tercio v̓o vincit̉ cū impotētem ſe eſtimat ad vindicādū.Si v̓o nullo iſtorū modorū a ſe cōuincit̉. ab alio vincinō pōt. licet victꝰ eſtimet̉. ¶ Per hoc pōt eſſe manifeſtūqd̓ obijtiebat̉. qui enī delīquit iā primo a ſeipſo vincit̉ ⁊ꝑ cōſequēs ab alio vinci pōt. ſiue eque dicat cōuicia ſiuenō. nō enim in dicēdo couicia ē victoria. ſed in ſeruādoinnocentiā. qui excellit ī cōuicijs nō ē vere victor. UndeCriẜ. Sit aliquis vir mirabilis ⁊ magnꝰ. ⁊ omēs vocēteū mechū. fure. homicidā. ille v̓o nō moleſtet̉ nec conſciꝰſit ſibi alicuiꝰ talis. licet multi de eo talē habuerint opinionē. nō eſt cōuitium paſſus. ſed illi ſeipſos cōfuderuntille autem non eſt confuſus.¶ Nembrum quintumUinto querit̉. ad quod capitale peccatū reducitur ꝯtumelia. ⁊ videt̉ ꝙ ad peccatū ire.dicit enī Greg. de ira. rixe. tumor mētis. cōtumelie naſcunt̉. Similit̓ dicit Criẜ. de iraſeni naſcit̉ odiū. de odio cōtumelia. ergo peccatū cōtumelie reducit̉ ad peccatū ire. ¶ Contra videt̉. ꝙ reducit̉ adpeccatū ſuꝑbie. cōtumelia enī ex tumore ꝓcedit. tumorautē ex ſuꝑbia. Dicit̉ etiā in xj. ꝓuer. vbi ſuꝑbia ibi cōtumelia. vbi dicit glo. ſuꝑbi proximis contumeliā ingerunt. ¶ Ad quod dicendū ē. ꝙ cōtumelia ꝑ ſe naſcit̉ exira tanꝙͣ ex ꝓpinquo principio. nihilominꝰ tamē pōt naſci ex ſuꝑbia ẜm diſpoſitionē cōcomitantē. qui enim ſuꝑbi ſunt. eſtimāt alios īferiores ſe. vnde ex indignationeinferūt cōtumeliā. ergo motiuū cōtumelie pōt eſſe appetitus vindicte. cū eſtimat ſe ꝑ hoc vīdicari. ⁊ ſic reducit̉ad irā. vel cōtemptꝰ rei īferioris vel quaſi īferioris. ⁊ ſicē ſuꝑbia. ¶ Ad illud v̓o qd̓ obijcit̉. ꝙ tumor mētis ē principiū cōtumelie. dicendū ē ꝙ dupliciter dicit̉ tumor mētis. vel ex inflatiōe ſuꝑbie. vel ex ebulitiōe ire. ⁊ ẜm hecaliquādo tumor ad ſuperbiā ꝑtinet aliquādo ad iram.vtroqꝫ autē mō poteſt eſſe principiū ꝯtumelie. Indignatio v̓o ē paſſio quedā. mixta ex ſuꝑbia ⁊ ira.¶ Membrū ſextumExto querit̉ de magnitudīe huiꝰ peccati etin comꝑatiōe. videt̉ enī maximū eſſe. cōꝑatur enī iracūdus energumīo. ẜꝫ ꝙ dic̄ criẜ.ſolue energuminū a demōe difficili ⁊ ī breui corrūpendū. ſed cōſtat ꝙ energia ē paſſio difficilimaex ꝑte corꝑis. impeditā reddēs mentem. ergo cōtumeliedifficilima paſſio ex ꝑte mētis ꝓrumpēs ī verba. ¶ Iteꝫdicit Criẜ. ſicut quidā adulterij ē ꝑnitioſus furor. cummulta nobis cōiungit̉ voluptate ꝑnitioſa admittēs pernos v̓ba. ⁊ dyabolicā faciēs parere inimicitiā. Cū ergocomꝑetur adulterio. ꝑ hoc ꝙ dicit adulteriū. facit duoseffici carnē vnā. furor autē multas ⁊ multas ſeꝑat ꝑtes.⁊ ipſam ſcīdit animā. erit cōtumelia maximū peccatuꝫ.¶ Hoc etiā videt̉ ꝑ hoc qd̓ dicit̉ in glo. x. ad heb. ſuꝑ illud. in obprobrijs graue ē obprobriū. ſed grauiꝰ ē cū ſpctaculū oībꝰ fit ⁊ nō ſecreto exprobrat̉? ¶ Scd̓m hoc gͦquerit̉. vtrū deteriꝰ ſit peccatū peccato adulatōis vl̓ peccato detractiōis qd̓ videt̉. adulatio enī attendit̉ ī boniscōtumelia v̓o in malis. peiꝰ autē ē īponere malum bonoꝙͣ bonū malo. ergo peior ē cōtumelia adulatiōe. In adulatiōe enī malū dicit̉ bonū vel minꝰ bonū maiꝰ ꝙͣ ſit. qd̓videtur declinare ad bonuꝫ hūanitatis .ſ. benedicere dealio. dicere autē malū de bono videt̉ declīare ad maluꝫinhumanitatis. ergo deterior videt̉ cōtumelia adulatione. ¶ Similiter videt̉ eſſe deterior detractiōe. Detractōenim ē cū occulte dicit̉ malū de bono. cōtumelia v̓o manifeſte. grauiꝰ autē ē manifeſte dicere malū ſicut habet̉ad heb. x. ſuꝑ illud in obprobrijs. ergo cōtumelia ē grauius peccatu detractione ⁊ ita maiꝰ. ¶ Cōtra dicit Criſoſto. deſides honorati magis iniuſtitiam patiunt̉ conuicia paſſis. ⁊ ipſi ſi vigilauerimꝰ cauſa erunt in nobisprofectus conuicia. qui v̓o laudant tumorē noſtrum. ex-

