Queſtiocxlv.

citias operat̉ ⁊ xp̄i euellit mēbra. ſed qd̓ tale eſt. nō ē niſi mortale peccatū. ergo cōtumelia ē mortale peccatuꝫ.¶ Item Criẜ. plaſmat̉ os dyaboli ꝑ maledictiones peremulationē ꝑ degerationē. mortale autē peccatuꝫ efficitſolū os dyaboli. ergo cōtumelia eſt mortale peccatum.¶ Sed videt̉. ꝙ ſit veniale peccatū. dicit enī Criẜ. nontato indigēt ſtudio magna peccata quāto ⁊ ꝑua. illa enīipſa natura peccati auerti p̄parat. ꝑua v̓o hoc ipſo ī deſidiā immittut ⁊ nō ꝑmittūt viriliter īſurgere ad eorū īteremptionē. iōqꝫ velocit̉ fiūt magna nobis dormiētibꝰ.⁊ poſtea ponit exemplū. detrahit ꝗs ꝓximo. ⁊ conuiciator cōtempſit exinde dicēs. Nihil e maledicere. ab hocautē odiū innatū ē maximū inde inimicitie. ab his plage. a plagis occiſio. Ex quo accipit̉. ꝙ cōuiciū ⁊ accuſatio īter ꝑua peccata cōputant̉. ſed ꝑua dicunt̉ venialia.ergo cōtumelia ē veniale peccatū. ¶ Itē Aug. cū enumerat peccata venialia que minuta dicit. dicit ſi plꝰ aut ꝓximū aut vxorē. aut filiū. aut ſeruū exaſꝑauit ꝙͣ oportetſed exaſꝑatio fit ꝑ cōtumeliā. ergo cōtumelia inter venialia peccata cōicat̉. ¶ Itē Criẜ. xp̄s eū qui iraſcit̉ īmaniter condēnauit iudicio. eū qui dicit racha cōcilio. ſednōdum hec magna. hic enī ſunt he pene. ergo nō eſt magnum dicere verba cōtumelie. ergo nō ē mortale peccaum ⁊ ē mortale vel veniale. ergo eſt veniale. ¶ Ad qd̓dicendū. ꝙ cōtumelia pōt ꝓcedere ex impetu ai. ⁊ ꝓuocatione ire. pōt etiā eſſe verbū nō cōtumelie tāte. vn̄ naſcat̉ mortale peccatū. ⁊ ẜm hec cōtumelia ē veniale peccatū. Si v̓o ꝓcedit ex ira repoſita cū deliberatiōe. ⁊ eſttāte cōtumelie v̓bū. vn̄ naſcat̉ vel ſequat̉ mortale peccatum. vel in ipſo vel in altero. ꝑſe dicet̉ eſſe mortale peccatum. Un̄ dicit Criẜ. Inimicitie tēpore ira accēſa ⁊ anima ardēte. quod minimū ē magnū peccatū apparꝫ. ⁊ qd̓non valde iniurioſum eſt oneroſuꝫ eſſe videt̉. occiſioneenī peperit ⁊ ciuitates ītegras euertit. ſicut enim amicitia exiſtēte que oneroſa ſunt fiūt leuia. ita inimicitia ſubiacēte q̄ ꝑua ſunt fiunt importabilia. ¶ Itē ne quoniamverbū nudū ē inſpitias. ſed ſi multū habet periculū. Itēnō eſt aliquid contumelia moleſtiꝰ. ⁊ quod maxime poteſt mordere hominis animā. ¶ Itē Paulus. nō adulteros ſolū ⁊ molles. ſed cōuiciatores a regno expulit. cuꝫdicitur maledici regnū dei nō poſſidebunt. Ex his ergopatere poteſt. ꝙ aliquando eſt peccatū mortale. aliquando veniale. Et per hec poſſunt ſolui ea que obiecta ſunt.ẜm enim diuerſas circūſtantias aut conditiōes. pōt eſſeveniale aut mortale.