oppoſiti bono ſequela videtur eē appetitꝰ: etꝙ nō ſint duo capitalia peccata. ¶ Ad qd̓ dicendū ē. ꝙlicet ira ꝑ quandā ſil̓itudīem dicatur eſſe in ſpiritibusſe ꝑatis vt in dyabolo. nō tn̄ illo mō qͦ dicit̉ capitale peccatū ꝓprie. cuꝫ em̄ paſſio de genere paſſionis que magisfacta abijcit a ſubſtātia: nō poteſt ineſſe hmōi ſpiritibꝰ.nō pt̄ fieri hmōi iniuria ꝑ hunc modū ſicut nec aīme vteſt ſpūs. ſed pt̄ fieri ip̄i aīme iniuria inqͣtum eſt aīa. perſil̓itudīeꝫ tn̄ quādā dicit̉ ī eſſe ip̄i dyaboli. videt̉ eī dyabolo ꝙ iniuria illata ſit ſibi ab homīe qui locū eius occupauit vel ꝗ eius euaſit ſeruitutē. et ideo dicit̉ haberemagnam iram erga hoīem. ira em̄ dicit̉ libido vlciſcēdi¶ Ad ſecūdū v̓o dicendū eſt. ꝙ in aīma accipit̉ differentia ẜm tedium boni. in ſpū v̓o nō. ꝙ bonū em̄ dicit̉ laborioſum hͦ reſpicit ordīatōeꝫ ad corpꝰ. fatigatio em̄ ē aīein corꝑe. ſpūs v̓o p̄ter ordinatōem ad corpus accipit̉. nōergo in ſpū debuit attēdi capitale viciū ẜm tediuꝫ bonilaborioſi. nec ẜm ꝯcupīam boni expediētis corꝑi: qm̄ eſtbonū ſenſibile: ſpūs v̓o reſpicit affectōem boni ītelligibilis. ſic gͦ alie debuerūt eē drn̄tie qͦ ad actū aīe et quo adactum ſpūs. ¶ Ad terciū v̓o dicēdū. ꝙ licꝫ pct̄m nont incorꝑe ẜm ſeip̄ꝫ ſꝫ ī aīa: nihilomīꝰ tn̄ actꝰ ī qͦ dinoſcit̉ pct̄prīcipalit̓ p̄t eē ī corꝑe. vn̄ appetitꝰ ē in ip̄a aīa. receptiov̓o cibi ẜm plꝰ et mīꝰ ē ī corꝑe. eodē mō appetitꝰ ip̄iꝰ coitꝰcarnalis ē ī aīa actꝰ ꝑpetrat̉ ī carne ⁊ hͦ mō dicunt̉ duopct̄a capitalia ẜm actꝰ ī corꝑe determīari. ¶ Ad quartūv̓o dicēdū ꝙ ẜm dr̄n̄tias appetitꝰ determīant̉ pct̄a carnelia. nat̉a em̄ determīante declīat ī vnū. vn̄ nō hꝫ fugamet appetitū quēadmodū et aīa. et ꝓpt̓ hoc ẜm dr̄n̄tias appetibiliū ſumūt̉ drn̄tie virium nutritiua. ſcꝫ et generatiua. et iuxta naturā accipit̉ pct̄m qd̓ ē ex exceſſu nat̉e. gula eī et luxuria fiūt ex exceſſu nat̉e ꝗ exceſſus fit ẜm appetitū aīalē ī carne. ¶ Ad ꝗntū dicēdū ē: ꝙ drn̄tie capitalium pct̄oꝝ iā dicte nō ſumūt̉ ẜm appetitū boni apparētiset deteſtatōem apparētis mali directe ei oppoſiti. Uerbigr̄a. de teſtatō ꝑitatis n̄ directe oppoīt̉ magͥtudini ī apparēti bono ſiue excellētie. pt̄ eī eē ꝙ iſte hēat excellētiē ī bono aliqͦ: et nihilomīꝰ ꝙ aliꝰ ſit par illi. ſꝫ ꝙ hēat excellētiam reſpectu cuiuſcūqꝫ hec oppoīt̉ ꝑitati ⁊ ꝑitas illi. ſuꝑbia at̄ dr̄ amor excellētie. inuidia vo odiū felicitatis aline. hec at̄ n̄ ſūt directe oppoſita: ſꝫ ꝯtīgit ẜm dictū modū.et iō dr̄ ꝙ ex ſuꝑbia gignit̉ īuidia. Si v̓o ſuꝑbia diceret̉ī appetitu excellētie. īuidia v̓o ī deteſtatōꝫ vilitatis: tuncvnū acciꝑet̉ ex ꝯſeq̄nti ī alterū ⁊ nō dicerēt̉ duo capita-