tollunt ⁊ molliorē operantur animū. ergo peccatū adulationis eſt deterius peccato cōtumelie. In peccato eīadulationis deſides iniuſte honorant̉. in peccato v̓o cōtumelie boni iniuſte culpant̉. ¶ Item .x. eccleſiaſtici. ſic̄ſerpens mordet in ſilētio. ita nihil minꝰ qui occulte detrahit. cū ergo grauius ſit venenū ex improuiſo ꝙͣ in manifeſto. grauius erit peccatū detractiōis peccato adulationis. ¶ Ad quod dicendū. ꝙ cōtumelia ꝙͣtum ad aliquid grauior eſt adulatiōe. ꝙͣtum ad aliud v̓o minꝰ grauis. quo ad hoc enī ꝙ bonū dicit malū grauior eſt. quead hoc autē ꝙ magis ordinat ad cognitionē ī bonū vl̓ amalo declinādo. minꝰ malū ē adulatione. adulatio eniꝫclaudit oculos intelligētie ne videat̉ malum. cōtumeliav̓o occaſionaliter aperit vt videat̉ ⁊ caueat̉. ¶ Ad illudd̓o quod obijcit̉ de comꝑatione cōtumelie ad detractionem. dicendū eſt. ꝙ quo ad aliquid eſt cōtumelia grauior culpa. ꝙͣ detractio quo ad aliquid minus grauis. qͦad hoc enim grauior eſt ꝙ pluribus publicatur maluꝫ.quo ad hoc autem minus graue eſt malū. quia plus poteſt caueri maluꝫ quod accidit ex contumelia ꝙͣ qd̓ accidit ex detractione. quod enim accidit ex contumelia ſtatim cognoſcitur ab eo cui infertur contumelia ⁊ a quoinfertur cognoſcitur. nō ſic autem ē in detractione.¶ Queſtio. cxlvj. de detraIctum eſt de cōtunelia ⁊ de cōuicio in quo manifeſte iperat̉ malū. Cōſequēter dicendū ē dedetractiōe in qͣ occl̓te improperat̉ malū. Circa quā prīo querendū ē ꝗd ſit detractio ⁊ quot ſūt eiꝰ differētie. Scd̓o. an poſſit aliquisreuelare malū alteriꝰ occulte ſine peccato. Tercio cumdetractio ſit peccatuꝫ. vtrū ſit mortale tm̄. Qr̄to. an ſitgenerale peccatū. lꝫ maxīe peccēt ſubditi hoc gene̓ peccati. Quīto de peccato cōſentiētis ſiue audiētis detractioneꝫ. Sexto. vtrū tenet̉ detractor ad reſtitutionē. Sermo de comꝑatione huiꝰ peccati. Octauo de effectu hupeccati. Nono de remedio huiꝰ peccati. Decīo. ꝙ tollēda ē occaſio hꝰ peccati. Undecīo d̓ pena hꝰ peccati.¶ Nembrū primūIffinitur ſic detractio. eſt aliene fame ꝑ occulta verba denigratio. Uel ſic. Detractioē mali ſeminatio occulte in iniuriā ꝓximi.Alij v̓o diffiniūt ſic. detrahere ē obloqui alſenti ⁊ doloſe mordere. ¶ Obijcitur autē cōtra primamdiffinitionē per hoc ꝙ contingit detrahere ei etiam quinon eſt bene famoſus. dicendo de ipſo maluꝫ occulte. bene enim famoſus dicitur qui bonus eſt. contingit autēmalo detrahere ratiōe alicuiꝰ boni quod habet. vel imponendo ei malum quod non habet occulte. ¶ Ad ſcd̓aꝫv̓o diffinitionem obijcitur per hoc. ꝙ nō ſemper a detrahente aſſerit̉ malum de alio. ſed aliquando occultat̉ bonum vel diminuitur. ⁊ ita nō ſemper detractio eſt maliſeminatio ⁊cͣ. ¶ Contra terciam obijcitur. ꝙ ẜm hoc ſuſurratio idem eſſet qd̓ detractio. qui enim ſuſurrat abſenti vel quaſi abſenti. obloquitur ⁊ doloſe mordet.¶ Preterea. contingit abſenti maledicere. ⁊ ita maledictio ſub detractione continetur. qui enim maledicit abſenti obloquitur. ¶ Ad quod dicendum. ꝙ prima diffinitio conuenit. nec eſt contrarium quod obijcitur. licetenim peccator proprie bonam famam nō habeat. nihilomnus aliquod bonū habet. vnde ſurgit boni opinio. ⁊quo ad hoc pōt eſſe denigratio fame ipſius. Ubi enī bonum eſt omnino. ibi cōſequi debet omnimō bona fama.vbi v̓o eſt in parte ibi dꝫ ſequi bona fama in parte cōtingit tamen boni exiſtimationē eſſe vbi non ſubſterniturbonū omnino. ⁊ illiꝰ etiā poteſt eſſe denigratio. ſic gͦ lar-