¶ Nlembrum terciumErcio querit̉. ſi ſuſtinēda ē cōtumelia. Qd̓videt̉ ꝑ hoc quod dicit Greg. Cōtumelioſaverba nō tam cōuicia ꝙͣ adiutoria eſſe credidit eſſe dauid quibꝰ purgari ſibiqꝫ miſereri poſſe iudicauit. tūc enī illata cōuicia toleramus. cumin ſecreto mētis ad mala ꝑpetrata recurrimus. ergo exᶜdauid ſuſtinēde ſunt cōtumelie. ¶ Itē Criẜ. cū cōuiciatꝰfuerit aliquis. intellige quo ſupplicio torquet̉. ⁊ nōſolūnō habebis irā. ſed etiā lacrimas emittes. aduerſus aūtfebricitantē nullꝰ exacuit̉ neqꝫ aduerſus inflāmatū. ſedmiſeret̉ omniū taliū. Similit̓ etiā de illo ꝗ īfert cōtumēlia eiꝰ ē cōpatiendū tanꝙͣ febricitātis. gͦ ſuſtinēde ſūt cōtumelie. ¶ Itē Criẜ. miſere̓ cōuiciātis. nequiſſima eī detinet̉ fera .i. furore ⁊ difficili demone id ē ira. gͦ oportetpati cōtumelias. ¶ Cōtra ꝗ patit̉ cōtumelias audatiādat couiciāti. ſꝫ ꝗdat audaciā cōuiciāti mittit eū in maius p̄cipitiū. gͦ nō oportet pati cōtumelias. ¶ Itē cū audiut patres filios delinquētes cōuiciant̉. formidātes nealiqua ſuſcipiāt iacturā. magiſtri etiā ad diſcipulos vtūtur formato. cū gͦ ex ſuꝑna caritate debeat ꝓximū corripere delinquētē. cōuicias autē eſt delinquēs. nō gͦ debetpati cōuiciantē ſed arguere. ¶ Ad quod dicēdū. ꝙ opotet attēdere cōditiones cōuiciantis ⁊ eiꝰ cui infert̉ cōui-

cium. ⁊ ẜm hec oportet ſuſtinē conuiciū vel nō ſuſtinere.Si enim dicit̉ cōuiciū a ꝓuocato pari ꝑſone vel inferiori. vel etiā ſuperiori. vbi nō ē iniuria officij. ⁊ preſumiturde medicīa morbi ſiue de temꝑantia per ſuſtinentiā. ſuſtinendū ē. ⁊ eſt meritoriū. Si v̓o cōuicium dicat̉ ſuperiori in iniuriā officij. vel alij etiā corā ipſo. dummodo nihil preſumat̉ de remedio intemꝑantie. nō eſt ſuſtinēdū.hoc autē difficile ē cognoſcere cū conuicium infert̉ paricū autē cōuicium infert̉ alij inferiori ſiue ſit delinquensinferior ſiue nō. oportunū eſt ſuſtinere. Preterea. aliudeſt arguere vel corriꝑe tēpore quo cōuicians ē in furore⁊ aliud ē iam ſedato aliquantulū furore. regnāte enī furore nō cōpetit correptio ſiue arguitio. nō eniꝫ tūc aptꝰeſt ad recipiendū. ſed iā recedēte furore. ⁊ ẜm hec dicit̉.xx. eccͣi. ꝙͣ bonū eſt arguere ꝙͣ iraſci. ⁊ dicit̉. viij. Nō accendas carbones peccatorū arguēs eos quod eſt tempore quo dominatur in eis ira.¶ Nlembrū quartumUarto queritur. vtrū meliꝰ fiat vīdicta velſatiſfactio ſilēdo ꝙͣ cōuiciādo. Rn̄deo. ⁊ videt̉ ꝙ ſilēdo. ꝑ hͦ qd̓ dicit Criẜ. Si vīdicarevis ſile. ⁊ funeſtā dediſti ei plagā. ſi v̓o cōuicio culpas. igne accediſti. ergo magis fit vindicta ſilēdoꝙͣ reſpōdendo. ¶ Itē Criẜ. Qui iraſcit̉. putat̉ qui multa cōuiciatꝰ eſt viciſſe. hic autē maxīe ē victꝰ a difficilima paſſiōe. qui autē fert virilit̓ hic ſuꝑauit ⁊ vicit. ergomagis vicit ſuſtinēdo ꝙͣ reſpōdendo. Ad idē dicit Criẜ.alibi. Optime victorie modꝰ ē in multis vinci. ſiue eniꝫſuꝑhabudauerit aliquis ſiue inſanuerit. ſiue emulatusfuerit. qui vincit̉ ⁊ nō libēter ꝓcedit. hic ē qui vīcit. ergo magis vīcit ſuſtinēdo ꝙͣ reſpōdendo. ¶ Cōtra .xxvj.ꝓuerb. qui imponit ſtulto ſilentium iram mitigat. ⁊ ineodem. reſponde ſtulto ẜm ſtultitiam ſuam ne ſibi ſapiens videatur. ¶ Preterea. ſi non fiat reſponſio credit ſeiuſte moueri ad conuiciandum. ergo propter preſumptionem videtur eſſe reſpondenduꝫ. ¶ Ad quod dicendū.diſtinguendo. vel hic fit comparatio in genere. vel ẜmdeterminatas conditiones perſone. ſi fiat comparatio īgenere. melius eſt ſilere ꝙͣ reſpondere ad victoriam obtinendam. plus enim eſt vincere vicium ꝙͣ perſonam.ẜm illud. xvj. prouerbiorū Melior eſt ſapiens viro forti. ⁊ qui dominatur animo ſuo expugnatore vrbiuꝫ. Sꝫv̓o fiat comparatio ẜm conditionem perſone. meliuspoteſt eſſe in caſu reſpondere ꝙͣ ſilere. In iudice enimeſt ꝙ imponat ſtulto ſilentium. Tollitur etiam aliquando preſumptio ſapientie per reſponſionem. vt ſic homoſuam ſtultitiam cognoſcat. ¶ Huius etiam gratia queritur. ſi aliquis vinci poſſit ab alio in conuicijs niſi a ſeipſo vincatur. ⁊ videtur ꝙ ſic. De quo enim creditur verum eſſe conuicium nec repellit ſicut oportet. victus eſtimatur. ſed talis conditio poteſt eſſe in alio. ergo poteſtvinci ab alio in conuicijs. ⁊ ſi non a ſeipſo vincat̉. ¶ Preterea. nullus ſibi ipſi conuiciatur ſed alteri. ergo nullꝰſeipſum vincit in conuicio. accideret enim ſeipſum eſſepotentem ⁊ in poteſtate reſpectu ſuipſius. quod falſumeſt. ergo in conuicio vinci poteſt ⁊ ſi a ſeipſo non conuincatur. ¶Contra. Criſoſtomꝰ. Sicut niſi noſmetipſosmale diſpoſuerimus nullus nos alter diſponet. ita niſinoſmetipſos conuiciati fuerimus nullus nos aliter cōfundet. ergo nullus poteſt alterum conuincere in conuicio niſi a ſeipſo vincatur. ¶ Item Criſoſtomus. Nō quiconuiciatur. ſed qui puſillanimis eſt ⁊ dolet conuicijs.ille eſt qui conſtituit conuicia ⁊ qui mordere facit. ſi .n.non dolueris conuicium non pateris. in ipſo autem eſtdolere vel nō dole̓. ergo ī ipſo ē vinci vel nō vinci ¶ Adqd̓ dicēdū. ꝙ ſimplicit̓ nullꝰ vincit̉ ab alio in conuicijsniſi a ſe ipſo vincatur. vincit̉ autem ꝗs a ſe multipliciterprīo cum delinquit. ⁊ per hec ē cā conuicij. ſcd̓o āt ſi nondelinquit cū dolet ꝓpter ſe nō ꝓpt̓ cōuiciātē de conuicio